
बटाटा हा असा आहे की तो कोणत्याही गोष्टीत मिसळून खाल्ला जाऊ शकतो. हे केवळ भाजीची चवच वाढवत नाही, तर शरीराला अनेक फायदे देण्यास देखील उपयुक्त आहे. तुम्ही बाजारात सामान्य बटाटे खूप खरेदी केले असतील, पण तुम्हाला माहिती आहे का की हवेत उगवणारा बटाटा देखील आहे. होय, हा बटाटा एअर बटाटा म्हणून ओळखला जातो. चला तर मग जाणून घेऊया या बटाट्याचे वैशिष्ट्य काय आहे? उत्तराखंडमधील कुमाऊं आणि गढवालच्या जंगलांमध्ये गेठी, ज्याला एअर बटाटो म्हणूनही ओळखले जाते. त्याचबरोबर त्याचे पीक नोव्हेंबर ते डिसेंबर या कालावधीत तयार केले जाते. बटाटा हा आपल्या रोजच्या आहारातील अत्यंत लोकप्रिय आणि सहज उपलब्ध भाजीपाला आहे. अनेकदा बटाट्याला फक्त कार्बोहायड्रेट्सचा स्रोत समजले जाते, परंतु प्रत्यक्षात त्यामध्ये अनेक महत्त्वाची पोषक तत्त्वे असतात.
बटाट्यात ऊर्जा देणारे जटिल कार्बोहायड्रेट्स मुबलक प्रमाणात असतात, जे शरीराला दीर्घकाळ ताकद देतात. तसेच त्यात व्हिटॅमिन C, व्हिटॅमिन B6, पोटॅशियम आणि फायबरही आढळते. पोटॅशियममुळे रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होते, तर व्हिटॅमिन C रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यासाठी उपयुक्त ठरते. उकडलेला किंवा भाजलेला बटाटा कमी तेलात खाल्ल्यास तो पचायला हलका आणि पौष्टिक ठरतो. विशेषतः खेळाडू किंवा जास्त शारीरिक श्रम करणाऱ्या व्यक्तींना बटाटा त्वरीत ऊर्जा देणारा अन्नघटक आहे.
बटाट्यातील फायबर पचनक्रिया सुधारण्यास मदत करते. सालासकट खाल्ल्यास त्यातील तंतुमय पदार्थ अधिक प्रमाणात मिळतात, ज्यामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या कमी होऊ शकते. तसेच बटाट्यातील प्रतिऑक्सिडंट्स शरीरातील पेशींना हानीपासून वाचवण्यास मदत करतात. काही संशोधनानुसार बटाट्यातील नैसर्गिक संयुगे सूज कमी करण्यास आणि पोटातील आम्लपित्त शांत करण्यास सहाय्यकारी ठरू शकतात. उकडलेल्या बटाट्यामुळे पोट भरल्याची भावना लवकर निर्माण होते, त्यामुळे अनावश्यक खाणे कमी होऊन वजन नियंत्रणात ठेवण्यास मदत मिळू शकते परंतु हे तेव्हाच शक्य आहे जेव्हा बटाटा तळलेला किंवा जास्त मसालेदार स्वरूपात न खाता साध्या पद्धतीने खाल्ला जातो. तथापि, बटाट्याचे आरोग्यदायी फायदे त्याच्या तयार करण्याच्या पद्धतीवर अवलंबून असतात. डीप फ्राय केलेले पदार्थ जसे की वेफर्स, फ्रेंच फ्राइज किंवा जास्त तेलात केलेली भाजी आरोग्यास अपायकारक ठरू शकते, कारण त्यात कॅलरी आणि चरबीचे प्रमाण वाढते. त्यामुळे बटाटा उकडून, वाफवून किंवा हलक्या तेलात परतून खाणे अधिक योग्य ठरते. संतुलित आहारात योग्य प्रमाणात बटाट्याचा समावेश केल्यास तो ऊर्जा, पचनसुलभता आणि आवश्यक पोषकतत्त्वे पुरवतो. म्हणूनच बटाटा पूर्णपणे टाळण्याऐवजी योग्य पद्धतीने आणि मर्यादित प्रमाणात खाल्ल्यास तो आरोग्यासाठी फायदेशीर आणि संतुलित आहाराचा महत्त्वाचा भाग ठरू शकतो.
सर्दी-खोकला : ट्यूमरमध्ये असे काही घटक आढळतात, जे बदलत्या ऋतूत सर्दी, खोकला आणि सर्दीपासून आराम देऊ शकतात.
उच्च साखर: ट्यूमरचा ग्लाइसेमिक इंडेक्स कमी असतो, जेणेकरून ते रक्तातील साखर अचानक वाढू देत नाही. मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी ह्याचे सेवन फायद्याचे मानले जाऊ शकते .
उच्च रक्तदाब: ज्यांना उच्च रक्तदाबाची समस्या आहे, त्यांच्यासाठी संधिवातचे नियमित सेवन देखील फायदेशीर ठरू शकते.
इम्युनिटी बूस्टर: ट्यूमरमध्ये असलेले अँटीऑक्सिडंट शरीराची रोगांशी लढण्याची क्षमता वाढवते. जर तुम्ही ते नियमितपणे खाल्ले तर हंगामी संक्रमण, अशक्तपणा आणि थकवा दूर होऊ शकतो.
हाडे: गुडघ्यात कॅल्शियमचे प्रमाण चांगले आढळते, हे हाडांना मजबूत करण्यासही खूप उपयुक्त आहे, त्याच्या सेवनाने हाडांची ताकद वाढते, ज्यामुळे अशक्तपणा दूर होतो.
पचन: गेठीमध्ये फायबरचे प्रमाण चांगले असते, पोट स्वच्छ ठेवण्यास मदत करते आणि बद्धकोष्ठता, अपचन आणि गॅसची समस्या कमी करताना पचन सुधारते.