फिटमेंट फॅक्टरची जादू! सरकारी कर्मचाऱ्यांचा बेसिक पगार थेट दुप्पट? 8 व्या वेतन आयोगामुळे दिवस पलटणार
८ व्या वेतन आयोगातून सुमारे ५० लाख केंद्रीय कर्मचारी आणि ६९ पेन्शनर्सना फायदा मिळण्याची आशा आहे. चला तर पाहूयात आतापर्यंत कोणती माहिती पुढे आली आहे. वेतन आणि पेन्शनमध्ये किती वाढ होणार आहे याचा काय अंदाज लावला जात आहे.
केंद्र सरकारचे कर्मचारी आणि पेंशनर्स आठव्या वेतन आयोगाची वाट पाहात आहेत. सर्वांची नजर पगार कधी वाढणार याकडे आहे. किमान वेतन किती असेल आणि पेंशनर्सला किती दिलासा मिळेल याकडे लक्ष लागले आहे. मात्र, अजूनपर्यंत सरकारने फिटमेंट फॅक्टर, न्यूनतम सॅलरी, पेंशनमध्ये वाढ किंवा वार्षिक इन्क्रिमेंट संदर्भात कोणताही अंतिम निर्णय घेतलेला नाही. सध्या वेगवेगळे आकडे अंदाज म्हणून येत आहेत. कर्मचारी संघटनांनी त्यांच्या मागण्या सरकारपुढे ठेवल्या आहेत.
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने ऑक्टोबर २०२५ मध्ये आठव्या वेतन आयोगाशी संबंधित अटींना मंजुरी दिली. त्यानंतर, ३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी आयोगाची स्थापना करण्यात आली. सर्वोच्च न्यायालयाच्या माजी न्यायाधीश रंजना प्रकाश देसाई यांच्या अध्यक्षतेखालील हा आयोग १८ महिन्यांच्या आत सरकारला आपल्या शिफारसी सादर करेल. आवश्यक असल्यास, आयोग काही विशिष्ट मुद्द्यांवर अंतरिम अहवाल देखील सादर करू शकतो. आयोग कर्मचारी संघटना आणि निवृत्तीवेतनधारकांच्या प्रतिनिधींशी संवाद साधत आहे. ७ आणि ८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी बंगळूरु येथे विविध संघटनांसोबत बैठकाही झाल्या. नवीन वेतन आयोगाच्या शिफारसी साधारणपणे १ जानेवारी २०२६ पासून लागू होण्याची अपेक्षा आहे, परंतु सरकारने अद्याप ही तारीख अधिकृतपणे जाहीर केलेली नाही.
फिटमेंट फॅक्टर काय असणार ?
फिटमेंट फॅक्टर हा जुन्या मूळ वेतनाच्या आधारावर नवीन मूळ वेतन निश्चित करण्यासाठी वापरला जाणारा गुणक आहे. सातव्या वेतन आयोगाने २.५७ चा फिटमेंट फॅक्टर लागू करून किमान मूळ वेतन १८,००० रुपये निश्चित केले होते. आठव्या वेतन आयोगासाठी फिटमेंट फॅक्टर १.८३ ते २.८६ च्या दरम्यान असण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, कर्मचारी संघटनांनी ३.८३३ च्या फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. त्यानुसार, किमान मूळ वेतन सुमारे ६९,००० रुपये असू शकते. मात्र, ही कर्मचारी संघटनांची मागणी आहे, सरकारने मंजूर केलेला आकडा नाही.
पगारात किती वाढ होणार ?
विविध अंदाजानुसार, कर्मचाऱ्यांच्या पगारात २० ते ३० टक्क्यांनी वाढ होण्याची शक्यता आहे. मात्र, प्रत्यक्ष वाढ ही फिटमेंट फॅक्टर, नवीन वेतन मॅट्रिक्स, भत्ते आणि सध्याचा महागाई भत्ता (DA) नवीन पगारात कसा समाविष्ट केला जातो यावर अवलंबून असेल. उदाहरणार्थ, जर सध्याच्या १८,००० रुपयांच्या किमान मूळ पगारावर १.९२ चा फिटमेंट फॅक्टर लागू केला, तर नवीन मूळ पगार ३४,५६० रुपये होईल. मात्र, याचा अर्थ असा नाही की हातात येणाऱ्या पगारातही त्याच प्रमाणात वाढ होईल.
निवृत्तीवेतनधारकांना काय दिलासा?
निवृत्तीवेतनधारकही नवीन निवृत्तीवेतन निश्चित होण्याची वाट पाहत आहेत. ७ व्या वेतन आयोगाअंतर्गत, किमान मूळ निवृत्तीवेतन ९,००० रुपये आहे. उदाहरणार्थ, जर २.२८ चा फिटमेंट फॅक्टर लागू केला, तर निवृत्तीवेतन २०,५२० रुपये असू शकते. २.५७ च्या फॅक्टरनुसार, ही रक्कम २३,१३० रुपये होईल. मात्र, ही केवळ अंदाजित आकडेवारी आहे. आठव्या वेतन आयोगाच्या शिफारशी आणि सरकारच्या निर्णयानंतरच निवृत्तीवेतनाची अंतिम रक्कम स्पष्ट होईल. सध्या तरी, कर्मचारी आणि पेन्शनर अधिकृत घोषणेची वाट पाहात आहेत.
