Dhurandhar 2 मध्ये जसं दाखवलय मरक्युरी विषाच्या एक थेंबामुळे माणूस मरणाच्या दारात पोहोचतो, तसं खरचं होऊ शकतं का?
Dhurandhar 2 : धुरंधर 2 चित्रपटात दाऊद इब्राहिमवर विष प्रयोग झाल्याचं दाखवलं आहे. चित्रपटातले हा सीन पाहिल्यानंतर अनेक प्रेक्षकांच्या मनात हा प्रश्न निर्माण झालाय की, मरक्युरी विष खरच घातक आहे का?. माणसाचा हळूहळू खगत जाऊन त्याचा मृत्यू होतो का?.

‘धुरंधर द रिवेंज’ चित्रपट 19 मार्च 2026 रोजी चित्रपटगृहात प्रदर्शित झाला. बॉक्स ऑफिसवर या चित्रपटाने कमाल केलीय. रोज हा चित्रपट उत्पन्नाचे नवनवीन विक्रम नोंदवत चालला आहे. पुढच्या काही दिवसात हा भारतातील सर्वाधिक कमाई करणारा चित्रपट ठरल्यास आश्चर्य वाटायला नको. भारत-पाकिस्तान संघर्ष, हेरगिरी याला पाकिस्तानी गँगवॉरशी जोडून दिग्दर्शक आदित्य धरने उत्तमरित्या या चित्रपटाची मांडणी केली आहे. या धुरंधर चित्रपटातला प्रत्येक सीन प्रेक्षकांच्या मनावर कोरला असून यातील कलाकार प्रेक्षकांच्या लक्षात राहतात. या चित्रपटात एक सीन आहे हमजा अली मझारी म्हणजे रणवीर सिंह दाऊद इब्राहिम म्हणजे बडे साहबला विष देण्याचा प्रयत्न करतो. मरक्युरी विषाचा एक थेंब त्वचेमार्फत दाऊदच्या शरीरात पोहोचवण्याचा हमजाचा प्रयत्न असतो. तो त्याच्या प्रयत्नात अपयशी ठरतो. पण त्याच्याआधी जमील जमाली म्हणजे राकेश बेदी या प्रयत्नात यशस्वी होतो असं दाखवलं आहे.
चित्रपटाच्या क्लामॅक्सच्यावेळी गाडीतून उतरताना हमजा, जमील जमालीला बोलतो, दाऊदला मी मारु शकलो नाही याची मला खंत राहील. त्यावेळी जमील जमाली त्याला मोबाइलमधून दाऊदला हात मिळवल्याचा एक फोटो काढून दाखवतो. हमजाचा सुद्धा असाच दाऊदचा हात हातात घेण्याचा डाव असतो. कारण त्याच्यामार्फत मरक्युरी विष प्रयोग दाऊदवर करायचा असतो. पण हमजाच्या आधी जमील जमालीने भारतासाठी हे काम केल्याचं चित्रपटात दाखवलं आहे. एका पार्टीमध्ये जमील जमाली त्याचं मिशन साध्य करतो. त्यानंतर काही वेळातच डिनरच्या टेबलावर बडे साहबला अस्वस्थ वाटू लागतं. त्याला उलट्या सुरु होतात असं सर्व चित्रपटात दाखवलं आहे. मरक्युरी विषाच्या एका थेंबामुळे दाऊदची प्रकृती ढासळते. आयुष्यभरासाठी तो बिछान्याला खिळतो असं सर्व चित्रपटात आहे.
चित्रपटात दाखवलय तितक मरक्युरी विष खरच घातक आहे का?
चित्रपटाच्या शेवटी कथित नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रेनिंग आणि स्ट्रॅटर्जीमध्ये भारतीय हेरांना कसं प्रशिक्षित केलं जात ते दाखवलं आहे. यात जसकीरत सिंग रंगी म्हणजे रणवीर सिंह ट्रेनिंग करताना दाखवला आहे. तिथे त्याला आणि अन्य कॅडेट्सना मरक्युरी विषाची कॅप्सूल दाखवली जाते. त्या सीनमध्ये महिला एक्सपर्ट सांगते की, मरक्युरी विषाचा एक थेंब स्कीनमार्फत शरीरात गेला तर प्रारंभी फूड पॉयजनिंगची लक्षण दिसतात. आता चित्रपटातले हे सीन पाहिल्यानंतर अनेक प्रेक्षकांच्या मनात हा प्रश्न निर्माण झालाय की, धुरंधर 2 मध्ये दाखवलय तितक मरक्युरी विष खरच घातक आहे का?. माणूस हळूहळू खगत जाऊन त्याचा मृत्यू होतो का?.
