माधुरी हत्तीण कोल्हापुरात परतणार, उच्च स्तरीय समितीच्या निर्देशानंतर ‘वंतारा’चा महत्त्वपूर्ण निर्णय
कोल्हापूरकरांकडून प्रेमाने 'महादेवी' म्हणून ओळखली जाणारी 'माधुरी' ही हत्तीण शहरात परतणार आहे. उच्च स्तरीय समितीच्या (HPC) ताज्या निर्देशांनुसार, माधुरीला कोल्हापूरला परत पाठवण्याची सर्व तयारी 'वंतारा ट्रस्ट'ने पूर्ण केली आहे. माधुरीचे आरोग्य आणि सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी समितीने घालून दिलेल्या कठोर मार्गदर्शक तत्त्वांचे काटेकोरपणे पालन केले जाईल, अशी ग्वाही या संस्थेने दिली आहे.
सर्वोच्च न्यायालय आणि मुंबई उच्च न्यायालय यांच्या मार्गदर्शनाखाली स्थापन करण्यात आलेल्या उच्च-स्तरीय समितीच्या निर्देशानुसार, ३० जुलै २०२५ रोजी माधुरीला देखभालीसाठी जामनगर येथील 'वंतारा' केंद्रात हलवण्यात आले. 'वंतारा'ने स्पष्ट केले की, उच्च-स्तरीय समितीच्या आदेशांचे काटेकोरपणे पालन करूनच वैद्यकीय मदत पुरवण्यात आली. कोल्हापूरच्या जनतेच्या भावनांचा आदर केला जाईल आणि संबंधित प्राधिकरणांच्या निर्देशांचे पालन केले जाईल, असे त्यांनी यापूर्वीच स्पष्ट केले होते.
दोन्ही बाजूंचे युक्तिवाद विचारात घेतल्यानंतर आणि 'नंदिनी' येथील सुविधांची पाहणी करण्यासह प्रत्यक्ष स्थळ-पाहणी केल्यानंतर, उच्च-स्तरीय समितीने त्या हत्तीला ९ सप्टेंबर २०२६ पर्यंत कोल्हापूरला परत हलवण्यास सशर्त मंजुरी दिली. यातील प्रमुख अटींनुसार, त्या हत्तीचा वापर मिरवणुका किंवा तत्सम कामांसाठी केला जाऊ नये, त्याच्यावर चोवीस तास देखरेख व संरक्षणाची व्यवस्था असावी आणि दर १५ दिवसांनी त्याची सर्वसमावेशक वैद्यकीय तपासणी केली जावी.
मात्र, 'वंतारा'ने स्पष्ट केले आहे की, संबंधित हत्तीण तिच्या दीर्घकालीन आरोग्य समस्यांतून पूर्णपणे बरी झालेली नाही आणि तिला सतत वैद्यकीय देखरेखीची गरज आहे. कोल्हापूरला स्थलांतर केल्याने आपली जबाबदारी संपली नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले; एचपीसी (HPC) च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, 'वंतारा'मधील पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांचे एक विशेष पथक दर १५ दिवसांनी 'नंदिनी'ची वैद्यकीय तपासणी करण्यासाठी भेट देईल आणि संबंधित अधिकाऱ्यांना अहवाल सादर करेल.
'वंतारा'ने स्पष्ट केले आहे की, नंदनी येथील परिसरामध्ये वैद्यकीय सुविधा, औषधे आणि उपकरणे यापूर्वीच उपलब्ध करून देण्यात आली आहेत; स्थानिक नगररचना नियमांमुळे सध्या काही कामे थांबलेली असली, तरीही या सुविधांच्या भविष्यातील आधुनिकीकरणासाठी 'मठा'ला पूर्ण तांत्रिक आणि वैद्यकीय सहाय्य देण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले आहे.
माधुरीचे आरोग्य त्यांच्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे नमूद करत, 'वंतारा'ने या प्रक्रियेतील सहकार्याबद्दल सर्वोच्च न्यायालय, मुंबई उच्च न्यायालय, महाराष्ट्र व गुजरात सरकार, 'पेटा इंडिया' (PETA India) आणि कोल्हापूरच्या जनतेचे आभार मानले.
