प्राचीन भारतीय ज्ञानाला जागतिक व्यासपीठ! लंडनमध्ये संस्कृत शिक्षणासाठी नवे केंद्र सुरू; महंत स्वामी महाराजांच्या हस्ते पाठशाळेचे उद्घाटन
Sanskrit School London: लंडनमध्ये संस्कृत शिक्षणाचा नवा अध्याय सुरू झाला आहे. महंत स्वामी महाराजांच्या हस्ते संस्कृत पाठशाळेचे उद्घाटन करण्यात आले आहे.

भारतीय प्राचीन ज्ञानपरंपरा आणि संस्कृत भाषेचा वारसा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचवण्याच्या उद्देशाने लंडनमध्ये अक्षर-पुरुषोत्तम संस्कृत पाठशाळेची स्थापना करण्यात आली आहे. महंत स्वामी महाराज यांच्या हस्ते १३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी बीएपीएस श्री स्वामिनारायण मंदिरात या पाठशाळेचे उद्घाटन करण्यात आले. लंडनमधील निअस्डेन टेम्पल म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या या मंदिरात आता मुलांना आणि तरुणांना संस्कृत भाषेचे शिक्षण घेण्याची संधी मिळणार आहे.
महंत स्वामी महाराज यांनी २४ सप्टेंबर रोजी सत्संग दीक्षा सन्मान महोत्सवादरम्यान लिहिलेल्या पत्रात लंडनमधील मंदिरात संस्कृत विद्यालय सुरू करण्याची इच्छा व्यक्त केली होती. त्यानुसार या पाठशाळेची स्थापना करण्यात आली. विशेष म्हणजे, औपचारिक उद्घाटनापूर्वीच सुमारे ३५० तरुण विद्यार्थ्यांनी संस्कृत शिक्षणासाठी नोंदणी केली होती.
उद्घाटनप्रसंगी महामहोपाध्याय भद्रेशदास स्वामी यांनी भगवान स्वामिनारायण यांच्यापासून प्रेरणा घेत संस्कृत आणि शास्त्रांच्या अध्ययनाची परंपरा पुढे नेली जात असल्याचे सांगितले. योगीजी महाराज यांनी १९६१ मध्ये मुंबईत अक्षर-पुरुषोत्तम संस्कृत पाठशाळा सुरू केली होती, तर प्रमुखस्वामी महाराज यांनी १९७३ मध्ये सारंगपूर येथे यज्ञपुरुष संस्कृत पाठशाळेची स्थापना केली. आता महंत स्वामी महाराज यांच्या मार्गदर्शनाखाली ही परंपरा लंडनमध्ये विस्तारत आहे.
संस्कृत भाषेचे महत्त्व केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक क्षेत्रापुरते मर्यादित नाही. पाणिनी यांच्या व्याकरणाचा अभ्यास संगणकीय भाषाविज्ञानातही केला जातो. तसेच उपनिषदे, भगवद्गीता आणि ब्रह्मसूत्रे यांसारख्या ग्रंथांच्या अध्ययनातून भारतीय तत्त्वज्ञानाची परंपरा जतन केली जात आहे. उद्घाटन सोहळ्यात युवा विद्वानांनी संस्कृत भाषेत सादरीकरण केले. महंत स्वामी महाराज यांनीही संस्कृतमध्ये आशीर्वचन देत मुलांना या भाषेचा अभ्यास करण्यासाठी प्रोत्साहित केले.
संस्कृत ज्ञानामुळे पुढील पिढीला आध्यात्मिक परंपरा समजून घेण्यास आणि आपली सांस्कृतिक मुळे अधिक दृढ करण्यास मदत होईल, असे त्यांनी सांगितले. या नव्या पाठशाळेमुळे लंडनमधील मुलांना संस्कृत शिकण्याची आणि भारताच्या प्राचीन ज्ञानपरंपरेशी जोडले जाण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे.