Pitru Paksha 2026 : पहिल्यांदाच श्राद्ध करताय? जाणून घ्या असे काही नियम जे तुम्हाला माहिती नसतील…

Pitru Paksha 2026 : पितृपक्षाच्या काळात वरिष्ठांनी सांगितलेल्या परंपरा आपण फॉलो करतो. सांगायचं झालं तर, सनातन धर्मात पितृपक्षाला अत्यंत महत्त्वाचे स्थान आहे. पितृपक्षामध्ये आपल्या पूर्वजांचं स्मरण केलं जातं. या पवित्र दिवसांमध्ये फक्त आपण आपल्या पूर्वजांना पिंडदान, श्राद्ध आणि तर्पण अर्पण करून कृतज्ञता व्यक्त करतो. भाद्रपद महिन्यातील कृष्ण पक्षाच्या पौर्णिमेला सुरू होणारा आणि आश्विन महिन्याच्या अमावस्येला संपणारा हा उत्सव, पूर्वजांचा आशीर्वाद मिळवण्याची एक उत्तम संधी आहे.

कधी समाप्त होणार पितृपक्ष…

पितृपक्षाच्या तारखांबद्दल अनेक लोकांमध्ये संभ्रम आहे. यावर्षी पितृपक्षाचे श्राद्ध विधी रविवार, 27 सप्टेंबर 2026 रोजी सुरू होतील. हा पवित्र काळ शनिवार, 10 ऑक्टोबर 2026 रोजी येणाऱ्या महालय अमावस्येला संपेल. यावर्षी पितृपक्ष एकूण 14 दिवसांचा असेल आणि तो संपल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी, म्हणजेच 11 ऑक्टोबर रोजी शारदीय नवरात्री सुरू होईल.

पहिल्यांदा श्राद्ध करणाऱ्यांसाठी काही महत्त्वाचे नियम…

जे लोक आपल्या पूर्वजांचे श्राद्ध पहिल्यांदाच करत आहेत, त्यांनी त्यांच्या मृत्यूची तारीख लक्षात ठेवून त्याच दिवशी श्राद्ध करावे. जर मृत्यूची तारीख माहित नसेल, तर सर्व पितृ अमावस्येला श्राद्ध करणं शास्त्रानुसार योग्य आहे. जर पूर्वजांचा मृत्यू अपघात किंवा असामान्य परिस्थितीमुळे झाला असेल, तर चतुर्दशी तिथीला त्यांचं श्राद्ध करणं शुभ मानलं जातं.

पितृसत्तेच्या काळात कोणते नियम पाळायचे?

पितृपक्षाच्या दिवसांमध्ये केवळ सात्विक अन्नाचं सेवन करावं आणि मांसाहार व मद्यपान पूर्णपणे टाळावा. या काळात कांदा, लसूण आणि कडधान्ये यांसारख्या पदार्थांचा वापर करू नये. यासोबतच ब्रह्मचर्य पाळणं आणि क्रोध व भांडणांपासून दूर राहणं आवश्यक आहे. तसेच, या 16 दिवसांमध्ये गृहप्रवेश, विवाह आणि मुंजी यांसारखे कोणतेही शुभ किंवा मंगल कार्यक्रम आयोजित करू नयेत.

पिंडदान आणि पूजेची योग्य पद्धत:

श्राद्ध आणि पिंडदानाच्या वेळी, स्वच्छ पांढरे वस्त्र परिधान करावे आणि पिठापासून पिंड म्हणजे गोळे बनवावेत. कुशासनावर तांदूळ, हिरवा धागा, फुले, चंदन, धूप, तीळ आणि जव ठेवून पिंडाची पूजा करावी. त्यानंतर, हातात पिंड धरून, पूर्वजाचे नाव आणि गोत्र… तर्पण मंत्राचा जप करावा. पूजेनंतर, पिंड वाहत्या पाण्यात विसर्जित करावेत किंवा वृक्षाच्या मुळाजवळ ठेवावेत.

श्राद्ध विधीच्या वेळेचे आणि दिशेचे महत्त्व:

श्राद्ध विधी नेहमी दुपारीच करावेत. शास्त्रानुसार सकाळी किंवा संध्याकाळी श्राद्ध करण्यास मनाई आहे. श्राद्धाची प्रदक्षिणा डावीकडून उजवीकडे करावी. महत्त्वाचं म्हणजे, सर्व श्राद्ध विधी दक्षिण दिशेला तोंड करून करावेत, कारण दक्षिण दिशा ही यमराज आणि पूर्वजांची दिशा मानली जाते.

(डिस्क्लेमर : सदर लेखातील माहिती केवळ ज्योतिषशास्त्रीय गृहीतके आणि उपलब्ध माहितीवर आधारित आहे. आम्ही यातील तथ्यांची किंवा दाव्यांची पुष्टी करत नाही. अंधश्रद्धेला प्रोत्साहन देणे हा आमचा हेतू नाही.)