जिओ प्लॅटफॉर्म्स IPO: अँकर बुकला २.५ लाख कोटींची मागणी; GMP मधून २२ टक्के लिस्टिंग गेनचे संकेत
जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओला संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून जोरदार प्रतिसाद मिळाला आहे. 8,110 कोटी रुपयांच्या शेअर्ससाठीची मागणी 2.5 लाख कोटी रुपयांचा टप्पाही पार गेली आहे. दुसरीकडे, कंपनीची मजबूत वाढ, 5G तंत्रज्ञानातील क्षमता आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील महत्त्वाकांक्षी योजनांचा विचार करून ब्रोकरेज कंपन्यांनी या आयपीओमध्ये गुंतवणुकीसाठी अर्ज करण्याचा सल्ला दिला आहे
जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग ( IPO ) गुंतवणुकीची एक महत्त्वाची संधी म्हणून समोर येत आहे. ब्रोकरेज कंपन्यांनी जिओच्या विकासाच्या शक्यता, मजबूत ऑपरेटिंग कामगिरी आणि वाढत्या तंत्रज्ञानविषयक महत्त्वाकांक्षांवर विश्वास व्यक्त केला आहे. त्यांच्या अंदाजानुसार, जिओचा व्यवसाय पारंपरिक दूरसंचार क्षेत्राच्या पलीकडे गेला असून, भारताच्या वेगाने विस्तारत असलेल्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेच्या केंद्रस्थानी कंपनी आपले स्थान निर्माण करत आहे.
अँकर बुकमध्ये संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचा मोठा प्रतिसाद
जिओचा IPO संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठी खुला होताच त्याला मोठी मागणी मिळाल्याचे वृत्त आहे. ८,११० कोटी रुपयांच्या अँकर बुकसाठी ३० पटींपेक्षा जास्त मागणी नोंदवण्यात आली. उपलब्ध शेअर्सचे मूल्य ८,११० कोटी रुपये असताना संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून आलेल्या मागणीचा आकडा २.५ लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेला.
मजबूत लिस्टिंगचे संकेत देणारा GMP
IPO खुला होण्यापूर्वी ग्रे मार्केट प्रीमियम (GMP) मधून संभाव्य मजबूत लिस्टिंगचे संकेत मिळत आहेत. इंडिया इन्फोलाइनने १९ ऑक्टोबर रोजी जिओच्या प्रत्येक शेअरसाठी २५२ रुपयांचा GMP नोंदवला.
जिओ IPO ची किंमतपट्टी १,०६५ ते १,११९ रुपये प्रति शेअर आहे. १,११९ रुपयांच्या उच्च किंमतपट्टीच्या तुलनेत २५२ रुपयांचा GMP सुमारे २२.५२ टक्के संभाव्य लिस्टिंग गेन दर्शवतो. हा अंदाज प्रत्यक्षात उतरल्यास जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा शेअर सुमारे १,३७१ रुपयांवर सूचीबद्ध होऊ शकतो.
एका लॉटमध्ये १२ शेअर्स आहेत. त्यामुळे प्रति शेअर २५२ रुपयांचा संभाव्य लिस्टिंग गेन मिळाल्यास एका लॉटवर ३,०२४ रुपयांचा फायदा होऊ शकतो.
इकॉनॉमिक टाइम्सने प्रत्येक शेअरसाठी २५१ रुपयांचा GMP, म्हणजेच सुमारे २२.४ टक्के संभाव्य वाढ नोंदवली आहे. या अंदाजानुसार शेअरची संभाव्य लिस्टिंग किंमत सुमारे १,३७० रुपये असू शकते.
GMP हा अनौपचारिक बाजारातील भाव असून, त्यात झपाट्याने बदल होऊ शकतो. त्यामुळे तो प्रत्यक्ष लिस्टिंग किंमत किंवा नफ्याची हमी देत नाही.
जिओ प्लॅटफॉर्म्स IPO च्या महत्त्वाच्या तारखा
३०,२१३ कोटी रुपयांच्या या IPO मध्ये २७ कोटी नवीन शेअर्सचा समावेश आहे. शेअरची किंमतपट्टी १,०६५ ते १,११९ रुपये निश्चित करण्यात आली आहे.
