घराबाहेरही सुरू असतं मोबाईलचं Wi-Fi ? जाणून घ्या फायदे आणि धोके
मोबाईलचं Wi-Fi सुरू असेल, तर तो सतत आजूबाजूच्या नेटवर्कचा शोध घेत असतो. तुम्ही यापूर्वी वापरलेल्या नेटवर्कशी तुमचा फोन आपोआप पुन्हा कनेक्ट होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, कॅफे, विमानतळ, रेल्वे स्टेशन किंवा शॉपिंग मॉलमध्ये उपलब्ध असलेल्या Wi-Fi नेटवर्कशी तुमचा फोन आपोआप जोडला जाऊ शकतो.
आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनला आहे. फोन कॉल, मेसेजिंग, ऑनलाइन बँकिंग, खरेदी आणि इतर अनेक कामांसाठी आपण मोबाईलचा वापर करतो. त्यामुळे आपल्या फोनमध्ये वैयक्तिक माहिती, बँक खात्यांचा तपशील आणि महत्त्वाचे पासवर्ड यांसारखा संवेदनशील डेटा साठवलेला असतो. अशा परिस्थितीत मोबाईलची सुरक्षितता आणि गोपनीयता जपणं अत्यंत महत्त्वाचं ठरतं. मात्र, अनेकदा आपण मोबाईलमधील काही छोट्या सेटिंग्जकडे दुर्लक्ष करतो. त्यापैकी एक म्हणजे घराबाहेर पडताना Wi-Fi सुरू ठेवणं. अनेकांना वाटतं की Wi-Fi सुरू असलं तरी काही धोका नसतो. पण सार्वजनिक ठिकाणी असताना अनोळखी नेटवर्कशी आपोआप कनेक्ट होण्याची शक्यता, गोपनीयतेशी संबंधित काही धोके आणि बॅटरीचा वापर यांसारख्या बाबी लक्षात घेणं गरजेचं आहे. मग घराबाहेर पडताना मोबाईलचं Wi-Fi बंद ठेवणं योग्य आहे का? जाणून घेऊया.
तुमच्या मोबाईलचं Wi-Fi सुरू असताना फोन आसपास उपलब्ध असलेल्या नेटवर्कचा शोध घेऊ शकतो. तुम्ही यापूर्वी वापरलेल्या आणि सेव्ह केलेल्या नेटवर्कशी तो काही परिस्थितींमध्ये आपोआप कनेक्टही होऊ शकतो. उदाहरणार्थ, कॅफे, विमानतळ, रेल्वे स्टेशन किंवा शॉपिंग मॉलमध्ये तुम्ही यापूर्वी वापरलेल्या सार्वजनिक Wi-Fi नेटवर्कशी तुमचा फोन पुन्हा जोडला जाऊ शकतो. मात्र, प्रत्येक सार्वजनिक नेटवर्क सुरक्षित असेलच असं नाही. असुरक्षित नेटवर्कचा वापर केल्यास तुमच्या ऑनलाइन गोपनीयतेला धोका निर्माण होऊ शकतो. काही परिस्थितींमध्ये सायबर गुन्हेगार नेटवर्कमधील कमकुवत सुरक्षेचा फायदा घेण्याचा प्रयत्न करू शकतात. HTTPS मुळे इंटरनेटवरील अनेक प्रकारच्या डेटाला संरक्षण मिळत असलं, तरी अनोळखी नेटवर्क वापरताना सावधगिरी बाळगणं आवश्यक आहे.
सायबर गुन्हेगारांकडून युजर्सची फसवणूक करण्यासाठी बनावट Wi-Fi नेटवर्क तयार केली जाऊ शकतात. ही नेटवर्क अधिकृत नेटवर्कसारखी दिसतील, अशी नावं त्यांना दिली जाऊ शकतात. उदाहरणार्थ, विमानतळावर ‘Airport Free Wi-Fi’ किंवा हॉटेलमध्ये ‘Hotel Guest Wi-Fi’ अशा नावाचं बनावट नेटवर्क तयार केलं जाऊ शकतं. वापरकर्त्याने अशा नेटवर्कशी कनेक्ट झाल्यास त्याला बनावट लॉगिन पेजवर पाठवलं जाण्याची शक्यता असते. या पेजवर ई-मेल आयडी, पासवर्ड किंवा इतर संवेदनशील माहिती भरल्यास तिचा गैरवापर होऊ शकतो. त्यामुळे सार्वजनिक Wi-Fi वापरण्यापूर्वी संबंधित नेटवर्क अधिकृत असल्याची खात्री करून घ्या. शक्यतो अनोळखी नेटवर्कवर बँकिंगसारखी संवेदनशील कामं करणं टाळा.
