Simone Tata: लॅक्मे इतका मोठा ब्रँड कसा बनला? रतन टाटा यांच्याशी काय संबंध? जाणून घ्या
भारतातील प्रसिद्ध टाटा समूहाशी संबंधित असलेल्या सिमोन टाटा यांचे वयाच्या 95 व्या वर्षी मुंबईत निधन झाले. त्यांनी भारतीय सौंदर्यप्रसाधन ब्रँड लॅक्मेला नवीन उंचीवर नेले.
टाटा परिवारातील प्रसिद्ध व्यक्तिमत्त्व असलेल्या सिमोन टाटा यांचे शुक्रवारी वयाच्या 95 व्या वर्षी निधन झाले. मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात त्या आरोग्याशी झुंज देत होत्या. ट्रेंटचे मानद अध्यक्ष आणि टाटा ट्रस्टचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांची आई आणि टाटा समूहाचे माजी अध्यक्ष रतन टाटा यांची सावत्र आई सिमोन टाटा होत्या.
स्वित्झर्लंडमध्ये जन्मलेल्या सिमोन टाटा यांनी भारतातील मध्यमवर्गीय महिलांची सौंदर्याबाबत मानसिकता बदलली. नंतर त्यांनी कपडे खरेदी करण्याच्या पद्धतीवरही प्रभाव पाडला. त्यांनी लॅक्मे इंडियाचा आघाडीचा कॉस्मेटिक ब्रँड कसा बनविला याबद्दल त्या सर्वात जास्त लक्षात राहतात. त्यांनी ट्रेंटच्या वेस्टसाइड चेनसह आधुनिक फॅशन रिटेलचा पायाही घातला. सर रतन टाटा संस्थेसारख्या अनेक धर्मादाय संस्थांचे कामही त्यांनी हाताळले.
स्वित्झर्लंड येथे जन्म
सिमोन टाटा यांचा जन्म 1930 मध्ये स्वित्झर्लंडमधील जिनिव्हा येथे झाला. त्यांचे नाव होते सिमोन ड्युनॉयर. त्या एका श्रीमंत फ्रेंच-स्विस कुटुंबात वाढल्या. 1950 च्या दशकाच्या सुरुवातीला त्या प्रथम तरुण पदवीधर तरुणी म्हणून भारतात आल्या. 1953 मध्ये जिनिव्हा येथे एअर इंडियामध्ये त्यांनी काही काळ काम केले. येथेच त्यांची भेट त्या वेळी आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटनेच्या बैठकीला उपस्थित राहण्यासाठी आलेल्या नवल टाटा यांच्याशी झाली. 1955 मध्ये या जोडप्याने लग्न केले.
मेकअपबाबत महिलांची संकोचाची भावना
सिमोन टाटा 1962 मध्ये लॅक्मेच्या बोर्डात सामील झाल्या. त्यावेळी लॅक्मे हे टाटा ऑईल मिल्सचे एक छोटेसे कॉस्मेटिक युनिट होते. त्यावेळी भारतात उपभोगावर बरेच नियंत्रण होते आणि मध्यमवर्गीय महिला मेकअपबाबत थोडी संकोचत होत्या. सौंदर्य ही लक्झरी नाही, तर प्रत्येक भारतीय महिलेचा हक्क आहे, या विश्वासाने सिमोन टाटा यांनी या ब्रँडची सुरुवात केली.
पुढील दोन दशकांमध्ये, त्यांनी ब्रँडला पुढे नेले आणि लोकांची मानसिकता बदलून त्यांना अधिक आत्मविश्वासपूर्ण आणि आधुनिक बनवले. 1970 आणि 1980 च्या दशकात त्यांच्या नेतृत्वाखाली, लॅक्मे केवळ ग्लॅमरमधूनच नव्हे तर भारतीय महिलांच्या गरजा आणि त्यांच्या खिशात बसणारी उत्पादने तयार करून देखील वाढली. त्यांनी लॅक्मे इंडियाची आघाडीची कॉस्मेटिक कंपनी बनवली.
हिंदुस्थान युनिलिव्हरला ब्रँड विकला
1990 च्या दशकाच्या मध्यावर भारताच्या अर्थव्यवस्थेचे उदारीकरण करून त्यांनी एक मोठा निर्णय घेतला. त्यांनी लॅक्मे हिंदुस्तान युनिलिव्हरला 45 दशलक्ष डॉलर्सला विकले. या पैशातून त्याने ट्रेंट नावाचा नवा रिटेल व्हेंचर सुरू केला. आज ट्रेंट वेस्टसाइड आणि ज्युडिओ साखळी चालवतो. जरी त्यांनी 2000 च्या दशकाच्या मध्यात अध्यक्षपद सोडले असले तरी, तिने स्थापित केलेले खाजगी लेबल, शिस्तबद्ध किंमत आणि प्रवेशयोग्य फॅशनचे मॉडेल आजही कंपनीची व्याख्या करते.
लॅक्मेची सुरुवात कशी झाली आणि या नावाचा अर्थ काय आहे?
‘लॅक्मे’ हा टाटा यांचा उपक्रम होता. तत्कालीन पंतप्रधान नेहरूंच्या खास विनंतीवरून याची सुरुवात करण्यात आली. नेहरूंच्या लक्षात आले होते की, भारतीय स्त्रिया मोठ्या प्रमाणात आयात केलेल्या सौंदर्यप्रसाधनांचा वापर करतात, ज्यामुळे देशाचा मौल्यवान परदेशी पैसा बाहेर जात आहे.
‘लॅक्मे’ या फ्रेंच ऑपेराच्या नावावरून ‘लॅक्मे’ हे नाव ठेवण्यात आले आहे. सिमोन टाटा या ब्रँडची खरी ताकद बनली. त्यांनी अशा प्रकारे विपणन केले ज्यामुळे मेकअपच्या सभोवतालच्या सामाजिक संकोचाला थेट आव्हान मिळाले.