– IPO खुला होण्याची तारीख: २१ ऑक्टोबर
– IPO बंद होण्याची तारीख: २३ ऑक्टोबर
– संभाव्य लिस्टिंगची तारीख: २८ ऑक्टोबर
– किंमतपट्टी: १,०६५ ते १,११९ रुपये प्रति शेअर
– एका लॉटमधील शेअर्स: १२
– प्रस्तावित निधीचा वापर: रिलायन्स जिओ इन्फोकॉम लिमिटेड (RJIL) च्या कर्जाची परतफेड करण्यासाठी २७,५०० कोटी रुपये वापरण्याची कंपनीची योजना आहे.
ब्रोकरेज कंपन्यांच्या सकारात्मक विश्लेषणातून जिओ आपल्या मोठ्या ग्राहकवर्गाचे उत्पन्नात रूपांतर करण्याची क्षमता वाढवत असल्याचे दिसते. त्याचबरोबर 5G, होम ब्रॉडबँड, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), क्लाउड कम्प्युटिंग आणि एंटरप्राइज तंत्रज्ञान सेवांच्या माध्यमातून उत्पन्नाचे नवे स्रोत निर्माण करण्याची कंपनीची योजना आहे.
कंपनीच्या उत्पन्नात वाढ
३० जून २०२६ पर्यंत जिओचे ५३३.३ दशलक्ष म्हणजेच ५३.३३ कोटी ग्राहक होते. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये भारतातील एकूण वायरलेस डेटा ट्रॅफिकपैकी सुमारे ६० टक्के डेटा जिओच्या नेटवर्कवरून वाहून नेण्यात आला.
आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये कंपनीचा परिचालन महसूल वार्षिक आधारावर १४.६ टक्क्यांनी वाढून १,४६,८८५ कोटी रुपयांवर पोहोचला. करानंतरचा नफा सुमारे ३०,०४९ कोटी रुपये होता. EBITDA मार्जिन सुधारून सुमारे ५१.९ टक्क्यांवर पोहोचले. यावरून कंपनीच्या परिचालन कार्यक्षमतेत सुधारणा आणि नेटवर्कमधील गुंतवणुकीचा अधिक प्रभावी वापर झाल्याचे दिसते.
ब्रोकरेज कंपन्यांचा सकारात्मक दृष्टिकोन
ब्रोकरेज कंपन्यांनी जिओच्या आर्थिक कामगिरीतील सातत्यावर भर दिला आहे.
एमके ग्लोबल फायनान्शियल सर्व्हिसेसने जिओचा IPO विकासाच्या शक्यतांच्या तुलनेत योग्य मूल्यांकनावर असल्याचे म्हटले आहे. आर्थिक वर्ष २०२३-२४ ते २०२५-२६ या काळात कंपनीच्या EBITDA मध्ये १६.२ टक्के, तर करानंतरच्या नफ्यात १८.४ टक्के चक्रवाढ वार्षिक वाढ नोंदवण्यात आल्याचे ब्रोकरेजने नमूद केले. वाढत्या नेटवर्कसोबत नफा वाढवण्याची जिओची क्षमता यातून दिसते.
GEPL कॅपिटलनेही IPO सबस्क्राइब करण्याची शिफारस केली आहे. जिओचे बाजारातील नेतृत्व आणि भविष्यातील विकासाच्या संधी लक्षात घेता आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मधील कमाईच्या सुमारे ३३.३ पट मूल्यांकन योग्य असल्याचे ब्रोकरेजचे मत आहे. ग्राहकसंख्या वाढवणे, प्रति ग्राहक सरासरी महसूल (ARPU) सुधारणे आणि डिजिटल सेवांचा विस्तार करणे या धोरणांमुळे कंपनीच्या विकासाला आणखी चालना मिळू शकते.
फिलिपकॅपिटलच्या मते, २०१६ मध्ये सुरुवात झाल्यापासून जिओने आक्रमक किंमतधोरण आणि वेगळ्या सेवा-सुविधांच्या माध्यमातून भारताच्या दूरसंचार क्षेत्राचे स्वरूप बदलले आहे. टॅरिफमधील वाढ, ARPU मध्ये नैसर्गिक सुधारणा आणि डिजिटल सेवांमधून मिळणारे नवीन उत्पन्न यामुळे कंपनीच्या कमाईत दीर्घकाळ वाढ होण्याची शक्यता आहे.
