AQI
TV9 Network
User
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Knowledge : QR कोडचा शोध कोणी लावला माहीत्ये का ? स्कॅन करून सटासट ऑनलाईन पेमेंट करता.. हेही माहीत हवं

ऑनलाईन पेमेंटसाठी आजकाल QR कोड सर्रास वापरला जातो. पण या QR Codeचा शोध कोणी लावला माहीत आहे का ? चला जाणून घेऊया कहाणी

| Updated on: Nov 07, 2025 | 2:00 PM
Share
आजकाल ऑनलाइन पेमेंटचा जमाना आहे. शॉपिंग मॉलमध्ये असो किंवा रस्त्यावरील भाजी-फळ विक्रेता, सगळीकडे ऑनलाईन पेमेंटची सुविधा असते.या कोडने  ऑनलाइन पेमेंट पद्धतीत क्रांती घडवून आणली आहे. ऑनलाइन पेमेंटसाठी QR खूप सोयीस्कर ठरतो.  फक्त एक QR कोड स्कॅन करुन तुम्ही क्षणात पैसे ट्रान्सफर करू शकता.

आजकाल ऑनलाइन पेमेंटचा जमाना आहे. शॉपिंग मॉलमध्ये असो किंवा रस्त्यावरील भाजी-फळ विक्रेता, सगळीकडे ऑनलाईन पेमेंटची सुविधा असते.या कोडने ऑनलाइन पेमेंट पद्धतीत क्रांती घडवून आणली आहे. ऑनलाइन पेमेंटसाठी QR खूप सोयीस्कर ठरतो. फक्त एक QR कोड स्कॅन करुन तुम्ही क्षणात पैसे ट्रान्सफर करू शकता.

1 / 8
पण तुम्ही कधी हा विचार केला आहे का, की या QR कोडचा शोध पहिल्यांदा कोणी लावला? ही कल्पना कोणाला सुचली ? हा QR कोड इतकी माहिती कशी साठवतो आणि त्याचे पेटंट अद्याप का घेतले गेले नाही? असे प्रश्न तुम्हालाही पडत असतील ना, चला मग जाणून घेऊया माहिती.

पण तुम्ही कधी हा विचार केला आहे का, की या QR कोडचा शोध पहिल्यांदा कोणी लावला? ही कल्पना कोणाला सुचली ? हा QR कोड इतकी माहिती कशी साठवतो आणि त्याचे पेटंट अद्याप का घेतले गेले नाही? असे प्रश्न तुम्हालाही पडत असतील ना, चला मग जाणून घेऊया माहिती.

2 / 8
जपानमधील टोयोटाची उपकंपनी असलेल्या डेन्सो वेव्हमध्ये काम करणारा इंजिनिअर मासाहिरो हारा यांनी क्यूआर कोडचा शोध लावला होता. लोकप्रिय जपानी गेम GO मधून त्यांना ही कल्पना सुचली. गेममधील पांढऱ्या चेंडूंकडे पाहिल्यावर त्यांना क्यूआर कोडचे पॅटर्न दिसू लागले.

जपानमधील टोयोटाची उपकंपनी असलेल्या डेन्सो वेव्हमध्ये काम करणारा इंजिनिअर मासाहिरो हारा यांनी क्यूआर कोडचा शोध लावला होता. लोकप्रिय जपानी गेम GO मधून त्यांना ही कल्पना सुचली. गेममधील पांढऱ्या चेंडूंकडे पाहिल्यावर त्यांना क्यूआर कोडचे पॅटर्न दिसू लागले.

3 / 8
पूर्वी, बारकोड वापरले जात होते, ज्याचा शोध 1949 साली लागला होता. मात्र, त्याची अशी मर्यादा होती की त्यांच्याकडे फक्त उभ्या रेषा होत्या, त्यामुळे ते खूप कमी माहिती साठवू शकायचे.

पूर्वी, बारकोड वापरले जात होते, ज्याचा शोध 1949 साली लागला होता. मात्र, त्याची अशी मर्यादा होती की त्यांच्याकडे फक्त उभ्या रेषा होत्या, त्यामुळे ते खूप कमी माहिती साठवू शकायचे.

