नवा ‘Form 121’ काय आहे? Form 15G आणि 15H पेक्षा तो कसा वेगळा?

Form 121 vs 15G vs 15H: तुमच्या उत्पन्नातून होणारी TDS ची कपात तुम्हाला थांबवायची आहे का? मग तुम्हाला आता नव्या ‘Form 121’ बद्दल माहिती असणे गरजेचे आहे. सरकारने टॅक्स नियमांमध्ये काही मोठे बदल केले असून, या नवीन फॉर्ममुळे सामान्य करदात्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

नवीन आर्थिक वर्ष सुरू झाल्याने सरकारने आता काही नवीन कर नियम लागू केले आहेत. आतापर्यंत लोक TDS म्हणजेच टॅक्स डिडक्शन अ‍ॅट सोर्स टाळण्यासाठी फॉर्म 15G आणि 15H भरत होते, परंतु आता सरकारने या फॉर्मच्या जागी नवीन फॉर्म 121 लागू केला आहे.

आता फॉर्म 15G आणि 15H ऐवजी फॉर्म 121 भरावा लागेल. हा एक एकल आणि सोपा प्रकार आहे, ज्यामुळे प्रक्रिया नेहमीपेक्षा सोपी होते. जर तुमचे उत्पन्न कराच्या मर्यादेपेक्षा कमी असेल तर TDS टाळण्यासाठी तुम्हाला हा फॉर्म भरणे आवश्यक आहे. अशा परिस्थितीत, नवीन फॉर्म 121 च्या सर्व तपशीलांबद्दल जाणून घेऊया.

नवीन फॉर्म 121 काय आहे?

फॉर्म 121 हा एक स्वयं-घोषणा फॉर्म आहे जो एखादी व्यक्ती भरते की त्याचे एकूण उत्पन्न करपात्र मर्यादेपेक्षा कमी आहे, म्हणून त्याच्या उत्पन्नावर TDS कापला जात नाही. हा नियम आयकर कायदा 2025 च्या कलम 393 (6) अंतर्गत लागू करण्यात आला आहे. हा फॉर्म बँक व्याज, पोस्ट ऑफिस ठेवी आणि इतर मुदत उत्पन्नावर लागू आहे.

फॉर्म 121 कोण भरू शकतो?

फॉर्म 121 हे रहिवासी, ज्येष्ठ नागरिक, हिंदू अविभक्त कुटुंबे (HUF) आणि भारतात राहणाऱ्या काही पात्र संस्थांद्वारे भरले जाऊ शकतात, ज्यांचे कर दायित्व शून्य आहे. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की कंपन्या, कंपन्या आणि अनिवासी भारतीय हा फॉर्म भरू शकत नाहीत.

फॉर्म 121 तुम्हाला कोणतेही उत्पन्न प्राप्त होणार असेल त्या वेळी सादर केले जाते, जसे की तुम्हाला बँकेकडून व्याज मिळण्यापूर्वी किंवा आर्थिक वर्षाच्या सुरूवातीस. आपण ते बँक, पोस्ट ऑफिस किंवा इतर वित्तीय संस्थेत जमा करू शकता. आजकाल, बऱ्याच बँका ऑनलाइन इंटरनेट बँकिंग किंवा मोबाइल अ‍ॅप्सद्वारे ते स्वीकारतात, ज्यामुळे ही प्रक्रिया खूप सोपी झाली आहे.

फॉर्म 121 साठी कागदपत्रे

फॉर्म 121 भरण्यासाठी काही महत्त्वाची कागदपत्रेही आवश्यक आहेत. यात पॅन कार्ड, उत्पन्न आणि गुंतवणूकीची माहिती, बँक खात्याचा तपशील, वयाचा पुरावा, कर वर्षे आणि अंदाजे एकूण उत्पन्न यासारख्या कागदपत्रांचा समावेश आहे.

फॉर्म 121 जमा केल्यानंतर बँक किंवा संबंधित संस्था तुमच्या माहितीची पडताळणी करते आणि युनिक आयडेंटिफिकेशन नंबर (UIN) जारी करते. त्यानंतर ही माहिती आयकर विभागाला पाठविली जाते, जेणेकरून रेकॉर्ड योग्यरित्या ट्रॅक केले जाऊ शकतात आणि TDS वजा होण्यापासून रोखले जाऊ शकते.

( डिस्क्लेमर : या आर्टिकलमध्ये देण्यात आलेली माहिती व उपाय हे सामान्य ज्ञानावर आधारित आहेत. आमचा याला दुजोरा नाही. ते अवलंबण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्यावा.)