माणसं वाचवण्यासाठी WhatsAppचा वापर… नेपाळमध्ये काय घडतंय? असं रेस्क्यू ऑपरेशन जगातील पहिलंच

नेपाळच्या त्रिशूली खोऱ्यात २६ ऑगस्टला आलेल्या भीषण पुराच्या पार्श्वभूमीवर बचाव आणि मदतकार्य सुरू आहे. या मोहिमेत हेलिकॉप्टर आणि जड यंत्रसामग्रीसोबत ५०० हून अधिक इंजिनियर आणि तज्ज्ञांचा एक WhatsApp ग्रुपही महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. हा व्हॉट्सअॅप ग्रुप बचाव पथकांना हायड्रोपॉवर प्लांट आणि बोगद्यांशी संबंधित आवश्यक माहिती तात्काळ उपलब्ध करून देत आहे. पुरांनंतर सहा हायड्रोपॉवर प्लांटमधून सुमारे ९०० लोक बेपत्ता झाल्याची माहिती आहे. यापैकी किमान तीन प्लांट बांधकामाधीन होते. अधिकाऱ्यांना आशा आहे की काही लोक पुरापासून वाचण्यासाठी बोगद्यांमध्ये गेले असतील किंवा तिथेच काम करत असतील.

‘चिलिमे प्लांटचा लेआउट पाठवा’

चीनच्या सीमेजवळ हिमालयीन खोऱ्यात असलेल्या चिलिमे हायड्रोपॉवर प्लांटच्या ढिगाऱ्यात बचाव कारवाईदरम्यान एका सरकारी अधिकाऱ्याने शनिवारी इंजिनियरांच्या WhatsApp ग्रुपमध्ये प्लांटचा लेआउट मागितला. काही मिनिटांतच ग्रुपमधील एका सदस्याने पॉवरहाऊसचे ड्रॉइंग आणि बोगद्यांपर्यंत पोहोचण्याशी संबंधित माहिती शेअर केली. रॉयटर्सने या संभाषणासह ग्रुपमध्ये झालेल्या अशा अनेक चर्चा पाहिल्या आहेत. या ग्रुपमध्ये ५०० हून अधिक सदस्य आहेत.

नेपाळच्या स्वतंत्र वीज उत्पादक संघटनेच्या मते चिलिमेमध्ये किमान आठ लोक अडकले असण्याची शक्यता आहे. तर नेपाळ विद्युत प्राधिकरणाच्या एका अधिकाऱ्याने सांगितले की दक्षिणेस असलेल्या रसुवागढी हायड्रोपॉवर प्लांटमध्ये ४६ लोक अडकले असू शकतात.

२२ लाख टन ढिगाऱ्यामुळे बोगद्यांपर्यंत पोहोचणे कठीण

पुराने सोबत सुमारे २२ लाख टन माती आणि चिखल वाहून आणला आहे. त्यामुळे अनेक बोगद्यांच्या प्रवेशद्वारांपर्यंत पोहोचणेही कठीण झाले आहे. नेपाळ सैन्याचे प्रवक्ते राजा राम बस्नेत यांनी सांगितले की पुराने बोगद्यांच्या आजूबाजूच्या जमिनीची आणि त्यांच्या संरचनेची स्थिती बदलून टाकली आहे. बोगद्यांच्या आतही माती, खडक आणि इतर काचरा साचलेला आहे. चिलिमेहून आलेल्या छायाचित्रांमध्ये एका मोठ्या बोगद्याचे प्रवेशद्वार दिसले, ज्याच्या आत थोड्या अंतरापर्यंत पुराचा ढिगारा छतापर्यंत साचला होता.

रसुवागढीमध्ये २५० मीटरपर्यंत पोहोचले बचाव पथके

रसुवागढी हायड्रोपॉवर प्लांटमध्ये बचाव दल एका बोगद्यात सुमारे २५० मीटरपर्यंत पोहोचले, पण पुढे रस्ता बंद होता. तरीही शोधमोहीम थांबवण्यात आलेली नाही. नेपाळ विद्युत प्राधिकरणाचे बोर्ड सदस्य अंशु किरण शाही यांनी सांगितले की बचाव पथके पुन्हा आत जाऊन लोकांचा शोध घेण्याचा प्रयत्न करत आहेत. त्यांच्या मते ४६ लोक अशा एका चेंबरमध्ये अडकले असू शकतात, जिथे त्यांच्याकडे अन्न आणि पाणी उपलब्ध असण्याची शक्यता आहे. बचाव पथकांनी माजी प्लांट कर्मचाऱ्यांकडूनही बोगद्यांच्या नेटवर्क समजून घेण्यासाठी सल्ला घेतला. WhatsApp ग्रुपवर शेअर केलेले ड्रॉइंग या कामात मदतगार ठरले.