आचार्य चाणक्य म्हणतात, 15 वर्षांखालील मुलांना शिकवा पैशांची तत्व, कारण…

आजची मुलं स्मार्ट आहेत. त्याना काही सांगण्याची गरज नाही. पण पैशांची बचत कशी करायची आणि पैसे कुठे आणि कसे खर्च करायचे… याबद्दल त्यांना माहिती असणं गरजेचं असतं. आचार्य चाणक्यांबद्दल सांगण्यासारखे काही विशेष नाही. ते एक महान विद्वान होते. चाणक्यांनी त्यांच्या काळातील सर्वात बुद्धिमान व्यक्तींपैकी एक म्हणून चांगली कीर्ती मिळवली. त्याचप्रमाणे, त्यांनी ‘चाणक्य नीती’ नावाचा ग्रंथ लिहिला, ज्याद्वारे त्यांनी आजच्या पिढीसाठी उपयुक्त असलेल्या अनेक गोष्टी स्पष्ट केल्या आहेत. त्या या पिढीसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत. मात्र, हे ज्ञात आहे की चाणक्याने केवळ नातेसंबंधांबद्दलच नव्हे, तर पैशाबद्दलही सांगितलं आहे. त्याचप्रमाणे, त्याने पैशाच्या त्या तत्त्वांविषयी सांगितलं आहे, जी प्रत्येक पालकाने आपल्या मुलांना वयाच्या 15 वर्षांपूर्वी शिकवली पाहिजेत. आता आपण सविस्तरपणे जाणून घेऊया की ती तत्त्वे कोणती आहेत.

अनेक लोकांनी आपल्या मुलांना पैसा कुठून येतो हे शिकवलं पाहिजं. काहींना वाटतं की तो एटीएममधून येतो. पण पैसे घेण्यापूर्वी, ते मिळवण्यासाठी किती कष्ट लागतात हे त्यांना सांगितलं पाहिजं. त्यामुळे, ते पैसे खर्च करण्यापूर्वी विचार करतील. इतकेच नाही, तर त्यांना कष्टाचे महत्त्वही कळेल.

गरजा आणि इच्छा जाणून घ्या. तुम्ही तुमच्या मुलांना या दोन्हींमधील फरकही समजावून सांगितला पाहिजे. अन्न, कपडे, शिक्षण आणि घर या गरजा आहेत. नवीन खेळणी आणि चॉकलेट्स या इच्छा आहेत. जेव्हा तुमच्याकडे पैसे असतील तेव्हा या गोष्टी विकत घेण्याची गरज आहे का, याचा विचार केल्यास तुम्हाला जास्त पैसे खर्च करणे टाळता येईल.

पैसे वाचवणं महत्त्वाचं आहे. तुम्ही तुमच्या मुलांना पैसे वाचवण्याची योग्य पद्धत शिकवली पाहिजे. आयुष्य कधीच सारखं नसतं, त्यामुळे चांगल्या काळात थोडे पैसे वाचवल्यास ते वाईट काळात उपयोगी पडतील. म्हणून, जर तुम्ही त्यांना बजेट करायला शिकवले, उदाहरणार्थ, “काही पैसे खर्च करा, इतरांना मदत करा आणि काही पैसे वाचवा,” तर ते लहानपणापासूनच बजेट करायला शिकतील.

त्याशिवाय, आपण त्यांना खर्च करताना शहाणपणा शिकवला पाहिजे. एखादी वस्तू विकत घेण्यापूर्वी, किंमतींची तुलना करा, गुणवत्ता तपासा आणि ती खरोखरच किमतीला योग्य आहे का ते पाहा. ती आत्ता विकत घेणे आवश्यक आहे का? यामुळे प्रत्येक गोष्टीचे मूल्यांकन करून आणि पैसे खर्च करून त्यांना पैशाचे मूल्य समजण्यास मदत होईल. तसेच, त्यांना याचा अनुभव घेऊ द्या. जर एखाद्या मुलाने त्याचे सर्व पैसे एकाच वेळी खर्च केले आणि नंतर त्याला पश्चात्ताप झाला, तर त्याला ओरडू नका. त्या छोट्या चुकीतून तो एक मोठा धडा शिकेल. ५ रुपयांची एक चूक त्याला उद्या ५००० रुपयांची चूक करण्यापासून वाचवेल.

(Disclaimer: वरच्या लेखातील माहिती ही प्राथमिक स्वरुपाची आहे. आम्ही या माहितीची पुष्टी करत नाही किंवा समर्थनही देत नाही. या लेखाच्या माध्यमातून अंधश्रद्धा पसरवण्याचा आमचा उद्देश नाही.)