काही सार्वजनिक ठिकाणी, जसं की मॉल, विमानतळ आणि मोठ्या व्यावसायिक संकुलांमध्ये, Wi-Fi सिग्नलच्या मदतीने लोकांच्या हालचालींचा अंदाज घेणाऱ्या यंत्रणा वापरल्या जाऊ शकतात. आसपासच्या उपकरणांकडून मिळणाऱ्या सिग्नलचं विश्लेषण करून काही यंत्रणा लोकांची वर्दळ आणि हालचालींचे नमुने समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात. आधुनिक स्मार्टफोनमध्ये अशा प्रकारचं ट्रॅकिंग मर्यादित करण्यासाठी काही गोपनीयता आणि सुरक्षा सुविधा उपलब्ध आहेत. तरीही, घराबाहेर असताना Wi-Fi ची गरज नसल्यास ते बंद ठेवणं हा अनावश्यक नेटवर्क स्कॅनिंग कमी करण्याचा एक सोपा पर्याय ठरू शकतो. मात्र, केवळ Wi-Fi सुरू असल्यामुळे तुमचं अचूक लोकेशन इतरांना समजतं किंवा तुमचा फोन ट्रॅक केला जातोच, असं नाही. प्रत्यक्ष धोका वापरल्या जाणाऱ्या नेटवर्कवर आणि फोनच्या सेटिंग्जवर अवलंबून असतो.
Wi-Fi सुरू असताना फोन काही परिस्थितींमध्ये बॅकग्राऊंडला आसपासच्या नेटवर्कचा शोध घेत राहतो. या प्रक्रियेसाठी काही प्रमाणात बॅटरी खर्च होऊ शकते. मात्र, प्रत्यक्ष बॅटरीचा वापर हा फोनचं मॉडेल, ऑपरेटिंग सिस्टिम आणि नेटवर्क स्कॅनिंगच्या पद्धतीवर अवलंबून असतो. जर तुम्ही घराबाहेर असाल आणि Wi-Fi इंटरनेटची आवश्यकता नसेल, तर ते बंद ठेवल्याने काही प्रमाणात बॅटरीची बचत होऊ शकते. विशेषतः दिवसभर प्रवास करताना किंवा चार्जिंगची सुविधा उपलब्ध नसताना हा पर्याय उपयोगी ठरू शकतो.
घरातून बाहेर पडताना Wi-Fi बंद करणं प्रत्येकासाठी अनिवार्य नाही. मात्र, सार्वजनिक ठिकाणी अनावश्यकपणे Wi-Fi सुरू ठेवण्याऐवजी गरजेनुसार त्याचा वापर करणं अधिक योग्य ठरू शकतं. अनोळखी किंवा सार्वजनिक नेटवर्कशी फोन आपोआप कनेक्ट होणार नाही, याची काळजी घ्या. कॅफे, हॉटेल किंवा विमानतळाचं Wi-Fi वापरताना नेटवर्कचं नाव संबंधित कर्मचाऱ्यांकडून चेक करून घ्या. अनोळखी नेटवर्कवर बँकिंग किंवा इतर महत्त्वाची कामं करणं टाळा.
मोबाईलची ऑपरेटिंग सिस्टिम आणि सुरक्षा नियमितपणे अपडेट करा. सार्वजनिक ठिकाणी Wi-Fi वापरण्याची आवश्यकता नसल्यास ते बंद ठेवू शकता. घराबाहेर पडताना मोबाईलचं Wi-Fi बंद ठेवणं हा सुरक्षिततेच्या दृष्टीने एक उपयुक्त पर्याय आहे. यामुळे अनावश्यक नेटवर्कशी कनेक्ट होण्याची शक्यता कमी होऊ शकते आणि काही प्रमाणात बॅटरीची बचतही होऊ शकते.
