RBI क्रिप्टोवर पूर्ण बंदी घालण्याच्या भूमिकेवर ठाम, भारतात 3.9 कोटी क्रिप्टो गुंतवणूकदार
भारतात सुमारे 3.9 कोटी क्रिप्टोकरेंसी गुंतवणूकदार असूनही रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) क्रिप्टोवर पूर्ण बंदी घालण्याच्या भूमिकेवर ठाम आहे. केंद्रीय बँकेच्या या कठोर भूमिकेमुळे गुंतवणूकदारांमध्ये संभ्रमाचे आणि चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
क्रिप्टोकरन्सीच्या व्यवहारांवर आता आयकर विभाग देखील कमालीचा कडक झाला आहे. अनेक क्रिप्टो गुंतवणूकदार आपल्या इन्कम टॅक्स रिटर्नमध्ये (ITR) व्यवहारांची पूर्ण आणि अचूक माहिती देत नसल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे एकीकडे आरबीआयची बंदीची मागणी आणि दुसरीकडे कर विभागाची कारवाई यामुळे क्रिप्टो बाजारासमोरील अडचणी वाढल्या आहेत.
भारतात क्रिप्टोकरन्सीमध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या गुंतवणूकदारांना भीती आहे की त्यावर बंदी घातली जाऊ शकते. कारण रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) आणि आयकर विभागासारख्या देशातील प्रमुख नियामकांकडून कडक विधाने केली जात आहेत. भारतातील क्रिप्टोकरन्सींशी संबंधित गुंतवणूकीत स्पष्टता आणण्याऐवजी भारतीय केंद्रीय बँक त्यावर बंदी घालू इच्छित आहे. स्पष्ट नियमांशिवाय भारतात हा व्यापार बर् याच काळापासून सुरू आहे.
क्रिप्टो गुंतवणूकदारांची संख्या
हा बाजार जितका जोखमीचा आहे, तितका काही वेळा नफाही देतो. बिटकॉइनच्या नफ्याने बर् याच लोकांना आकर्षित केले आहे कारण काही वर्षांत, बिटकॉइनने परताव्याच्या बाबतीत सोन्याच्या चांदीच्या मालमत्तेसारख्या अनेक गुंतवणूक पर्यायांना मागे टाकले आहे. यावेळी, जेन झेड क्रिप्टोकरन्सीकडे अधिक आकर्षित होत आहे. भारतात 39 दशलक्ष क्रिप्टो गुंतवणूकदार आहेत. असे असूनही, स्पष्ट नियम आणि कायद्यांचा अभाव आहे.
रिझर्व्ह बँकेचा इशारा
RBI ने क्रिप्टो गुंतवणूकीवर बंदी घालण्याचे समर्थन करण्याची ही पहिली वेळ नाही. मॅनेजमेंट पॉलिसीसाठी तो सतत धडपडत असतो. मध्यवर्ती बँकेचे म्हणणे आहे की, बँकांना अशा चलनांमध्ये धारण करण्यापासून किंवा व्यापार करण्यापासून रोखले पाहिजे जेणेकरून त्याच्याशी संबंधित जोखीम कमी करता येईल.
आयकर विभागाचे काय म्हणणे
प्राप्तिकर विभागाने आकडेवारी सादर करून गुंतवणुकीच्या या पद्धतीबाबत काटेकोरपणे काम केले आहे. कोणाच्या मते, भारतात इतक्या मोठ्या संख्येने क्रिप्टो गुंतवणूकदार असूनही, सर्व त्यांच्या आयकर रिटर्नमध्ये या गुंतवणूकीची माहिती उघड करत नाहीत. आकडेवारीनुसार, आर्थिक वर्ष 2023 मध्ये, 250 पेक्षा कमी लोकांनी त्यांच्या आयकर रिटर्नमध्ये क्रिप्टो गुंतवणूकीची नोंद केली. तर त्या वर्षी या बाजारात सुमारे 6.45 लाख लोकांनी व्यवहार केला होता.
नफा शोधणे कठीण
आयकर विभाग आणि आरबीआयचे म्हणणे आहे की सर्वात स्थिर कोणे देशासाठी धोकादायक बनू शकतात. कारण त्यांच्यापासून मिळणारा नफा लपवणे सोपे जाते आणि त्यावर कर लावणे अधिक कठीण होते. क्रिप्टोकरन्सीवर 30 टक्के कर आणि भारतातील सर्व व्यवहारांवर 1 टक्के टीडीएस लागू केल्यानंतरही क्रिप्टो गुंतवणूकदारांची संख्या सातत्याने वाढत आहे.
बिटकॉइनच्या नफ्याने गुंतवणूकदार आकर्षित
आज एका बिटकॉइनची किंमत सुमारे 64,000 डॉलर आहे, परंतु आम्ही तुम्हाला सांगू की ऑक्टोबर 2025 मध्ये त्याने 1,26,000 डॉलरचा सर्वकालीन आकडा देखील गाठला आहे.
बिटकॉइन बद्दल…
2009 मध्ये त्याचा व्यापार सुरू झाला.
फेब्रुवारी 2011 मध्ये, किंमत प्रथमच1 डॉलरच्या पुढे गेली.
जानेवारी 2013 मध्ये, त्याने 1000 डॉलरचा आकडा ओलांडला.
यानंतर काही वर्षे किंमतीत चढ-उतार होत राहिले.
2017 ते 2019 दरम्यान बिटकॉइनच्या किंमतीत मोठी वाढ झाली आहे.