4 / 8
त्यानंतर मासाहिरो हारा यांनी एक नवीन 2D कोड विकसित करण्याचा निर्णय घेतला, जो आडव्या आणि उभ्या दोन्ही रेषांमध्ये माहिती साठवेल. यात बारकोडपेक्षा जास्त माहिती असेल. म्हणूनच त्यांनी याला चौरस आकार देत, उजवीकडून डावीकडे आणि वरपासून खालपर्यंत धावणाऱ्या रेषा त्यामध्ये वापरल्या.

त्यानंतर मासाहिरो हारा यांनी एक नवीन 2D कोड विकसित करण्याचा निर्णय घेतला, जो आडव्या आणि उभ्या दोन्ही रेषांमध्ये माहिती साठवेल. यात बारकोडपेक्षा जास्त माहिती असेल. म्हणूनच त्यांनी याला चौरस आकार देत, उजवीकडून डावीकडे आणि वरपासून खालपर्यंत धावणाऱ्या रेषा त्यामध्ये वापरल्या.

5 / 8
हा QR (क्विक रिस्पॉन्स) कोड स्कॅन केल्यानंतर लगेच वाचता येतो आणि पेमेंट प्रक्रिया केली जाते. या QR कोडमध्ये हजारो अक्षरं साठवण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे तो अतिशय खास ठरतो.

हा QR (क्विक रिस्पॉन्स) कोड स्कॅन केल्यानंतर लगेच वाचता येतो आणि पेमेंट प्रक्रिया केली जाते. या QR कोडमध्ये हजारो अक्षरं साठवण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे तो अतिशय खास ठरतो.

6 / 8
पण एक काळ असा होता, जेव्हा लोकांना असं वाटत होतं की क्यूआर कोडचं युग संपलं आहे. मात्र असं असलं तरी चीनमध्ये स्मार्टफोनच्या वाढत्या वापरामुळे क्यूआर कोड पुन्हा जिवंत झाले आणि ते सर्वत्र पुन्हा  वापरण्यास सुरुवात झाली.

पण एक काळ असा होता, जेव्हा लोकांना असं वाटत होतं की क्यूआर कोडचं युग संपलं आहे. मात्र असं असलं तरी चीनमध्ये स्मार्टफोनच्या वाढत्या वापरामुळे क्यूआर कोड पुन्हा जिवंत झाले आणि ते सर्वत्र पुन्हा वापरण्यास सुरुवात झाली.

7 / 8
शिवाय, QR कोडचे सर्वात उल्लेखनीय वैशिष्ट्य म्हणजे, त्याचे कधीही पेटंट घेतलं गेलं नाही. याचं कारण असं की ते जास्तीत जास्त लोकांनी वापरावं अशी त्याच्या शोधकर्त्याची इच्छा होती. म्हणून त्यांनी त्याचे पेटंट घेतलं नाही.

शिवाय, QR कोडचे सर्वात उल्लेखनीय वैशिष्ट्य म्हणजे, त्याचे कधीही पेटंट घेतलं गेलं नाही. याचं कारण असं की ते जास्तीत जास्त लोकांनी वापरावं अशी त्याच्या शोधकर्त्याची इच्छा होती. म्हणून त्यांनी त्याचे पेटंट घेतलं नाही.

