AQI

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

LATEST NEWS महाराष्ट्र मुंबई पुणे क्रीडा सिनेमा Reels Videos फोटो गॅलरी राजकारण क्राईम राष्ट्रीय आंतरराष्ट्रीय बिझनेस हेल्थ लाईफस्टाईल राशीभविष्य अध्यात्म वेब स्टोरीज Topics

रेल्वे प्रवास करताना अप आणि डाऊन यामध्ये नेमका फरक काय? तुमचा गोंधळ होईल कायमचा दूर

रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर ऐकू येणारे 'अप' आणि 'डाउन' या शब्दांचे नेमके अर्थ काय? भारतीय रेल्वेच्या तांत्रिक शब्दांची सोप्या भाषेत माहिती जाणून घेण्यासाठी हा लेख वाचा.

Namrata Patil | Updated on: Apr 13, 2026 | 1:50 PM

प्लेटफॉर्म क्रमांक १ वर अप मार्गाने जाणारी लोकल येत आहे, डाउन मार्गावरील लोकल उशिराने धावत आहे, अशा अनेक घोषणा आपण रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर ऐकतो. मात्र अनेक सामान्य प्रवाशांना अप आणि डाउन या शब्दांचा नेमका अर्थ काय हेच माहिती नसते. — प्लेटफॉर्म क्रमांक १ वर अप मार्गाने जाणारी लोकल येत आहे, डाउन मार्गावरील लोकल उशिराने धावत आहे, अशा अनेक घोषणा आपण रेल्वे प्लॅटफॉर्मवर ऐकतो. मात्र अनेक सामान्य प्रवाशांना अप आणि डाउन या शब्दांचा नेमका अर्थ काय हेच माहिती नसते.
1 / 6

तुमचा हाच गोंधळ दूर करण्यासाठी आज आपण भारतीय रेल्वेच्या या तांत्रिक शब्दांची माहिती घेणार आहोत. रेल्वेच्या नियमांनुसार, गाडीच्या प्रवासाची दिशा ठरवण्यासाठी अप (Up) आणि डाउन (Down) हे शब्द वापरले जातात. — तुमचा हाच गोंधळ दूर करण्यासाठी आज आपण भारतीय रेल्वेच्या या तांत्रिक शब्दांची माहिती घेणार आहोत. रेल्वेच्या नियमांनुसार, गाडीच्या प्रवासाची दिशा ठरवण्यासाठी अप (Up) आणि डाउन (Down) हे शब्द वापरले जातात.
2 / 6

कोणत्याही रेल्वे मार्गाचे एक मुख्य केंद्र (टर्मिनस) असते. जेव्हा एखादी लोकल किंवा रेल्वेगाडी मुख्य टर्मिनसपासून (उदा. सीएसएमटी किंवा चर्चगेट) प्रवास सुरू करते, तेव्हा तिला डाउन ट्रेन म्हटले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर शहराच्या मुख्य केंद्राकडून लांब जाणारी गाडी म्हणजे डाउन. — कोणत्याही रेल्वे मार्गाचे एक मुख्य केंद्र (टर्मिनस) असते. जेव्हा एखादी लोकल किंवा रेल्वेगाडी मुख्य टर्मिनसपासून (उदा. सीएसएमटी किंवा चर्चगेट) प्रवास सुरू करते, तेव्हा तिला डाउन ट्रेन म्हटले जाते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर शहराच्या मुख्य केंद्राकडून लांब जाणारी गाडी म्हणजे डाउन.
3 / 6

याउलट, जेव्हा एखादी ट्रेन लांबच्या स्थानकावरून आपला प्रवास संपवून पुन्हा मुख्य टर्मिनसच्या (उदा. सीएसएमटी किंवा चर्चगेट) दिशेने येते, तेव्हा तिला अप ट्रेन म्हटले जाते. म्हणजेच जेव्हा रेल्वे शहराकडे परतत असते तेव्हा ती गाडी म्हणजे अप. — याउलट, जेव्हा एखादी ट्रेन लांबच्या स्थानकावरून आपला प्रवास संपवून पुन्हा मुख्य टर्मिनसच्या (उदा. सीएसएमटी किंवा चर्चगेट) दिशेने येते, तेव्हा तिला अप ट्रेन म्हटले जाते. म्हणजेच जेव्हा रेल्वे शहराकडे परतत असते तेव्हा ती गाडी म्हणजे अप.
4 / 6

रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांच्या सोयीसाठी काही चिन्हे निश्चित केली आहेत. मुंबई उपनगरीय रेल्वेमध्ये, कसाऱ्याकडे जाणाऱ्या लोकलवर N (North) हे अक्षर, तर कर्जतला जाणाऱ्या लोकलवर S (South) हे अक्षर दर्शवलेले असते. या चिन्हांच्या मदतीने प्रवाशांना गाडीची दिशा ओळखणे सोपे जाते. — रेल्वे प्रशासनाने प्रवाशांच्या सोयीसाठी काही चिन्हे निश्चित केली आहेत. मुंबई उपनगरीय रेल्वेमध्ये, कसाऱ्याकडे जाणाऱ्या लोकलवर N (North) हे अक्षर, तर कर्जतला जाणाऱ्या लोकलवर S (South) हे अक्षर दर्शवलेले असते. या चिन्हांच्या मदतीने प्रवाशांना गाडीची दिशा ओळखणे सोपे जाते.
5 / 6

भारतीय रेल्वेचे जाळे हे जगातील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे नेटवर्क आहे. १८ झोनमध्ये विभागलेल्या या रेल्वे यंत्रणेत शिस्त आणि नियोजनासाठी अप आणि डाउन यासारखे शब्द वापरले जातात. त्यामुळे आता जेव्हा तुम्ही प्रवास कराल तेव्हा अप आहे डाउन मध्ये अजिबात घोळ घालू नका. — भारतीय रेल्वेचे जाळे हे जगातील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे नेटवर्क आहे. १८ झोनमध्ये विभागलेल्या या रेल्वे यंत्रणेत शिस्त आणि नियोजनासाठी अप आणि डाउन यासारखे शब्द वापरले जातात. त्यामुळे आता जेव्हा तुम्ही प्रवास कराल तेव्हा अप आहे डाउन मध्ये अजिबात घोळ घालू नका.
6 / 6

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

बॅगेत कंडोम सापडले,गर्भावस्थेत पतीने दिला धोका,अभिनेत्रीला मिळाला धोका.

विद्यानंद बापट यांनी म्हटलेल्या श्लोकाचा अर्थ काय? जाणून घ्या....

बीसीसीआयनं हार्दिक पंड्यासाठी चालवला हंटर, वॉर्निंग दिली.

सुनील शेट्टीच्या निळी जीन्स-निळा शर्ट लूकमुळे पकडला गेला खतरनाक डॉन.

7 सप्टेंबरनंतर 3 राशींच्या आयुष्यात कायापालट होणार, नेमकं काय बदलणार?.

सकाळी रिकाम्या पोटी खजूर खाल्ल्याने शरीराला मिळतात जबरदस्त फायदे.

19 रुपयाच्या या वस्तूसाठी डिमार्टमध्ये ग्राहकांची तुंबड गर्दी, महिला...

फ्रीमध्ये घरबसल्या पाहता येणार 'राजा शिवाजी' चित्रपट, तारिख आणि वेळ....

सोन्या-चांदीच्या दरात मोठा चढ-उतार, अवघ्या 6 तासांत.....

तुझ्यामुळे साडी पण सुंदर दिसतेय, अभिनेत्रीचं सौंदर्य पाहून चाहते घायाळ.

Visual Stories View more

श्रुती मराठेच्या सौंदर्याने लावलं वेड, काळ्या ड्रेसमधील फोटोंची जोरदार चर्चा

Airtel चा 22 रुपयांचा स्वस्त रिचार्ज, मिळेल 1GB डेटाचा फायदा...

सोनेरी साडीत सोन्यासारखं व्यक्तिमत्व, फोटोमधील ही अभिनेत्री कोण?

