PF नॉमिनेशन केले नाहीये? खातेधारकाच्या मृत्यूनंतर क्लेम कसा आणि कोणाला मिळतो? पाहा सविस्तर कायदेशीर प्रक्रिया

नोकरदार वर्गासाठी भविष्य निर्वाह निधी (PF) अत्यंत महत्त्वाचा आहे, परंतु अनेकदा खात्यात नॉमिनीचे नाव जोडले जात नाही. जर खातेधारकाचा अचानक मृत्यू झाला आणि नॉमिनी नसेल, तर PF ची रक्कम अडकू शकते. अशा परिस्थितीत EPFO च्या नियमांनुसार ही रक्कम कुटुंबातील सदस्यांना मिळण्यासाठी कायदेशीर वारस प्रमाणपत्र सादर करावे लागते.

PF नॉमिनेशन केले नाहीये? खातेधारकाच्या मृत्यूनंतर क्लेम कसा आणि कोणाला मिळतो? पाहा सविस्तर कायदेशीर प्रक्रिया
PF
Image Credit source: Tv9 Bharatvarsh
| Edited By: | Updated on: Jun 23, 2026 | 3:39 AM

PF खात्यात नॉमिनी जोडणे अनिवार्य आहे, तरीही अनेक खाती याशिवाय पडून आहेत. खातेधारकाच्या मृत्यूनंतर वारसदार नसल्यास क्लेम मिळवण्याची प्रक्रिया गुंतागुंतीची होते. EPFO च्या नवीन तरतुदींनुसार, कुटुंबातील सदस्य सक्षम न्यायालयाकडून मिळालेले वारस हक्क प्रमाणपत्र दाखवून जमा रक्कम आणि पेन्शनचे पैसे मिळवण्यासाठी कसा क्लेम करू शकतात, याचे सविस्तर नियम खालीलप्रमाणे आहेत.

PF ही केवळ पगारदार लोकांसाठी बचत योजना नाही तर भविष्यासाठी आर्थिक सुरक्षा देखील आहे परंतु बरेच कर्मचारी त्यांच्या EPF खात्यात नॉमिनी जोडण्याकडे दुर्लक्ष करतात. ही छोटीशी निष्काळजीपणा नंतर कुटुंबासाठी मोठी समस्या बनू शकते. अशा परिस्थितीत, सर्व PF सदस्यांनी त्यांच्या खात्यात नॉमिनी जोडणे आवश्यक आहे.

कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) देखील वेळोवेळी आपल्या सदस्यांना PF खात्यात नॉमिनी जोडण्याचा सल्ला देते. नॉमिनीच्या नोंदणीसह, आपत्कालीन परिस्थितीत किंवा सदस्याच्या मृत्यूनंतर कुटुंबाला PF आणि इतर संबंधित लाभ सहज मिळतात.

आता इथे प्रश्न असा येतो की, जर नॉमिनी खात्यात जोडला गेला नाही आणि सदस्याचा मृत्यू झाला तर त्याचे पैसे कोणाला मिळतील? आज आम्ही तुम्हाला याबद्दल सांगणार आहोत. चला जाणून घेऊया.

PF खात्यात नॉमिनी नसल्यास काय होईल?

जर EPFO सदस्याने आपल्या खात्यात नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव नोंदवले नसेल तर त्याच्या मृत्यूनंतर, पात्र कुटुंबातील सदस्य किंवा कायदेशीर वारसांना पीएफची रक्कम आणि इतर फायदे मिळविण्यासाठी दावा करावा लागेल, म्हणजेच जर नामनिर्देशित नसेल तर पैसे आणि लाभ सदस्याच्या कुटुंबाला आणि कायदेशीर वारसांना उपलब्ध आहेत.

अशा परिस्थितीत सर्व पात्र सदस्यांना आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात आणि नियमानुसार त्यांना समान वाटा मिळतो. जर वैध कायदेशीर वारस अस्तित्वात नसेल तर कायद्यानुसार पुढील पात्र व्यक्ती पीएफची रक्कम मिळण्यास पात्र ठरू शकते. PF खात्यात नॉमिनी नसल्यास ही प्रक्रिया थोडी कठीण होते. दुसरीकडे, जर नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव असेल तर जास्त कागदपत्रांची आवश्यकता नाही.

EPFO च्या मते, जर सर्व कागदपत्रे योग्यरित्या सादर केली गेली असतील आणि नॉमिनी आधीच नोंदणीकृत असेल तर दावा सहसा काही दिवसांत निकाली काढला जाऊ शकतो, परंतु नामनिर्देशित नसल्यास, कुटुंबातील सर्व पात्र सदस्यांची ओळख आणि कागदपत्रे तपासावी लागतील. या कारणास्तव, प्रक्रिया लांब असू शकते आणि देय देण्यास उशीर होऊ शकतो.

EPFO ई-नॉमिनेशन सुविधा

EPFO ने सदस्यांच्या सोयीसाठी ई-नॉमिनेशनची सुविधा सुरू केली आहे. याद्वारे सदस्य त्यांच्या नामनिर्देशित व्यक्तीचे नाव ऑनलाइन जोडू शकतात. ई-नॉमिनेशनमुळे कुटुंबाला PF, EPS आणि पेन्शनचे फायदे मिळणे खूप सोपे होते. तसेच, दावा प्रक्रिया ऑनलाइन देखील पूर्ण केली जाऊ शकते आणि ईपीएफओ कार्यालयात जाण्याची गरज नाही.

Follow Us