8 / 8
Follow Us
हे सरकार हटवा, आम्ही वर्दीत आहोत; राहुल गांधींना फरफटत नेताना पोलीस...
हे सरकार हटवा, आम्ही वर्दीत आहोत; राहुल गांधींना फरफटत नेताना पोलिसांने कानात काय सांगितलं?
152 पेपरफुटी, 5 कोटी विद्यार्थ्यांचं भविष्य उद्ध्वस्त!
Rahul Gandhi | 152 पेपरफुटी, 5 कोटी विद्यार्थ्यांचं भविष्य उद्ध्वस्त! राहुल गांधींचा मोदी सरकारवर घणाघात
तोंडातून रक्त येत होतं अन्,.. स्वतः राहुल गांधींंनीच सांगितलं, अटके
तोंडातून रक्त येत होतं अन्... स्वतः राहुल गांधींंनीच सांगितलं, अटकेवेळी नेमकं काय घडलं?
धर्मेंद्र प्रधानांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवर आशिष जैस्वालांचा पलटवार
Aashish Jaiswal | धर्मेंद्र प्रधानांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवर आशिष जैस्वालांचा पलटवार; म्हणाले थेट संबंध नाही...
ओमराजेंसह सर्व फुटीर खासदारांना... ठाकरे गटाने कोर्टात धाव घेताच मोठी
Arvind Sawant | ओमराजेंसह सर्व फुटीर खासदारांना... ठाकरे गटाने कोर्टात धाव घेताच मोठी अपडेट समोर
राहुल गांधींना अमित साटमचं थेट चॅलेंज! पासपोर्ट दाखवा, परदेश...
Ameet Satam | राहुल गांधींना अमित साटमचं थेट चॅलेंज! पासपोर्ट दाखवा, परदेश दौऱ्यांचा हिशेब द्या
ममता बॅनर्जींना मोठा झटका! विश्वासू खासदाराला... लोकसभेत नेमकं काय घडल
ममता बॅनर्जींना मोठा झटका! विश्वासू खासदाराला... लोकसभेत नेमकं काय घडलं?
पंढरीकडे पालख्यांचे अंतिम पाऊल! वाखरीत पालखी सोहळ्याची जय्यत तयारी
Pandharpur Wari 2026 | पंढरीकडे संतांच्या पालख्यांचे अंतिम पाऊल! वाखरीत पालखी सोहळ्याची जय्यत तयारी
मोठी बातमी! ठाकरेंनी दिल्लीतून केली थेट घोषणा, येत्या दोन दिवसांनंतर..
मोठी बातमी! उद्धव ठाकरेंनी दिल्लीतून केली थेट घोषणा, येत्या दोन दिवसांनंतर...
आंदोलनामध्ये पोलिसांनी वापरली छऱ्यांची बंदूक; द हिंदूचा मोठा दावा
आंदोलनामध्ये पोलिसांनी वापरली छऱ्यांची बंदूक, 25 वर्षीय तरुण जखमी; द हिंदूचा मोठा दावा
जंतरमंतरवर सीजेपीचं आंदोलन? जागतिक मीडियाने काय म्हटलं?.

जंतरमंतरवर सीजेपीचं आंदोलन? जागतिक मीडियाने काय म्हटलं?

CJP protest : मोठी बातमी! विद्यार्थ्यांसाठी आता अण्णा हजारे मैदानात, थेट मोठी घोषणा, उद्या….

CJP protest : मोठी बातमी! विद्यार्थ्यांसाठी आता अण्णा हजारे मैदानात, थेट मोठी घोषणा, उद्या…

Farmer Loan Waiver List : कर्जमाफीचा लाभ मिळण्यास सुरुवात, पण या शेतकऱ्यांना लाभ मिळणारच नाही, ती अट काय?.

Farmer Loan Waiver List : कर्जमाफीचा लाभ मिळण्यास सुरुवात, पण या शेतकऱ्यांना लाभ मिळणारच नाही, ती अट काय?

विद्यार्थ्यांवर कारवाई नको, संसदेत चर्चा करा; वांगचुक यांचं केंद्राला पत्र.

विद्यार्थ्यांवर कारवाई नको, संसदेत चर्चा करा; वांगचुक यांचं केंद्राला पत्र

फरफटत नेत होते, पण पोलीस कानात सांगत होते, यांना हटवा : राहुल गांधी.

फरफटत नेत होते, पण पोलीस कानात सांगत होते, यांना हटवा : राहुल गांधी

Rahul Gandhi Demands : प्रधानांचा राजीनामा, मोदींकडून माफी, विद्यार्थ्यांच्या मागण्यावर राहुल गांधी ठाम!.

Rahul Gandhi Demands : प्रधानांचा राजीनामा, मोदींकडून माफी, विद्यार्थ्यांच्या मागण्यावर राहुल गांधी ठाम!