महात्मा गांधी यांनी सिंधिया यांच्याकडून तब्बल 25 लाख रुपये का घेतले होते? जाणून घ्या कारण…
Mahatma Gandhi News: महात्मा गांधी यांनी सिंधियांकडून तब्बल २५ लाख रुपये घेतले होते, पण ते का यामागचे कारण आता स्पष्ट झाले आहे.
चौरी चौरा उठावाच्या वर्धापन दिनानिमित्त, महुआ डाबर संग्रहालयाने गोरखपूर येथील सेंट अँड्र्यूज पीजी कॉलेजमध्ये दुर्मिळ कागदपत्रांचे प्रदर्शन आयोजित केले. या ऐतिहासिक प्रदर्शनात स्वातंत्र्य लढ्याशी संबंधित अनेक अस्सल कागदपत्रे, ऐतिहासिक फोटो आणि न्यायालयीन अहवाल प्रदर्शित करण्यात आले. महुआ डाबर संग्रहालयाचे महासंचालक डॉ. शाह आलम राणा हे भारतीय क्रांतिकारक चळवळीचे अभ्यासक असून ते दोन दशकांहून अधिक काळ या क्षेत्रात कार्यरत आहेत.
या प्रसंगी, डॉ. शाह आलम राणा यांनी एक ऐतिहासिक कागदपत्रे सादर केले, ज्यातून असहकार चळवळीदरम्यानच्या महात्मा गांधींच्या जीवनाचा एक महत्त्वाचा आणि अज्ञात पैलू उघड झाला. त्यांनी स्पष्ट केले की, महुआ डाबर संग्रहालय स्वातंत्र्य लढ्याशी संबंधित दुर्मिळ कागदपत्रे जतन करतात.
डॉ. राणा यांनी स्पष्ट केले की, महात्मा गांधींनी ८ फेब्रुवारी १९२१ रोजी गोरखपूरमध्ये एका मोठ्या सभेला संबोधित केले. हा असहकार चळवळीचा परमोच्च काळ होता आणि देशभरात राष्ट्रीय स्वयंसेवकांचे एक मजबूत जाळे स्थापित झाले होते. या संघटनेने केवळ स्वातंत्र्य लढ्यासाठी जनतेला संघटित केले नाही, तर काँग्रेससाठी धान्य आणि निधीदेखील गोळा केला. या काळात महात्मा गांधींची लोकप्रियता शिगेला पोहोचली होती आणि देशभरात त्यांच्या समर्थनाच्या घोषणा घुमत होत्या.
१९२२ मध्ये, महात्मा गांधींनी ग्वाल्हेरला भेट देण्याचे ठरवले, परंतु या भेटीच्या वेळी राजकीय गोंधळ निर्माण झाला. संभाव्य बंड टाळण्यासाठी, ग्वाल्हेरचे महाराजा माधवराव शिंदे यांनी, देवासचे महाराजा सदाशिवराव पवार, जे तेव्हाचे गृहमंत्री होते, त्यांच्यामार्फत काँग्रेस निधीसाठी २५ लाख रुपये जमवले. महात्मा गांधींना हेही स्पष्ट केले की, जर त्यांनी ग्वाल्हेरला भेट दिली, तर त्यांना ब्रिटिश सरकारच्या रोषाला सामोरे जावे लागेल. महात्मा गांधींनी आपला ग्वाल्हेर दौरा पुढे ढकलला.
डॉ. राणा यांनी या घटनेची तुलना १९२५ च्या काकोरी ट्रेन आंदोलनाशी केली, ज्यात पंडित राम प्रसाद बिस्मिल यांच्या नेतृत्वाखालील क्रांतिकारकांनी ब्रिटिश खजिन्यातून केवळ ४,६७९ रुपये आणि २ आणे लुटले होते, ज्यामुळे चार क्रांतिकारकांना फाशी देण्यात आली होती. तीन वर्षांपूर्वी, ग्वाल्हेरच्या महाराजांनी महात्मा गांधींना काँग्रेस निधीसाठी तब्बल २५ लाख रुपयांची रक्कम दिली होती, जी इतिहासात फारशी ज्ञात नाही.
या प्रदर्शनात चौरी चौरा उठावाशी संबंधित इतर अनेक दुर्मिळ कागदपत्रही प्रदर्शित करण्यात आले होते, ज्यात सरकारी टेलिग्राम, ब्रिटिश अधिकाऱ्यांनी काढलेली दुर्मिळ फोटो, गोरखपूर सत्र न्यायालयाचे निकाल, फाशी दिलेल्या स्वातंत्र्यसैनिकांच्या याचिका आणि वृत्तपत्रांतील वृत्तांत यांचा समावेश होता. या कागदपत्रांनी केवळ चौरी चौरा घटनेच्या ऐतिहासिकतेलाच पुष्टी दिली नाही, तर तिच्या सामाजिक आणि राजकीय परिणामांवरही प्रकाश टाकला.
