Snake Hotspots in World : ही ठिकाणं म्हणजे सापांचा हॉट स्पॉट; फिरायला जाण्याआधी 100 वेळा ..
Snakebite Hotspots in World : जगात अशी काही ठिकाणे आहेत जिथे नैसर्गिक सौंदर्यासोबतच विषारी सापांपासून मोठा धोकाही असतो. तरीही, सर्वसाधारणपणे पर्यटकांना साप चावण्याचा धोका कमी मानला जातो.
जगभ्रमंती करणाऱ्या लोकांना निसर्गाच्या सान्निध्यात वेळ घालवायला खूप आवडते. हिरवीगार जंगले, उंच पर्वत, नद्या आणि सुंदर नैसर्गिक स्थळे पर्यटकांना नेहमी आकर्षित करतात. मात्र, जगातील काही ठिकाणे अशीही आहेत जिथे या निसर्गसौंदर्यासोबतच विषारी सापांचा धोका कायम असतो. साप चावण्याचा धोका बहुतांश पर्यटकांसाठी कमी असला, तरी काही देश आणि प्रदेशांमध्ये दरवर्षी हजारो सापदंशाच्या घटना घडतात. यामागे तेथील उष्ण हवामान, घनदाट जंगल, शेतीप्रधान भाग आणि विषारी सापांच्या मोठ्या संख्येने असलेली उपस्थिती ही प्रमुख कारणे आहेत. जगातील कोणते प्रदेश सापांच्या धोक्यासाठी सर्वाधिक ओळखले जातात, जाणून घेऊया सविस्तर. ( All Photos : Social Media)
1 / 7
दक्षिण आशिया हा जगातील साप चावण्याच्या घटनांसाठी सर्वाधिक प्रभावित भाग मानला जातो. भारतात दरवर्षी सापदंशाच्या सर्वाधिक घटना आणि त्यातून होणारे मृत्यू नोंदवले जातात. यामागे भारताचे उष्ण हवामान, मोठ्या प्रमाणावर असलेली शेती आणि विविध विषारी सापांच्या प्रजाती हे महत्त्वाचे घटक आहेत. भारतातील इंडियन कोब्रा, कॉमन करैत, रसेल वायपर आणि सॉ-स्केल्ड वायपर हे सर्वात धोकादायक साप मानले जातात. या चार प्रजातींना एकत्रितपणे "बिग फोर" म्हणून ओळखले जाते. भारतासोबतच बांगलादेश, नेपाळ, पाकिस्तान आणि श्रीलंका येथेही साप चावण्याच्या घटना मोठ्या प्रमाणात आढळतात. विशेषतः पावसाळ्याच्या काळात शेतजमिनी, गवताळ प्रदेश आणि पूरग्रस्त भागांमध्ये मनुष्य आणि साप यांचा सामना होण्याची शक्यता वाढते.
2 / 7
उप-सहारा आफ्रिका हा देखील सापदंशाच्या घटनांनी प्रभावित असलेला मोठा प्रदेश आहे. अनेक ग्रामीण भाग सापांच्या नैसर्गिक अधिवासाच्या जवळ असल्यामुळे स्थानिक लोकांना धोका अधिक असतो. याशिवाय अनेक दुर्गम भागांमध्ये वेळेवर वैद्यकीय उपचार आणि अँटी-वेनम मिळणे कठीण होतं. या भागात ब्लॅक माम्बा, पफ अॅडर, बूमस्लॅंग आणि विविध प्रकारचे कोब्रा यांसारखे अत्यंत विषारी साप आढळतात. थायलंड, म्यानमार, इंडोनेशिया, मलेशिया आणि व्हिएतनाम यांसारख्या देशांमध्येही विषारी साप मोठ्या प्रमाणात आढळतात. पिट वायपर, किंग कोब्रा आणि करैत यांसारख्या प्रजाती या भागात विशेषतः प्रसिद्ध आहेत. घनदाट जंगले, उष्ण आणि दमट हवामान तसेच ग्रामीण भागातील शेती यामुळे येथे साप आणि मानव यांचा संपर्क वारंवार होतो.
3 / 7
ऑस्ट्रेलिया हा जगातील काही सर्वात विषारी सापांचा देश मानला जातो. इनलँड तायपान, ईस्टर्न ब्राउन स्नेक आणि टायगर स्नेक यांसारख्या प्रजाती येथे आढळतात. मात्र, आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे ऑस्ट्रेलियामध्ये साप चावल्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूंचे प्रमाण तुलनेने कमी आहे. याचे कारण म्हणजे लोकांमध्ये असलेली जागरूकता, चांगली वैद्यकीय व्यवस्था, जलद मेडिकल इमरजन्सी सिस्टीम आणि अँटी-वेनम सहज उपलब्धता असतं.
4 / 7
सापांपासून सुरक्षित राहण्यासाठी काय काळजी घ्यावी? - सापांचा धोका असलेल्या भागात प्रवास करताना काही साध्या पण महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे. नेहमी बंद बूट आणि लांब पँट घाला. जंगल किंवा ग्रामीण भागात ठरलेल्या मार्गावरूनच चालावं. रात्री बाहेर पडताना टॉर्चचा वापर करावा. उंच गवत, झुडपे, खडकांच्या फटी किंवा सापांच्या बिळांमध्ये हात घालू नये. साप दिसल्यास त्याला स्पर्श करण्याचा किंवा जवळ जाऊन फोटो काढण्याचा प्रयत्न करू नये.
5 / 7
साप चावल्यास काय करावे? - साप चावल्यावर सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे घाबरून न जाता शांत राहणं. शरीराची हालचाल कमी ठेवल्यास विषाचा प्रसार काही प्रमाणात मंदावू शकतो. त्यानंतर शक्य तितक्या लवकर जवळच्या रुग्णालयात पोहोचणे आवश्यक असतं. जखम कापणे, विष तोंडाने शोषण्याचा प्रयत्न करणे किंवा घट्ट पट्टी बांधणे यांसारख्या जुन्या पद्धती टाळाव्यात, कारण त्यातून अधिक नुकसान होऊ शकतं.
6 / 7
जर तुम्ही दुर्गम किंवा सापांचा धोका असलेल्या भागात प्रवास करत असाल, तर आधीच जवळचे रुग्णालय किंवा आरोग्य केंद्र कुठे आहे याची माहिती घ्या. तसेच वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती आणि गरज पडल्यास इमर्जन्सी इव्हॅक्युएशनची सुविधा असलेला ट्रॅव्हल इन्शुरन्स घेणे फायदेशीर ठरू शकते. योग्य माहिती, सावधगिरी आणि सुरक्षिततेच्या नियमांचे पालन केल्यास निसर्गाच्या सुंदर ठिकाणांचा आनंद अधिक सुरक्षितपणे घेता येतो.
