कोणाला लॉटरी, कोणाला धक्का… तुमच्या शहराचा महापौर कोण? आरक्षणाची सोडत जाहीर, पाहा संपूर्ण यादी
राज्यातील २९ महानगरपालिकांच्या निवडणुकीचे निकाल जाहीर झाल्यानंतर आज मंत्रालयात महापौरपदाची आरक्षण सोडत काढण्यात आली. कल्याण-डोंबिवलीचे महापौरपद अनुसूचित जमातीसाठी तर ठाणे आणि लातूरमध्ये अनुसूचित जातीचे आरक्षण जाहीर झाले आहे.
राज्यातील २९ महानगरपालिकांच्या निवडणुकांचे निकाल जाहीर झाल्यानंतर सर्वांचे लक्ष लागून राहिलेली महापौरपदाची आरक्षण सोडत आज मंत्रालयात अखेर पार पडली. नगरविकास राज्यमंत्री माधुरी मिसाळ यांच्या उपस्थितीत ही प्रक्रिया पूर्ण झाली. महाराष्ट्रात १५ जानेवारीला मतदान पार पडले होते. त्यानंतर १६ जानेवारीला निकाल जाहीर झाला आहे. या सोडतीमुळे अनेक महापालिकांमध्ये कोणत्या पक्षाचा महापौर बसणार याचे चित्र आता स्पष्ट झाले आहे.
या आरक्षण सोडतीमुळे राज्यातील अनेक मोठ्या शहरांमधील सत्तेची समीकरणे पूर्णपणे बदलणार आहेत. विशेषतः महिला आरक्षणामुळे अनेक दिग्गज नेत्यांना आपल्या प्रभागातील नियोजनात मोठे बदल करावे लागणार आहेत.
आरक्षणाचे सविस्तर गणित
मंत्रालयात झालेल्या या सोडतीनुसार 29 महापालिकांचे वर्गीकरण खालीलप्रमाणे करण्यात आले आहे
- अनुसूचित जाती (SC) : 3 महापालिका
- अनुसूचित जमाती (ST): 1 महापालिका (कल्याण-डोंबिवली)
- इतर मागासवर्गीय (OBC): ८ महापालिका
- सर्वसाधारण (खुला प्रवर्ग): १७ महापालिका
या आरक्षण सोडतीमुळे अनेक राजकीय गणिते बदलणार असून, विशेषतः महिला आरक्षणाने अनेक दिग्गज नेत्यांच्या प्रभागातील समीकरणे आव्हानात्मक ठरणार आहेत.
| विभाग | महानगरपालिका | आरक्षणाचा प्रवर्ग | आरक्षण (महिला/खुला) |
| कोकण | मुंबई (BMC) | सर्वसाधारण (Open) | महिला |
| ठाणे | अनुसूचित जाती (SC) | खुला | |
| नवी मुंबई | सर्वसाधारण (Open) | महिला | |
| कल्याण-डोंबिवली | अनुसूचित जमाती (ST) | खुला | |
| उल्हासनगर | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | खुला | |
| मिरा-भाईंदर | सर्वसाधारण (Open) | महिला | |
| भिवंडी-निजामपूर | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| वसई-विरार | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| पनवेल | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | खुला | |
| पश्चिम महाराष्ट्र | पुणे | सर्वसाधारण (Open) | महिला |
| पिंपरी-चिंचवड | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| सोलापूर | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| कोल्हापूर | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | खुला | |
| सांगली-मिरज-कुपवाड | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| इचलकरंजी |
नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | खुला | |
| उत्तर महाराष्ट्र | नाशिक | सर्वसाधारण (Open) | महिला |
| अहिल्यानगर | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | महिला | |
| धुळे | सर्वसाधारण (Open) | महिला | |
| जळगाव | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | महिला | |
| मालेगाव | सर्वसाधारण (Open) | महिला | |
| मराठवाडा | छत्रपती संभाजीनगर | सर्वसाधारण (Open) | खुला |
| नांदेड-वाघाळा | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| लातूर | अनुसूचित जाती (SC) | महिला | |
| परभणी | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| जालना (नवनियुक्त) | अनुसूचित जाती (SC) | महिला | |
| विदर्भ | नागपूर | सर्वसाधारण (Open) | महिला |
| अमरावती | सर्वसाधारण (Open) | खुला | |
| अकोला | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | महिला | |
| चंद्रपूर | नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (OBC) | महिला |
किती महापालिकेत महिला महापौर असणार?
राज्यातील 29 महानगरपालिकांपैकी एकूण 15 महापालिकांमध्ये महिला महापौर विराजमान होतील. 50 टक्के महिला आरक्षणाच्या नियमानुसार या जागांची विभागणी करण्यात आली असून. या सोडतीनुसार अहिल्यानगर, जळगाव, अकोला आणि चंद्रपूर या चार शहरांमध्ये ओबीसी महिला महापौर असतील. तर लातूर आणि नवनियुक्त जालना महानगरपालिकेत अनुसूचित जाती (SC) महिला प्रवर्गासाठी आरक्षण निश्चित झाले आहे. या निर्णयामुळे अनेक प्रस्थापित पुरुष नेत्यांना माघार घ्यावी लागणार असून, राजकीय पक्षांना आता महिला उमेदवारांच्या शोधासाठी मोठी कसरत करावी लागणार आहे.