SBI कॅप्सने म्हटले आहे की, IPO चे मूल्यांकन जिओचा व्यवसायाचा विस्तार, कमाईतील वाढ, तंत्रज्ञान क्षमता आणि दीर्घकालीन उत्पन्नवाढीच्या शक्यता लक्षात घेऊन करण्यात आले आहे. प्रस्तावित कर्जफेडीमुळे कंपनीवरील कर्जाचा भार आणि व्याजखर्च कमी होण्यास मदत होऊ शकते. यामुळे रोख प्रवाह मजबूत होऊन भविष्यातील गुंतवणुकीसाठी आर्थिक लवचिकता वाढू शकते.
कनेक्टिव्हिटीपासून टेक्नॉलॉजी पॉवरहाऊसपर्यंत
जिओच्या गुंतवणूक प्रस्तावातील महत्त्वाचा भाग म्हणजे पारंपरिक दूरसंचार व्यवसायाच्या पलीकडे विकसित केलेल्या तंत्रज्ञान क्षमतांचा व्यावसायिक वापर.
कंपनीची स्वतःची 5G तंत्रज्ञान प्रणाली, क्लाउड-नेटिव्ह पायाभूत सुविधा आणि JioBrain AI प्लॅटफॉर्म यामुळे एंटरप्राइज सोल्यूशन्स विकसित करण्याची तसेच आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील दूरसंचार कंपन्यांना तंत्रज्ञान सेवा पुरवण्याची क्षमता वाढते.
जिओच्या पायाभूत सुविधांचे जाळेही मोठे आहे. कंपनीकडे १० लाखांहून अधिक रूट किलोमीटर फायबर नेटवर्क असून, ३,६०,५३७ नेटवर्क टॉवर्सपर्यंत तिची पोहोच आहे. भारतातील ९९ टक्क्यांहून अधिक लोकसंख्येला वायरलेस ब्रॉडबँड कव्हरेज उपलब्ध असल्याचे लेखात नमूद करण्यात आले आहे.
जिओचे अॅप्लिकेशन्स, क्लाउड सेवा आणि एंटरप्राइज सोल्यूशन्स यांचा विस्तार या पायाभूत सुविधांमधून अधिक मूल्य निर्माण करण्याची संधी देतो.
व्हेंचुरा सिक्युरिटीजने जिओचे वर्णन भारतातील सर्वात मोठ्या डिजिटल सेवा आणि कनेक्टिव्हिटी प्लॅटफॉर्मपैकी एक असे केले आहे. केवळ इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी पुरवण्यापासून एकात्मिक डिजिटल सेवा व्यवसाय उभारण्यापर्यंत कंपनीचा प्रवास सुरू असल्याचे या विश्लेषणातून स्पष्ट होते.
होम ब्रॉडबँडचा विस्तारही कंपनीच्या विकासासाठी महत्त्वाचा ठरत आहे. जून २०२६ पर्यंत जिओचे २८.६ दशलक्ष म्हणजेच २.८६ कोटी फिक्स्ड ब्रॉडबँड ग्राहक होते. त्यात १.४ कोटी JioAirFiber ग्राहकांचा समावेश होता.
हाय-स्पीड इंटरनेटची वाढती मागणी, उर्वरित 2G ग्राहकांचे 4G आणि 5G नेटवर्ककडे होणारे स्थलांतर आणि उद्योगांचे वाढते डिजिटलायझेशन यामुळे जिओसमोर विकासाच्या अनेक संधी उपलब्ध आहेत.
रोख उत्पन्ननिर्मितीमुळे आर्थिक स्थितीला बळ
जिओची रोख उत्पन्ननिर्मिती क्षमता सुधारत असल्याने कंपनीच्या आर्थिक स्थितीकडेही लक्ष वेधले जात आहे.
एमकेच्या विश्लेषणानुसार, आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये कंपनीचा परिचालन रोख प्रवाह सुमारे ७७,५५६ कोटी रुपयांवर पोहोचला. त्याच वेळी, महसुलाच्या तुलनेत भांडवली खर्चाचे प्रमाण आर्थिक वर्ष २०२३-२४ मधील ४८.८ टक्क्यांवरून आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये २३.३ टक्क्यांपर्यंत घसरले.
या सुधारणेमुळे कंपनीला ताळेबंद अधिक मजबूत करण्यासोबतच नवीन व्यवसाय संधींमध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी अधिक आर्थिक स्वातंत्र्य मिळू शकते.
