कारच्या छतावर सामान ठेवल्याने मायलेज कमी होतं का ? जाणून घ्या सत्य
कारच्या रूफ कॅरियरमुळे मायलेज कमी होते, कारण यामुळे हवेचा प्रतिरोध वाढतो आणि एरोडायनॅमिक्स बिघडते. विशेषतः महामार्गावर अधिक वेगाने चालवताना इंधनाचा वापर 10-30% पर्यंत वाढू शकतो. रिकाम्या रूफ रॅकचाही परिणाम होतो. इंधनाची बचत करण्यासाठी रूफ कॅरियरचा वापर गरज असेल तेव्हाच करा, सामान व्यवस्थित ठेवा आणि प्रवासानंतर ते काढून टाका.

कुटुंबासोबत लांबच्या प्रवासाला निघताना कारची डिक्की अनेकदा अपुरी पडते. बॅग, कॅम्पिंगचे साहित्य आणि इतर सामानासाठी अतिरिक्त जागेची गरज भासते. अशावेळी अनेकजण कारच्या छतावर रूफ कॅरियर, रूफ रॅक किंवा रूफ बॉक्स बसवतात. यामुळे कारमधील जागा मोकळी होते आणि अधिक सामान नेता येते. मात्र, छतावर सामान वाहून नेल्याचा परिणाम कारच्या इंधन कार्यक्षमतेवर होऊ शकतो. महत्त्वाचे म्हणजे मायलेज कमी होण्यामागे केवळ अतिरिक्त वजन कारणीभूत नसते. छतावर ठेवलेल्या सामानामुळे कारच्या एरोडायनॅमिक्समध्ये बदल होतो आणि हवेचा प्रतिरोध म्हणजेच ‘ड्रॅग’ वाढतो. विशेषतः महामार्गावर अधिक वेगाने वाहन चालवताना याचा इंधन वापरावर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो.
मायलेज कमी होण्याचे मुख्य कारण काय? - रूफ कॅरियरचा मायलेजवर होणारा परिणाम प्रामुख्याने एरोडायनॅमिक ड्रॅग वाढल्यामुळे होतो. कार पुढे जात असताना तिच्यासमोरची हवा वाहनाच्या शरीरावर प्रतिरोध निर्माण करते. कारची रचना अशा पद्धतीने केली जाते की हवा तिच्या भोवती आणि वरून शक्य तितक्या सहजतेने वाहून जाईल. यालाच एरोडायनॅमिक डिझाइन म्हणतात. मात्र, कारच्या छतावर रॅक, बॉक्स किंवा सामान बसवल्यानंतर हवेच्या प्रवाहात अडथळा निर्माण होतो. त्यामुळे वाहनाला पुढे जाण्यासाठी अधिक ऊर्जा लागते. परिणामी इंजिनला अधिक मेहनत करावी लागते आणि पेट्रोल, डिझेल किंवा सीएनजीचा वापर वाढू शकतो.
छतावर सामान ठेवल्याने नेमका काय बदल होतो? - रूफ रॅक किंवा थेट छतावर ठेवलेले सामान कारची मूळ एरोडायनॅमिक रचना बदलते. सामानाचा आकार, त्याची मांडणी आणि तो किती उंच किंवा रुंद आहे, यावर हवेच्या प्रतिरोधाचे प्रमाण अवलंबून असते. सामान जितके अधिक अव्यवस्थित किंवा वाऱ्याच्या प्रवाहाला अडथळा आणणारे असेल, तितका ड्रॅग वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे लांब पल्ल्याच्या प्रवासात इंधनाचा वापर वाढू शकतो.
