भारतात पोस्ट बॉक्स लाल रंगाचेच का असतात? त्यामागे दडलंय एक मोठं गुपित
आजच्या डिजिटल युगातही रस्त्यावरील लाल पोस्ट बॉक्स जुन्या आठवणी ताज्या करतो. पण भारतात हा बॉक्स नेहमी लालच का असतो? आणि अमेरिकेने या रंगावर बंदी का घातली होती? जाणून घ्या यामागचा रंजक इतिहास आणि वैज्ञानिक कारण.
आजचे युग पूर्णपणे डिजीटल झाले आहे. अवघ्या काही सेकंदांत ईमेल किंवा व्हॉट्सॲपवर संदेश जगभर पोहोचतात. तरीही, रस्त्याच्या कडेला उभे असलेले पोस्ट बॉक्स पाहिले की जुन्या आठवणी ताज्या होतात. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का, की भारतात पोस्ट बॉक्स नेहमी लाल रंगाचाच का असतो? आणि इतर देशांमध्ये याचा रंग वेगळा का असतो? आज आपण याबद्दल जाणून घेऊया.
भारतातील लाल पोस्ट बॉक्सचा इतिहास थेट ब्रिटिश राजवटीशी जोडलेला आहे. ब्रिटनमध्ये सुरुवातीपासूनच पोस्ट बॉक्ससाठी लाल रंग वापरला जात होता आणि तीच परंपरा भारतातही पुढे सुरू राहिली. यामागे एक महत्त्वाचे वैज्ञानिक कारणही आहे.
वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून, लाल रंग दुरूनही अत्यंत स्पष्टपणे दिसतो. पाऊस असो, धुकं असो वा गर्दीची जागा, लोकांना टपालपेटी शोधण्यात कोणतीही अडचण येऊ नये, म्हणून लाल रंगाची निवड करण्यात आली. भारताप्रमाणेच ब्रिटन आणि जपान या देशांमध्येही आजही लाल रंगाचेच पोस्ट बॉक्स वापरले जातात.
अमेरिकेचा इतिहास या बाबतीत थोडा वेगळा आणि रंजक आहे. सुरुवातीला तिथेही लाल आणि हिरव्या रंगाचे पोस्ट बॉक्स होते. मात्र, १९०९ मध्ये अमेरिकन सरकारने लाल रंगाच्या वापरावर बंदी घातली. यामागील मुख्य कारण असे होते की, लोक लाल रंगाच्या पोस्ट बॉक्सला अनेकदा आपत्कालीन उपकरणे किंवा 'फायर हायड्रंट' समजून गोंधळात पडायचे.
हा गोंधळ दूर करण्यासाठी अमेरिकेत आधी गडद हिरवा रंग वापरण्यात आला. त्यानंतर १९५५ च्या सुमारास लाल, पांढरा आणि निळा अशा संमिश्र रंगांचा प्रयोग झाला. अखेरीस, 'युनायटेड स्टेट्स पोस्टल सर्व्हिस'ने (USPS) गडद निळा हा त्यांचा अधिकृत रंग म्हणून निश्चित केला.
जगभरातील वेगवेगळ्या देशांनी त्यांच्या इतिहास आणि संस्कृतीनुसार पोस्ट बॉक्सचे रंग ठरवले आहेत. चीनमध्ये पोस्ट बॉक्ससाठी हिरवा रंग वापरला जातो, तर सिंगापूरमध्ये पांढऱ्या रंगाचे पोस्ट बॉक्स पाहायला मिळतात. तंत्रज्ञानाच्या या युगातही हे रंग त्या त्या देशाची ऐतिहासिक ओळख जपून आहेत.