एका थेंबाने लगेच माणूस मरतो का?
या संदर्भात आकाश हेल्थकेअरचे संचालक आणि एचओडी मधुकर भारद्वाज एनडीटीव्हीशी बोलताना म्हणाले की, “मरक्युरी एक न्यूरोटॉक्सिन आहे. ते माणसाच्या मेंदू आणि मज्जासंस्थेवर परिणाम करतं. सीन प्रभावी करण्यासाठी चित्रपटातील मरक्युरीचं चित्रट नाट्यमय दाखवलं आहे” “मरक्युरी स्लो पॉयजन सारखं काम करते या संकल्पनेला काही वैज्ञानिक आधार आहेत. सिनेमात जसं दाखवलय तसं ते नेहमीच अचूक नसतं” असं मधुकर भारद्वाज म्हणाले. मरक्युरी विषाचा हळूहळू परिणाम होतो यावर तज्ज्ञांच एकमत आहे. मरक्युरी म्हणजे पारा त्याच्या दीर्घकाळ संपर्कात राहिल्यास ते शरीरात हळूहळू जमा होऊ लागतं. याचा अर्थ एका थेंबाने लगेच माणूस मरत नाही.
मरक्यूरी विषाचे सुरुवातीचे परिणाम काय असतात?
मरक्यूरी विषाचे सुरुवातीचे परिणाम अत्यंत स्क्षूम आणि लक्षात न येण्यासारखे असतात. चिडचिड, थकवा, डोकेदुखी आणि एकाग्रता न लागणं असे काही या विषाचे परिणाम आहेत. मरक्यूरी विष म्हणजे पाऱ्याच्या संपर्कात राहिल्यास न्युरोलॉजीचे वेगवेगळे प्रॉब्लेम दिसू लागतात. कंपनं जाणवणं, स्मरण शक्तीची समस्या, मूड खराब होणं असं न्यूरोलॉजी एक्सपर्ट्सनी सांगितलं.
त्वचेमार्फत मरक्युरी शरीराच्या आत शोषला जाऊ शकतो का?
चित्रपटात जसं दाखवलय मरक्युरी स्कीनमार्फत शरीरात प्रवेश करतो आणि लगेच स्लो पॉयजनिंगच काम सुरु करतो ते पूर्णपणे योग्य नाहीय असं भारद्वाज म्हणाले. माणसाच्या घट्ट स्कीनमधून द्रवरुपातील मरक्युरी म्हणजे पारा अपेक्षित आहे तसा शोषला जात नाही. म्हणजे शरीराच्या आत म्हणावा तसा पोहोचत नाही. पण श्वासोश्वास करताना वाफेवाटे मरक्युरी शरीराच्या आत जास्त चांगल्या पद्धतीने जाऊ शकतो. ते जास्त घातक असल्याचं ते म्हणाले.
मरक्युरी विष शोधण्यासाठी कुठल्या चाचण्या केल्या जातात?
प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमधून मरक्युरी तुमच्या शरीरात आहे का? हे शोधून काढता येतं. पाऱ्याच कुठलं स्वरुप आहे आणि किती काळासाठी तुम्ही संपर्कात होता, यासाठी रक्त, युरीन आणि केसाच्या नमुन्यांच्या चाचण्यांमधून मरक्युरी तुमच्या शरीरात आहे हे समजू शकतं. इमेजिंगमधून तुमच्या मज्जासंस्थेचं किती नुकसान झालय हे समजू शकतं. हे असं विष नाही की त्याने तुमच्या शरीरात शिरकाव केला तर समजणारच नाही. खासकरुन एकदा लक्षण दिसू लागली की सहज शोधून काढता येतं.
मरक्युरी विष बाहेर काढण्याचे उपचार काय?
मरक्युरीची विषबाधा झालेल्या रुग्णावर उपचाराची पहिली स्टेप म्हणजे त्या रुग्णाला इतरांपासून लांब ठेवा. चिलेशन थेरपी ही एक रासायनिक प्रक्रिया आहे. याद्वारे शरीरातील जड धातू बाहेर काढले जातात. मरक्युरी विषबाधेवर या पद्धतीने उपचार केले जातात. मज्जासंस्थेचं मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालं तर काही बाबतीत झालेलं नुकसान भरुन काढता येत नाही. म्हणून वेळीच निदान, उपचार केल्यास रुग्णाची प्रकृती सुधारते. आजाराचा प्रसार रोखता येतो. चित्रपटात दाखवलय तसं मरक्युरी विषाने बडे साहबला मारायचं असेल तर जमील जमाली आणि हमजाला त्याच्याशी बराचवेळ हात मिळवावा लागेल.