मायलेजमध्ये 10 ते 30 टक्क्यांपर्यंत घट होऊ शकते - अमेरिकेच्या एन्व्हायर्नमेंटल प्रोटेक्शन एजन्सी (EPA) आणि Consumer Reports यांच्या माहितीनुसार, वाहनाच्या छतावर सामान वाहून नेल्याने इंधन कार्यक्षमतेत लक्षणीय घट होऊ शकते. काही परिस्थितींमध्ये ही घट 10 ते 30 टक्क्यांपर्यंत जाऊ शकते. मात्र, हा परिणाम प्रत्येक वाहनासाठी किंवा प्रत्येक परिस्थितीत सारखा असेलच असे नाही. वाहनाचा प्रकार, रूफ कॅरियरचा आकार, सामानाची मांडणी, वाहनाचा वेग आणि रस्त्याची परिस्थिती यांसारख्या अनेक घटकांवर इंधनाच्या वापरातील वाढ अवलंबून असते.
शहरापेक्षा महामार्गावर अधिक परिणाम - रूफ कॅरियरचा परिणाम वाहनाच्या वेगासोबत वाढतो. शहरात साधारण 40-50 किमी/तास वेगाने वाहन चालवताना त्याचा परिणाम तुलनेने कमी जाणवू शकतो. मात्र, महामार्गावर 80-100 किमी/तास किंवा त्याहून अधिक वेगाने वाहन चालवताना एरोडायनॅमिक ड्रॅगचा प्रभाव अधिक वाढतो. वेग वाढला की हवेचा प्रतिरोधही मोठ्या प्रमाणात वाढतो. त्यामुळे छतावर असलेले सामान किंवा रूफ रॅक इंजिनवर अतिरिक्त मागणी निर्माण करू शकतो आणि परिणामी इंधनाचा वापर वाढू शकतो.
रिकामा रूफ रॅकही वाढवू शकतो इंधनाचा खर्च - रूफ रॅकचा वापर संपल्यानंतरही तो कारवर तसाच ठेवण्याची सवय अनेक चालकांना असते. मात्र, सामान नसतानाही रॅक हवेच्या प्रवाहात अडथळा निर्माण करू शकतो. त्यामुळे रूफ रॅकचा नियमित वापर होत नसेल, तर तो कारवरून काढून ठेवणे इंधन कार्यक्षमतेच्या दृष्टीने अधिक योग्य ठरू शकते. विशेषतः कारचा वापर प्रामुख्याने महामार्गावर होत असेल, तर याचा फायदा होऊ शकतो.
रूफ कॅरियरची गरज असल्यास काय करावे? - लांबच्या प्रवासात छतावर सामान नेणे आवश्यक असल्यास, सामान उघड्यावर अव्यवस्थितपणे ठेवण्याऐवजी एरोडायनॅमिक रूफ बॉक्स वापरणे हा तुलनेने चांगला पर्याय ठरू शकतो. सामान व्यवस्थित आणि सुरक्षित पद्धतीने ठेवल्यास हवेच्या प्रवाहातील अडथळा कमी करण्यास मदत होऊ शकते. शक्य तितके सामान कारच्या डिक्कीत ठेवण्याचा प्रयत्न करावा. छतावर नेणे आवश्यक असलेलेच सामान रूफ कॅरियरमध्ये ठेवणे अधिक योग्य ठरेल.
इंधनाची बचत करण्यासाठी या टिप्स लक्षात ठेवा - रूफ कॅरियर किंवा रूफ रॅकचा वापर गरज असेल तेव्हाच करा. प्रवास पूर्ण झाल्यानंतर रॅकचा वापर नसल्यास तो काढून ठेवा. छतावर ठेवलेले सामान शक्य तितके व्यवस्थित आणि एरोडायनॅमिक पद्धतीने मांडावे. अनावश्यक किंवा जास्त सामान छतावर ठेवणे टाळावे.महामार्गावर विनाकारण जास्त वेगाने वाहन चालवू नये.शक्य असल्यास एरोडायनॅमिक रूफ बॉक्सचा वापर करावा. जड सामान शक्य तितके कारच्या डिक्कीत ठेवावे