आसिम मुनीर सर्वशक्तिमान! पाकिस्तानच्या लष्करी व्यवस्थेत मोठा बदल, भारतावर काय परिणाम होणार?

Pakistan Asim Munir : पाकिस्तान हे एक इस्लामिक राष्ट्र आहे. या देशात आतापर्यंत अनेक पंतप्रधान होऊन गेले. यातील काही पंतप्रधानांवर गंभीर स्वरुपाचे आरोप करण्यात आले. या देशात लष्कराला खूप महत्त्व आहे. विशेष म्हणजे कोणताही मोठा निर्णय घ्यायचा असेल तर येथे लष्कराची बाजू जाणून घेतली जाते. दरम्यान, आता याच पाकिस्तान देशात लष्करी व्यवस्थेत मोठे बदल करण्यात आले आहेत. या बदलामुळे फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांच्या हातात आणखी शक्ती आली आहे. अण्वस्त्रांच्या बाबतीतही ते आता निर्णय घेऊ शकतील. या बदलामुळे पाकिस्तानातील लष्करी व्यवस्थेवर परिणाम पडणार आहे.

तिन्ही दलांमध्ये समन्वय साधण्याची निर्णय

अल जझीराने दिलेल्या वृत्तानुसार, पाकिस्तानमध्ये आतापर्यंत लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाची जबाबदारी अगोदर वेगवेगळ्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे होती. तिन्ही दलांमध्ये समन्वय साधण्याची जबाबदारी जॉइंट चीफ्सच्या अध्यक्षांकडे होती. नव्या बदलात आता हे पद संपण्यात आले आहे. तिन्ही दलांवर थेट कमांड आणि नियंत्रणाचे अधिकार त्यांच्या हातात नव्हते. जॉइंट चीफ्सचे अध्यक्षपद हटवून आता चिफ ऑफ डिफेन्स फोर्सेस हे पद तयार करण्यात आले आहे.

2025 मध्ये करण्यात आली घटनादुरुस्ती

जॉइंट चीफ्सच्या अध्यक्षपदाऐवजी ‘चीफ ऑफ डिफेन्स फोर्सेस’ अर्थात CDF हे नवे पद निर्माण करण्यात आले आहे. 2025 मध्ये करण्यात आलेल्या घटनादुरुस्तीच्या माध्यमातून या पदाची निर्मिती करण्यात आली होती.

आसिम मुनीर यांच्याकडे आता चीफ ऑफ डिफेन्स फोर्सेसची जबाबदारी आली आहे. आता ते पाकिस्तानच्या तिन्ही सैन्यदलांच्या ऑपरेशनल कमांडबाबत थेट निर्णय घेऊ शकतात. म्हणजेच लष्कर, नौदल आणि हवाई दल यांच्यातील लष्करी कारवायांशी संबंधित निर्णयांमध्ये त्यांचे वर्चस्व वाढणार आहे.

अण्वस्त्र व्यवस्थेतही वाढणार प्रभाव

या बदलाचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे पाकिस्तानच्या अण्वस्त्र व्यवस्थेवरही CDF पदाचा प्रभाव वाढण्याची शक्यता आहे. पाकिस्तानचे पंतप्रधान ‘नॅशनल कमांड अथॉरिटी’चे प्रमुख असतात. ही संस्था देशाच्या अण्वस्त्र व्यवस्थेवर देखरेख ठेवते. आता नव्या निर्णयानुसार चीफ ऑफ डिफेन्स फोर्सेस हे या संस्थेचे उपाध्यक्ष होऊ शकतात. आता आसिम मुनीर पाकिस्तानच्या धोरणात्मक आणि अण्वस्त्रविषयक निर्णय घेण्याच्या प्रक्रियेतही महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहेत.

भारतावर नेमका काय परिणाम पडणार?

दरम्यान, जुनी लष्करी व्यवस्था ही पाकिस्तानी सेनेच्या तिन्ही दलांसोबत समन्वय साधण्यासाठी पुरेशी नव्हती, असे काही तज्ज्ञांकडून सांगितले जायचे. त्यामुळेच लष्कर, नौदल आणि हवाई दलामध्ये समन्वय साधण्यासाठी हे बदल करण्यात आले असे सांगितले जाते. आता मुनीर यांच्याजवळ आणखी ताकद आल्याने भारताला आणखी सावध राहावे लागणार असल्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान, पाकिस्तानने भारतावर हल्ले केले होते. मुनीर यांच्याच काळात पाकिस्तानने हे हल्ले घडवून आणले होते. त्यामुळे मुनीर सर्वशक्तीमान झाल्यानंतर आता भविष्यात भारतावर काही परिणाम पडणार का? हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.