जगातील 10 सर्वात वेगाने धावणारे प्राणी, वेग चकीत करेल...

एक्सरसाईज न करता वजन कसे कमी करायचे ?

मुंगसाच्या पिल्लाचं तोंड पाहणं शुभ की अशुभ?

Most Read Stories

बॅगेत कंडोम सापडले,गर्भावस्थेत पतीने दिला धोका,अभिनेत्रीला मिळाला धोका.

आमदार गोपीचंद पडळकरांना जाब विचारणाऱ्या संतोष पंडित यांना अटक.

माझा भाऊ गेला, आता सत्ता हे लोक उपभोगत आहेत! सुप्रिया सुळे संतापल्या.

पाकचं F-16 पाडणाऱ्या अभिनंदन वर्थमान यांनी दिला IAF मधून राजीनामा.

Latest Articles View more

Santosh Pandit : मोठी बातमी! आमदार गोपीचंद पडळकरांना जाब विचारणाऱ्या संतोष पंडित यांना अटक

Supriya Sule on Ajit Pawar Accident | माझा भाऊ गेला, आता सत्ता हे लोक उपभोगत आहेत! सुप्रिया सुळे संतापल्या; अजित पवारांच्या अपघातावरून घणाघात

Abhinandan Varthaman : F-16 पाडून पाकिस्तानचा माज उतरवणारे शूर फायटर पायलट अभिनंदन वर्थमान यांनी का दिला एअरफोर्सच्या नोकरीचा राजीनामा?

भारताचे नाव घेत अमेरिकेचा मोठा इशारा, लक्षात ठेवा कोणत्याही देशाने जरी..

बॅगेत कंडोमचे पॅकेट सापडले, गर्भावस्थेत पतीने दिला धोका, अभिनेत्रीसोबत भयंकर घडलं

व्हिडीओ View more

Supriya Sule on Ajit Pawar Accident | माझा भाऊ गेला, आता सत्ता हे लोक उपभोगत आहेत! सुप्रिया सुळे संतापल्या; अजित पवारांच्या अपघातावरून घणाघात

Maratha Reservation | जरांगे पाटलांच्या समर्थनार्थ मराठा समाजाचा एल्गार! परळी बंद, हिंगोली-नांदेडमध्ये रास्ता रोको

Mumbai RSS BJP | मुंबईत RSS-BJPची मोठी समन्वय बैठक! फडणवीसांसह मंत्री उपस्थित; राजकीय-सामाजिक मुद्द्यांवर मंथन

Gopichand Padalkar | धनगर समाजाचा 7 सप्टेंबरला राज्यव्यापी एल्गार! ST आरक्षणाच्या मागणीसाठी महाराष्ट्रभर आंदोलनाची हाक

Mumbai FDA : चेंबूरमधील गुड लक आणि अशफाक बेकरीचा FSSAI परवाना निलंबित; स्वच्छता निकषांचे उल्लंघन

Shivsena Hearing : सुप्रीम कोर्टात शिंदेंच्या शिवसेनेच्या युक्तिवादाचे 29 मुद्दे, 28 वा मुद्दा सर्वात खास

जरांगे नावाची सिरीज, प्रोड्युसर शिंदे, हिरो मनोज जरांगे आणि... गुणरत्न सदावर्तेंची पत्रकार परिषद ऐकाच!

माझ्या भावाच्या अपघातावर एफआयआर नाही मात्र अमित ठाकरेंवर... सत्ताधारी पक्षाच्या भूमिकेवर सुळे संतापल्या

मराठा आरक्षणाचं प्रकरण निर्णायक वळणावर? प्रसाद लाड जरांगेंची भेट घेणार अन्...

हातावर बड्या नेत्याचं नाव लिहून जीवन संपवणाऱ्या डॉक्टर प्रकरणी मोठा खुलासा; कुटुंबाकडून हादरवणारी माहिती समोर

मेन्यू

रिल्स

व्हिडीओ

फोटोगॅलरी