श्वास कोंडतो, बर्ड फ्ल्यू सारखी लक्षणं… चीनमधील HMPV डेंजर व्हायरसची लक्षणे काय?; जाणून घ्या, सतर्क व्हा

चीनमधून आधी कोरोना आणि आता नवा ह्युमन मेटान्यूमोव्हायरस (HMPV) या विषाणूमुळे भारत सतर्क झाला आहे. जगभरात 70 लाखांहून अधिक लोकांचा बळी घेणाऱ्या जीवघेण्या कोविड-19 साथीच्या उद्रेकानंतर पाच वर्षांनंतर चीनमध्ये आणखी एका विषाणूने थैमान घातले आहे. चीनच्या HMPV या व्हायरसची लागण बंगळुरूतील एका 8 महिन्याच्या मुलाला झाल्याची माहिती आहे. त्यामुळे भारत सरकार अलर्ट झालं आहे.

या नव्या विषाणूचं नाव ह्युमन मेटान्यूमोव्हायरस (HMPV) हे आहे. या विषाणूची लागण झालेल्या रुग्णांमध्ये श्वास घेण्यास त्रास आणि फ्लूसारखी लक्षणे दिसून येत आहेत. आता दिल्लीच्या वैद्यकीय अधिकाऱ्यांनी व्हायरसशी संबंधित आव्हानांचा सामना करण्यासाठी एक सल्ला जारी केला आहे.

आरोग्य सेवा महासंचालक डॉ. वंदना बग्गा यांनी मुख्य जिल्हा वैद्यकीय अधिकारी आणि आयडीएसपीच्या राज्य कार्यक्रम अधिकारी यांच्यासमवेत बैठक घेऊन दिल्लीतील श्वसनरोगांचा सामना करण्याच्या तयारीबाबत चर्चा केली. या शिफारशींनुसार, रुग्णालयांना इन्फ्लूएंझासदृश आजार (ILI) आणि गंभीर तीव्र श्वसन संक्रमण (SRI) च्या प्रकरणांची माहिती IHIP पोर्टलद्वारे त्वरित नोंदविण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

संशयित रुग्णांसाठी कडक विलगीकरण प्रोटोकॉल आणि खबरदारीचा वापर अनिवार्य करण्यात आला आहे. अचूक देखरेख सुनिश्चित करण्यासाठी रुग्णालयांनी SRI प्रकरणे आणि प्रयोगशाळेत पुष्टी केलेल्या इन्फ्लूएंझा प्रकरणांची योग्य कागदपत्रे ठेवणे आवश्यक आहे.

सौम्य रुग्णांवर उपचार करण्यासाठी ऑक्सिजन तसेच पॅरासिटामॉल, अँटीहिस्टामाइन्स, ब्रोन्कोडायलेटर आणि कफ सिरपची उपलब्धता राखण्याचे निर्देश देण्यात आले होते.

चीनमध्ये श्वसनाच्या आजारांचे प्रमाण वाढल्याच्या वृत्ताच्या पार्श्वभूमीवर ही शिफारस करण्यात आली आहे. एकात्मिक रोग देखरेख कार्यक्रम (IDSP), राष्ट्रीय रोग नियंत्रण केंद्र (NCDC) आणि जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) 2 जानेवारी 2025 पर्यंत अद्ययावत केलेल्या आकडेवारीनुसार, श्वसनरोगांच्या घटनांमध्ये लक्षणीय वाढ झालेली नाही.

ह्यूमन मेटान्यूमोव्हायरस म्हणजे काय?

ह्युमन मेटान्यूमोव्हायरस हा एक विषाणू आहे ज्याची लक्षणे सामान्य सर्दीसारखीच असतात. सामान्य प्रकरणांमध्ये, यामुळे घशात खोकला, नाक वाहणे किंवा घसा खवखवणे होते. लहान मुले आणि वृद्धांमध्ये, एचएमपीव्ही संसर्ग गंभीर असू शकतो. कमकुवत रोगप्रतिकारक शक्ती असलेल्या लोकांमध्ये हा विषाणू गंभीर आजारास कारणीभूत ठरू शकतो.

नवा विषाणू कोविड-19 सारखाच आहे का?

एचएमपीव्हीमुळे फ्लूसारखी लक्षणे उद्भवतात. विषाणू सहसा श्वसनमार्गावर परिणाम करतो परंतु कधीकधी श्वसनमार्गाच्या खालच्या भागात संसर्ग होऊ शकतो. हिवाळा आणि वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला एचएमपीव्ही संसर्ग अधिक सामान्य आहे. एचएमपीव्ही आणि सार्स-सीओव्ही -2 (कोविड -19 साठी जबाबदार व्हायरस) वेगवेगळ्या व्हायरल कुटुंबातील आहेत, परंतु त्यांच्यात आश्चर्यकारक साम्य आहे.

दोन्ही विषाणू प्रामुख्याने मानवी श्वसन प्रणालीला लक्ष्य करतात, ज्यामुळे सौम्य ते गंभीर संक्रमण होते. एचएमपीव्ही, कोविड -19 प्रमाणे, श्वसन थेंबांद्वारे आणि दूषित पृष्ठभागांच्या संपर्काद्वारे पसरतो. ताप, खोकला, घसा खवखवणे आणि श्वास लागणे ही दोन्ही विषाणूंच्या संसर्गाची लक्षणे सारखीच आहेत. एचएमपीव्ही, कोरोनाव्हायरसप्रमाणे, मुले, वृद्ध आणि इम्युनोकॉम्प्रोमाइज्ड व्यक्तींना संक्रमित करते.