IIT डिग्री नसताही हे भारतीय वंशाचे लोक झाले टेक लीडर्स, एआयच्या जगतात भारताचा दबदबा
सध्या आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) जगात दोन नावे चर्चेत आहेत. एक OpenAI शी संबंधित आणि दुसरे Anthropic शी. खरे तर, या दोन्ही जागतिक स्तरावरील आघाडीच्या AI कंपन्या आहेत. विशेष म्हणजे, या दोन्ही कंपन्यांमध्ये भारतीय वंशाचे तंत्रज्ञान क्षेत्रातील शीर्षस्थ, ज्यांनी आयआयटीमध्ये शिक्षण घेतलेले नसूनही, ते अशा कंपन्यांमध्ये तंत्रज्ञानाचे नेतृत्व करत आहेत, ज्या AI च्या भविष्याची दिशा ठरवत आहेत.
आर्टीफिशियल इंटेलिजन्सच्या जगात यावेळी दोन नावाची चर्चा आहे. एक नाव आहे OpenAI जोडलेले आणि दुसरे Anthropic चे आहे. वास्तविक या दोन्ही जगातील शीर्षस्थ एआय कंपन्या आहेत. मजेशीर गोष्ट म्हणजे दोन्ही कंपन्यांचे नेतृत्व भारतीय मुळ असलेल्या व्यक्तींकडे आहे. या दोन्ही नावात OpenAI चे ऐप्लिकेशन CTO विजय राजी आणि Anthropic चे CTO राहुल पाटील यांच्या नावाचा समावेश आहे. TIME ने आपल्या पहिल्या ‘Executives of the Year: Tech & Data’ यादीत दोघांना जागा दिली आहे.
TIME च्या या यादीत टेक्नॉलॉजी, AI, सायबर सिक्युरिटी आणि डेटाच्या जगतात काम करत असलेले 50 लीडर्सचा समावेश केला आहे. दोघांनीनी भारताच्या इंजिनियरिंग कॉलेजातून सुरुवात केली आहे. अमेरिकेच्या मोठ्या टेक कंपन्यांत काम केले आणि नंतर ते या पदावर पोहचले आहेत की त्यांचे निर्णय कोट्यवधी लोकांपर्यंत पोहचणाऱ्या AI तंत्रावर पोहचू शकते.
विजय राजी कोण आहेत ?
Vijaye Raji या वेळी OpenAI मध्ये CTO ऑफ ऐप्लिकेशन पदावर विराजमान आहेत. OpenAI ला ChatGPT बनवणारी कंपनी म्हणून जगभरात ओळखली जाते. परंतू कंपनीच्या आत AI मॉडेल बनवणे आणि त्यांना लोकांपर्यंत पोहचवण्याचे काम वेगवेगळ्या विभागांकडे सोपवले आहे.
TIME च्या नुसार OpenAI च्या एप्लिकेशन डिव्हीजनचे काम रिसर्च आणि इन्फ्रास्ट्रक्चर टीमनी तयार केलेल्या टेक्नॉलॉजीला अशा प्रोडक्टमध्ये बदलणे आहे, ज्याचा वापर लोक करु शकतील. राजी यांच्या हाताखाली डेटा, एक्सपेरिमेंटेशन आणि ग्रोथ सारख्या महत्वाच्या टेक्निनल टीमचा समावेश होतो.
Vijaye Raji यांचे शिक्षण आयआयटीमधून झालेले नाही. त्यांनी पुदुचेरी इंजिनिअरिंग कॉलेजमधून बॅचलर ऑफ इंजिनियरिंग केले आणि 1999 मध्ये ते ग्रॅज्यएट झाले. त्यानंतर त्यांनी मायक्रोसॉफ्टमध्ये त्यांचे करियर सुरु केले आणि सुमारे एक दशक तेथे काम केले. 2011 मध्ये ते फेसबुकशी जोडले गेले.
त्यानंतर त्यांनी Statsig नावाची कंपनी सुरु केली. Statsig कंपन्यांना आपले सॉफ्टवेअर आणि प्रोडक्ट मध्ये A/B टेस्टिंग,एक्सिपेरिमेंटेशन आणि डेटा ड्रिव्हन डिसिजन घेण्यास मदत करत होती.
2025 मध्ये OpenAI ने Statsig कंपनीला सुमारे 1.1 अब्ज डॉलरमध्ये खरेदी करण्याची घोषणा केली. या डीलनंतरच OpenAI मध्ये ऐप्लिकेशन CTO च्या भूमिकेत आले. OpenAI च्या मते ती ChatGPT आणि Codex संबंधीत प्रोडक्ट इंजिनिअरिंग आणि अनेक अन्य तांत्रिक जबाबदाऱ्या सांभाळणाऱ्या ऐप्लिकेशन लीडर शिपचा भाग भाग झाली.
राहुल पाटील एंथ्रोपिकमध्ये मोठ्या पदावर
राहुल पाटील यांचा मार्ग इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि एंटरप्राईज टेक्नॉलॉजीपासून AI पर्यंत पोहचला. पाटील यांचा जन्म आणि पालन-पोषण बंगळुरुमध्ये झाला. त्यांनी PESIT मधून कॉप्यूटर सायन्समध्ये इंजिनिअरिंग केले आणि २००२ मध्ये ग्रॅज्युएशन केले. त्यानंतर ते अमेरिकेला गेले, जेथे त्यांनी Arizona State University मधून कॉप्यूटर सायन्समध्य मास्टर्स केले. आणि नंतर वॉशिंगटन युनिव्हर्सिटीमधून MBA देखील केले.
त्यांचे करिअर Microsoft, Amazon Web Services आणि Oracle सारख्या बड्या टेक नावाशी जोडले गेले. त्यानंतर ते Stripe चे CTO बनले. Stripe ही जगातील मोठ्या फायन्सशियल टेक कंपन्यापैकी एक आहे. आणि तेथे मोठ्या प्रमाणावर वापरल्या जाणाऱ्या टेक सिस्टीमची जबाबदार सांभाळली. नंतर 2025 मध्ये राहुल पाटील हे Anthropic चे CTO झाले.
अँथ्रोपिक ही क्लाऊड एआय (Claude AI) मागे असलेली कंपनी असून, एआयच्या शर्यतीत ओपनएआयची ( OpenAI ) एक प्रमुख प्रतिस्पर्धी मानली जाते. अँथ्रोपिकच्या मते, पाटील कंपनीच्या इंजीनियरिंग ऑर्गनायजशन नेतृत्व करतात, ज्यामध्ये उत्पादन, संगणन, पायाभूत सुविधा, इंटरफेस, डेटा सायन्स आणि सिक्युरिटी यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे.
कंपनीने म्हटले की त्यांच्याकडे २० वर्षांहून जास्त टेक्नॉलॉजीचा अनुभव आणि Stripe च्या आधी त्यांनी AWS, Microsoft आणि Oracle मध्ये सिनियर इंजिनिअरमध्ये काम केले.
दोन्ही कहानीत एक चीज कॉमन आहे
Vijaye Raji आणि Rahul Patil ची प्रोफाईल वेगळे आहे, परंतू त्याच्या करिअरमध्ये एक पॅटर्न स्पष्ट दिसत आहे.दोघांच्या इंजिनियरिंगचे शिक्षण भारतातच झाले. दोघांनाही अमेरिकेच्या मोठ्या टेक कंपन्यांचा दीर्घ अनुभव आहे. दोघेही लीडर शीपच्या भूमिकेत पोहचले जेथे कोडिंगची समज उपयोगी नाही.
