High Cholesterol Disease : उच्च कोलेस्ट्रॉलमुळे या गंभीर आजारांचा वाढतो धोका, या गोष्टी टाळा अन् वेळीच नियंत्रणात ठेवा!

cholesterol

Image Credit source: Tv9 Network

आजच्या धावपळीच्या जीवनशैलीत आरोग्याकडे दुर्लक्ष होणे साधारण झाले आहे. वृद्धांप्रमाणेच तरुणांमध्येही विविध आजार वाढत आहेत. यातील एक प्रमुख समस्या म्हणजे उच्च कोलेस्ट्रॉल. शरीरासाठी कोलेस्ट्रॉल आवश्यक असले तरी त्याचे प्रमाण जास्त झाल्यास हृदय आणि रक्तवाहिन्यांशी संबंधित गंभीर आजारांचा धोका मोठ्या प्रमाणात वाढतो. याशिवाय उच्च रक्तदाब, लठ्ठपणा आणि इतर समस्या देखील याच कारणाने उद्भवतात.

कोलेस्ट्रॉल वाढण्याची मुख्य कारणे म्हणजे चरबीयुक्त आणि प्रक्रिया केलेले अन्न, व्यायामाचा अभाव, जास्त वजन, धूम्रपान आणि काही प्रकरणांमध्ये अनुवांशिक घटक. ही समस्या ‘सायलेंट किलर’ म्हणून ओळखली जाते, कारण बहुतेक वेळा त्याची स्पष्ट लक्षणे दिसत नाहीत, पण दीर्घकाळात गंभीर परिणाम होऊ शकतात.

कोलेस्ट्रॉल म्हणजे नेमके काय?

कोलेस्ट्रॉल हे यकृतात तयार होणारा एक मेणासारखा चरबीचा पदार्थ आहे. हा शरीरातील प्रत्येक पेशीच्या निर्मितीसाठी आणि कार्यासाठी गरजेचा असतो. रक्ताच्या माध्यमातून तो शरीराच्या विविध भागांत पोहोचते. पण आवश्यकतेपेक्षा जास्त प्रमाणात जमा झाल्यास रक्तवाहिन्यांमध्ये प्लेक (चरबीचा थर) तयार होतो, ज्याला एथेरोस्क्लेरोसिस म्हणतात. यामुळे रक्तवाहिन्या अरुंद आणि कठीण होतात, रक्तप्रवाह कमी होतो.

उच्च कोलेस्ट्रॉलमुळे वाढणारे प्रमुख गंभीर आजार

1. उच्च रक्तदाब (हायपरटेन्शन)

कोलेस्ट्रॉलच्या जास्त प्रमाणामुळे रक्तवाहिन्यांमध्ये प्लेक जमा होतो, ज्यामुळे धमन्या अरुंद होतात. रक्त पंप करण्यासाठी हृदयाला जास्त जोर लावावा लागतो, परिणामी रक्तदाब वाढतो. हे हृदयविकार, हार्ट अटॅक किंवा ब्रेन स्ट्रोकला आमंत्रण देऊ शकते.

2. हृदयविकार (कोरोनरी आर्टरी डिसीज)

उच्च कोलेस्ट्रॉलमुळे हृदयाकडे जाणाऱ्या धमन्यांमध्ये प्लेक जमा होतो, रक्तप्रवाह कमी होतो. प्लेक तुटल्यास रक्त गोठतो आणि हृदयविकाराचा झटका येऊ शकतो. हे हार्ट अटॅकचे प्रमुख कारण आहे.

3. ब्रेन स्ट्रोक (ब्रेन स्ट्रोक)

मेंदूपर्यंत रक्त जाणाऱ्या धमन्यांमध्ये ब्लॉकेज झाल्यास मेंदूला ऑक्सिजन आणि पोषक द्रव्ये मिळत नाहीत. यामुळे पक्षाघात (पॅरालिसिस) किंवा स्ट्रोक होण्याची शक्यता वाढते.

4. पायांमध्ये दुखणे किंवा परिधीय धमनी रोग (Peripheral Artery Disease – PAD)

पायांच्या धमन्यांमध्ये कोलेस्ट्रॉल जमा झाल्यास रक्तप्रवाह कमी होतो. चालताना पाय दुखणे, क्रॅम्प येणे, थकवा जाणवणे किंवा पाय सुन्न होणे अशी लक्षणे दिसतात. हे दीर्घकाळात गंभीर गुंतागुंत निर्माण करू शकते.

वाईट कोलेस्ट्रॉल (LDL) कमी कसे करावे?

-सॅच्युरेटेड फॅट आणि ट्रान्स फॅट युक्त पदार्थांमुळे LDL (खराब कोलेस्ट्रॉल) वाढते. त्यामुळे हे पदार्थ कमी करा किंवा टाळा:

-लाल मांस, प्रक्रिया केलेले मांस

-पूर्ण दुग्धजन्य पदार्थ (लोणी, पूर्ण क्रीम दूध, चीज)

-तळलेले पदार्थ, फास्ट फूड

-बेकरी उत्पादने, चॉकलेट, खोबरे/पाम तेल युक्त पदार्थ

-त्याऐवजी फळे, भाज्या, संपूर्ण धान्य, मासे, नट्स आणि नियमित व्यायाम यांचा समावेश करा. धूम्रपान सोडा, वजन नियंत्रित ठेवा आणि नियमित तपासणी करा.

-उच्च कोलेस्ट्रॉलला दुर्लक्ष करू नका. वेळीच जीवनशैलीत बदल करून आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने हे नियंत्रित ठेवता येईल, जेणेकरून गंभीर आजार टाळता येतील!

(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)