सेंट्रम ब्रोकिंगच्या अंदाजानुसार, जिओ प्लॅटफॉर्म्सचे इक्विटी मूल्य सुमारे ११.५ लाख कोटी रुपये आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ ते २०२८-२९ या कालावधीत कंपनीच्या महसुलात, EBITDA मध्ये आणि करानंतरच्या नफ्यात अनुक्रमे सुमारे १४ टक्के, १६ टक्के आणि १६ टक्के चक्रवाढ वार्षिक वाढ होण्याचा अंदाज आहे.
टॅरिफमधील संभाव्य वाढ, प्रीमियम सेवा आणि डिजिटल सेवांचा वाढता वापर यामुळे ARPU मध्ये सुधारणा होऊ शकते, असेही ब्रोकरेजने नमूद केले आहे.
IPO व्यवस्थापनासाठी १९ लीड मॅनेजर
जिओच्या IPO चे व्यवस्थापन १९ बुक-रनिंग लीड मॅनेजर (BRLM) करत आहेत. या मोठ्या संख्येवरून IPO चा व्यापक व्याप आणि आंतरराष्ट्रीय भांडवली बाजारातील त्याचे महत्त्व दिसून येते.
या संस्थांमध्ये कोटक महिंद्रा कॅपिटल कंपनी, मॉर्गन स्टॅनली इंडिया कंपनी, BofA सिक्युरिटीज इंडिया, अॅक्सिस कॅपिटल, BNP पारिबा, सिटीग्रुप ग्लोबल मार्केट्स इंडिया, CLSA इंडिया, DAM कॅपिटल अॅडव्हायझर्स, गोल्डमन सॅक्स (इंडिया) सिक्युरिटीज, HDFC बँक, HSBC सिक्युरिटीज अँड कॅपिटल मार्केट्स (इंडिया), ICICI सिक्युरिटीज, IIFL कॅपिटल सर्व्हिसेस, जेफरीज इंडिया, JM फायनान्शियल, JP मॉर्गन इंडिया, SBI कॅपिटल मार्केट्स, UBS सिक्युरिटीज इंडिया आणि 360 ONE WAM यांचा समावेश आहे.
या संस्था IPO च्या लीड मॅनेजर म्हणून काम करत असल्याने त्यांच्या संशोधन विभागांकडून याच IPO बाबत स्वतंत्र सबस्क्रिप्शन शिफारस करणारा अहवाल प्रसिद्ध करण्यावर मर्यादा असतात. लेखात नमूद केलेली ब्रोकरेज मते इतर संशोधन संस्था आणि विश्लेषकांच्या सार्वजनिकरीत्या प्रसिद्ध झालेल्या मूल्यांकनांवर आधारित आहेत.
जिओच्या विकासाचा पुढील टप्पा काय असेल?
एकूणच, जिओच्या विकासाचा पुढील टप्पा केवळ नवीन ग्राहक जोडण्यावर अवलंबून नसेल. कंपनीच्या नेटवर्क, तंत्रज्ञान आणि डिजिटल इकोसिस्टममधून अधिक उत्पन्न निर्माण करण्यावर भर असेल.
बाजारातील नेतृत्व, सुधारत असलेली आर्थिक कार्यक्षमता, 5G आणि डिजिटल सेवांमधील विस्ताराच्या संधी तसेच विविध ब्रोकरेज संस्थांनी व्यक्त केलेला सकारात्मक दृष्टिकोन यामुळे हा IPO गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधून घेत आहे.
मात्र, मजबूत ग्रे मार्केट प्रीमियम म्हणजे प्रत्यक्ष लिस्टिंग गेनची हमी नव्हे. IPO चे मूल्यांकन, बाजारातील चढ-उतार, कंपनीची भविष्यातील कामगिरी आणि डिजिटल सेवांमधून अपेक्षित उत्पन्न प्रत्यक्षात किती निर्माण होते, या बाबी गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाच्या ठरतील.
( डिस्क्लेमर : वरील लेखातील आर्थिक आकडे, GMP आणि ब्रोकरेजचे अंदाज हे दिलेल्या मूळ मजकुरावर आधारित आहेत. गुंतवणुकीपूर्वी IPO ची अधिकृत कागदपत्रे, अद्ययावत तारखा आणि संबंधित जोखमी तपासणे आवश्यक आहे. )
