सरकारकडून मोठं गिफ्ट, कर्मचाऱ्यांची दिवाळी खऱ्या अर्थाने गोड होणार, 13,816 रुपये बोनस मिळणार पण कोणाला?

केंद्र सरकारने टपाल विभागाच्या पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी आर्थिक वर्ष २०२५-२६ करिता वार्षिक बोनस जाहीर केला आहे. या निर्णयाचा फायदा एमटीएस (मल्टी-टास्किंग स्टाफ), गट ‘क’ आणि नॉन-गजेटेड गट ‘ब’ कर्मचाऱ्यांना होईल. पात्र ग्रामीण डाक सेवकांना देखील एक्स-ग्रेशिया  बोनस मिळेल. बोनसची गणना ६० दिवसांच्या पगारावर आधारित असेल, ज्याची कमाल पगार मर्यादा दरमहा ₹७,००० असेल. यानुसार, पात्र नियमित कर्मचारी आणि जीडीएस कर्मचाऱ्यांना अंदाजे ₹१३,८१६ पर्यंतचा कमाल बोनस मिळू शकतो.

टपाल विभागाने १६ ऑक्टोबर २०२६ रोजी जारी केलेल्या आदेशात, बोनसची गणना करण्याचे नियम आणि पद्धत स्पष्ट केली आहे. प्रत्येक कर्मचाऱ्याला मिळणारी वास्तविक रक्कम त्यांची पात्रता, सरासरी पगार आणि कर्तव्याचा कालावधी यावर अवलंबून असेल. टपाल विभागाच्या आदेशानुसार, आर्थिक वर्ष २०२५-२६ साठीच्या बोनस घोषणेमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या अनेक श्रेणींचा समावेश आहे.

• एमटीएस कर्मचारी: बहु-कार्यकारी कर्मचाऱ्यांना पात्रतेच्या निकषांनुसार बोनस मिळेल.
• गट क कर्मचारी: या प्रवर्गातील पात्र कर्मचाऱ्यांना ६० दिवसांच्या पगाराएवढा पीएलबी (PLB) मिळेल.
• अराजपत्रित गट ब कर्मचारी: विहित अटींची पूर्तता करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांनाही लाभ मिळेल.
• ग्रामीण डाक सेवक (जीडीएस): पात्र जीडीएस कर्मचाऱ्यांना एक्स-ग्रेशिया  बोनस मिळेल.
• नैमित्तिक कर्मचारी: पूर्ण-वेळ नैमित्तिक मजूर आणि तात्पुरत्या स्वरूपाच्या नैमित्तिक कर्मचाऱ्यांसाठीही तदर्थ बोनसची तरतूद करण्यात आली आहे.

सर्व प्रवर्गातील कर्मचाऱ्यांसाठी समान नियम लागू होत नाहीत. बोनसची रक्कम आणि पात्रता संबंधित प्रवर्गाच्या नियमांनुसार निश्चित केली जाईल.

नियमित कर्मचाऱ्यांना किती बोनस मिळेल?

नियमित टपाल कर्मचाऱ्यांसाठी बोनसची गणना सरासरी पगार आणि बोनस दिवसांच्या आधारावर केली जाईल. सरकारने दरमहा ₹७,००० ची कमाल पगार मर्यादा निश्चित केली आहे.

बोनसची गणना करण्याचे सूत्र खालीलप्रमाणे 

बोनस = सरासरी मासिक पगार × बोनसचे दिवस ÷ ३०.४. येथे, ३०.४ ही महिन्यातील दिवसांची सरासरी संख्या आहे. बोनसचा कालावधी ६० दिवसांचा निश्चित केला आहे. जर गणनेसाठी ₹७,००० चा कमाल मासिक पगार आधार म्हणून वापरला, तर गणना ₹७,००० × ६० ÷ ३०.४ = अंदाजे ₹१३,८१६

याचा अर्थ असा की, निश्चित केलेल्या पगाराच्या मर्यादेनुसार, कमाल बोनस अंदाजे ₹१३,८१६ असू शकतो. ही रक्कम प्रत्येक कर्मचाऱ्यासाठी निश्चित नसते. कमी सरासरी पगार असलेल्या किंवा ज्यांनी पूर्ण वर्ष सेवा केलेली नाही अशा कर्मचाऱ्यांना वेगळा बोनस मिळू शकतो.

नियमित विभागीय कर्मचाऱ्यांचा पगार मोजताना काही विशिष्ट भत्ते देखील समाविष्ट केले जातील. यामध्ये मूळ वेतन, महागाई भत्ता (डीए), एसबी भत्ता, प्रतिनियुक्ती भत्ता आणि प्रशिक्षण संस्थांमधील प्राध्यापकांसाठी प्रशिक्षण भत्ता यांचा समावेश आहे. जर आर्थिक वर्ष २०२५-२६ च्या कोणत्याही महिन्यात कर्मचाऱ्याचे गणनीय वेतन ₹७,००० पेक्षा जास्त असेल, तर बोनसच्या गणनेसाठी ते ₹७,००० पर्यंत मर्यादित असेल. त्यामुळे, कर्मचाऱ्याचे प्रत्यक्ष मासिक वेतन ₹७,००० पेक्षा जास्त असले तरी, बोनसची गणना पूर्ण वेतनावर आधारित केली जाणार नाही.