प्रत्येक स्टेशनच्या प्लॅटफॉर्मची उंची एकसारखी का नसते? 99 प्रवाशांना देखील माहिती नाही कारण

भारतीय रेल्वेने दररोज लाखो प्रवासी प्रवास करतात. रेल्वे स्थानकावर ट्रेनमध्ये चढताना किंवा उतरताना प्लॅटफॉर्म आणि ट्रेनच्या दरवाजामधील अंतर अनेकदा आपल्या लक्षात येते. मात्र, प्लॅटफॉर्मची उंची ठरावीक मानकांनुसार का ठेवली जाते असा प्रश्न तुम्हाला कधी पडला आहे का? यामागे प्रवाशांची सुरक्षितता आणि प्रवासातील सोयीचा महत्त्वाचा विचार असतो.

प्लॅटफॉर्मची उंची ठरवण्यामागचे कारण काय?

रेल्वे प्लॅटफॉर्मची उंची ठरवताना ट्रेनच्या रचनेचा, रेल्वेमार्गाचा आणि प्रवाशांना चढण्या-उतरण्यास होणाऱ्या सोयीचा विचार केला जातो. प्लॅटफॉर्म खूप खाली असल्यास प्रवाशांना ट्रेनमध्ये चढण्यासाठी पाय उंच उचलावा लागतो. यामुळे ज्येष्ठ नागरिक, लहान मुले आणि दिव्यांग प्रवाशांना अडचणी येऊ शकतात.

दुसरीकडे, प्लॅटफॉर्मची उंची गरजेपेक्षा जास्त असल्यास ट्रेनच्या दरवाजाजवळील पातळी आणि प्लॅटफॉर्म यांच्यात योग्य ताळमेळ राहत नाही. त्यामुळे चढताना किंवा उतरताना प्रवाशांचा तोल जाण्याचा अथवा दुखापत होण्याचा धोका वाढू शकतो.

सर्व रेल्वे स्थानकांवरील प्लॅटफॉर्मची उंची सारखी असते का?

नाही. भारतातील सर्व रेल्वे स्थानकांवरील प्लॅटफॉर्मची उंची अगदी सारखी नसते. रेल्वेमार्गाचा प्रकार, संबंधित मार्गावर धावणाऱ्या गाड्या आणि स्थानकाच्या गरजांनुसार उंचीत फरक असू शकतो. मात्र, प्लॅटफॉर्मची उंची ठरवताना रेल्वेच्या निर्धारित तांत्रिक मानकांचा विचार केला जातो.

प्लॅटफॉर्मची उंची चुकीची असल्यास काय होऊ शकते?

प्लॅटफॉर्म आणि ट्रेनच्या दरवाजामधील उंचीचा फरक जास्त असल्यास प्रवाशांना चढताना-उतरताना त्रास होऊ शकतो. विशेषतः सामान घेऊन प्रवास करणाऱ्या व्यक्तींना तसेच ज्येष्ठ नागरिकांना अधिक काळजी घ्यावी लागते. त्यामुळे प्लॅटफॉर्मची योग्य उंची आणि ट्रेनसोबतचा ताळमेळ प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी महत्त्वाचा ठरतो.

प्रवाशांच्या सोयीला प्राधान्य

रेल्वे प्लॅटफॉर्मची उंची ठरवताना केवळ बांधकामाचा विचार केला जात नाही, तर प्रवाशांची सुरक्षितता, सहज चढणे-उतरणे आणि रेल्वेच्या तांत्रिक गरजाही लक्षात घेतल्या जातात. त्यामुळे सर्व स्थानकांवर उंची अगदी समान नसली, तरी निर्धारित मानकांचे पालन करणे आवश्यक असते.

थोडक्यात सांगायचे तर रेल्वे प्लॅटफॉर्मची उंची ही प्रवाशांना सुरक्षित आणि सोयीस्कर प्रवास करता यावा यासाठी ठरवली जाते. प्लॅटफॉर्म आणि ट्रेनमधील योग्य पातळीमुळे चढताना-उतरताना होणाऱ्या अडचणी कमी करण्यास मदत होते.