Cockroach Janata Party : दोन आजी-माजी खासदार कॉकरोच जनता पार्टीत प्रवेश करणार? पक्षाला कॉकरोच नाव का दिलं? आरक्षण, नीट आणि… अजेंड्यात काय काय?

सोशल मीडियावर आजकाल एक नाव प्रचंड ट्रेंड होतंय, ते म्हणजे ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ (Cockroach Janata Party ). अनेक मीम्स, राजकीय चर्चा आणि तरुणांच्या संतापातून सुरू झालेली ही ऑनलाइन मोहीम आता इंटरनेटवर एक मोठा ट्रेंड बनली आहे. अवघ्या काही दिवसांत हजारो लोक यात सामील झाले आहेत. पण हा पक्ष नेमका आहे तरी काय, त्याची स्थापना कोणी केली आणि लोकांना त्यात इतका रस का आहे ? तुमच्या सगळ्या प्रश्नांची उत्तर जाणून घेण्याचा प्रयत्न करूया.

काय आहे कॉकरोच जनता पार्टी ?

कॉकरोच जनता पार्टी हा एक ऑनलाइन राजकीय व्यंग समूह असून, सर्वसामान्य लोकं, विशेषतः तरुणांचा, व्यवस्थेबद्दलचा राग आणि निराशा व्यक्त करण्यासाठी हा समूह तयार करण्यात आला आहे असं बोललं जातं. Voice of the lazy and unemployed – अशी याची टॅगलाईन आहे.

या पक्षेचा संस्थापक अभिजीत डिबके यांनी या पक्षाबद्दल सांगितलं. ही फक्त फॅशन किंना ट्रेंड नव्हे तर आता हे एका संघटनेचे स्वरूप घेत आहे. ही केवळ एक तात्पुरती फॅशन असती, तर दोन लाखांहून अधिक लोकांनी आमच्या वेबसाइटवर नोंदणी केली नसती. इन्स्टाग्रामवरील पार्टीशी संबंधित कंटेंटला 4 दिवसांत सुमारे 50 लाख व्ह्यूज आणि प्रचंड प्रतिसाद मिळाला असा दावाही त्यांनी केला.

अचानक का झालं व्हायरल ?

सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांच्या एका वक्तव्यावरून सोशल मीडियावर वाद निर्माण झाला, तेव्हा या ट्रेंडची सुरुवात झाली. यानंतर, अनेक इंटरनेट युजर्नसी तरुण, बेरोजगारी आणि व्यवस्थेबद्दल आपला संताप व्यक्त केला. याचदरम्यान मीम्स, उपहास आणि राजकीय संताप यांचा मेळ साधत ‘कॉकरोच जनता पार्टी’ नावाची एक डिजिटल चळवळ उदयास आली आणि सोशल मीडियावर त्याला झपाट्याने लोकप्रियता मिळाली

कोणी केलं सुरू ?

30 वर्षांच्या अभिजीत डिपके यांनी हा पक्ष सुरू केला आहे. त्यांनी 2020 ते 2023 दरम्यान आम आदमी पार्टीच्या सोशल मीडिया टीममध्ये व्हॉलिंटिअर म्हणून काम केलं होतं. ते सध्या अमेरिकेतील बोस्टन युनिव्हर्सिटीमध्ये पब्लिक रिलेशन्समध्ये मास्टर्सचे शिक्षण घेत आहेत. 16 मे रोजी, त्यांनी लोकांना पक्षात सामील होण्यासाठी आमंत्रित करत, एक्स (X) वर एक गूगल फॉर्म शेअर केला. “व्यवस्थेने दुर्लक्षित केलेल्यांचा आवाज” असे पक्षाच्या वेबसाइटवर वर्णन आहे. “आम्ही भ्रष्टाचाराला ‘धोरणात्मक खर्च'(strategic spending) म्हणायला आलेलो नाही. ‘पैसा गेला कुठे?’एवढंच आम्हाला विचारायचं आहे, असं त्यात म्हटलंय.

अजेंड्यात काय काय?

पक्षाचा जाहीरनामा हा व्यंगात्मक आणि गंभीर राजकीय मागण्या यांचे मिश्रण आहे. त्यात खालील बाबींचा समावेश आहे :

– मंत्रिमंडळात महिलांसाठी ५० टक्के आरक्षण

– पक्ष बदलणाऱ्या खासदार आणि आमदारांवर २० वर्षांची निवडणूक बंदी

– निवृत्तीनंतर सरन्यायाधीशांना राज्यसभा पदे न देण्याची मागणी

– निवडणुकांमध्ये वैध मते वगळल्यास कारवाई

– याशिवाय, पक्षाने नीट (NEET) वादात सामील असलेल्या विद्यार्थ्यांनाही पाठिंबा दिला आहे.

‘झुरळ’ नाव का ठेवलं ?

हे नाव प्रतीकात्मक असल्याचं अभिजीत यांचं म्हणणं आहे. तरुणांचा आवाज उठवल्याबद्दल जर त्यांना ‘झुरळं’ म्हटलं गेलं असेल तर ते तीच ओळख स्वीकारतील, असं ते म्हणाले. झुरळं ही घाणीत आणि कुजलेल्या ठिकाणी जन्माला येतात व्यवस्थेतील सडकेपणा आणि जनतेचा संताप दर्शवण्यासाठी हे नाव निवडण्यात आल्याचं त्यांनी स्पष्ट केलं.

कोण कोण आहे पक्षात ?

या पक्षाचा सदस्य होण्यासाठी तुम्ही बेरोजगार, आळशी, नेहमी ऑनलाइन असणारे आणि तुमच्या तक्रारी किंवा राग व्यावसायिक पद्धतीने व्यक्त करण्यास सक्षम असणे आवश्यक आहे. ही संपूर्ण चळवळ व्यंगात्मक आणि इंटरनेट संस्कृतीच्या माध्यमातून आपला मुद्दा मांडण्याचा प्रयत्न करत आहे.

कोण आहे निगडीत ?

तृणमूल काँग्रेसच्या खासदार महुआ मोईत्रा आणि कीर्ती आझाद हेहा सोशल मीडियावर गंमतीने या पक्षाबद्दल बोलले, तेव्हा या ट्रेंडला आणखी गती मिळाली. या पक्षात सामील होण्यासाठी कोणती पात्रता आवश्यक आहे? असं कीर्ती आझाद यांनी विचारलं होतं. 1983 चा वर्ल्डकप जिंकणे हीच पुरेशी पात्रता आहे, असं मजेशीर उत्तर पक्षाकडून यावेळी देण्यात आलं होतं.

याचं खरोखरच राजकीय पक्षात रूपांतर होणार का?

‘कॉकरोच जनता पार्टी’ केवळ एक इंटरनेट ट्रेंड म्हणून राहणारा आहे की ती कालांतराने एक मोठी राजकीय चळवळ बनेल, पक्षात रुपांतर होईल हे अजून स्पष्ट नाहीये. पण तरुणांचा राजकीय राग आणि असंतोष व्यक्त करण्यासाठी मीम्स, उपहास आणि सोशल मीडिया ही एक शक्तिशाली माध्यमे बनली आहेत हे यातून नक्कीच स्पष्टपणे दिसून येतं.