ट्रेनचा नंबर विसरा, रंगावरून ओळखा कोणती गाडी सर्वात सुरक्षित? एका नजरेत…
भारतीय रेल्वेच्या डब्यांचे रंग केवळ सौंदर्यासाठी नसून त्यामागे मोठा इतिहास आहे. लाल, निळ्या आणि पांढऱ्या ट्रेनची माहिती जाणून घ्या.
आपण लहानपणी रेल्वे स्टेशनवर उभे राहून रंगीबेरंगी ट्रेन पाहताना अनेकदा मनात कुतूहल निर्माण व्हायचे. या रंगीबेरंगी ट्रेनचे रंग वेगवेळे का असतात असा प्रश्न तेव्हा हमखास पडायचा. पण त्याचे उत्तर कोणाकडेच नसायचे. आज आपण त्याचे उत्तर जाणून घेऊया.
भारतीय रेल्वेच्या डब्यांचे हे विविध रंग केवळ सौंदर्यासाठी नाहीत, तर त्यामागे प्रवास सुरक्षा, वेग आणि प्रगत अभियांत्रिकीची रंजक रहस्ये दडलेली असतात. त्यामुळे आता तुम्ही ट्रेनचे तिकीट तपासण्यापूर्वी केवळ तिचा रंग पाहूनही तिच्यातील सोयीसुविधांचा अंदाज लावू शकता.
बहुतेक निळ्या रंगाच्या ट्रेन्स या इंटिग्रल कोच फॅक्टरी (ICF) द्वारे निर्मित आहेत. हे डबे लोखंडाचे बनलेले असून यात पारंपारिक एअर ब्रेक प्रणाली वापरली जाते. या गाड्यांचा कमाल वेग ताशी ११० किमी इतका असतो. अनेक दशकांपासून भारतीय रेल्वेची मुख्य धुरा सांभाळणाऱ्या या रेल्वेतून आपण अनेकदा प्रवास केला असेल.
अनेक लाल किंवा मरून रंगाचे डबे असणाऱ्या ट्रेन या जर्मन तंत्रज्ञानावर आधारित 'लिंके हॉफमन बुश' (LHB) कोचेस आहेत. हे डबे वजनाला हलक्या पण मजबूत स्टेनलेस स्टीलपासून बनवलेले असतात.
यांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे अपघात झाल्यास हे डबे एकमेकांवर चढत नाहीत, ज्यामुळे जीवितहानीचे प्रमाण कमी होते. या ट्रेन्स ताशी १६० किमी वेगाने धावू शकतात. यात आधुनिक डिस्क ब्रेक प्रणाली असते.
वंदे भारतसारख्या गाड्यांचा पांढरा रंग हा भारताच्या प्रगत तंत्रज्ञानाचे प्रतीक आहे. या स्वयंचलित गाड्या असल्याने त्यांना वेगळ्या इंजिनची गरज नसते. संपूर्ण ट्रेनच इंजिनप्रमाणे काम करते. यातील स्वयंचलित दरवाजे, जीपीएस ट्रॅकिंग आणि आरामदायी रोटेटिंग सीट्स यांसारखी प्रिमियम वैशिष्ट्ये असतात.
