
दैनंदिन आयुष्यात कधीही अचानक मोठा खर्च येऊ शकतो. हॉस्पिटलचे बिल, मुलांचे शिक्षण, घरातील काही तातडीची गरज किंवा व्यवसायात अचानक आलेली अडचण असो, अशा वेळी कपाटात जपून ठेवलेले सोने हा सर्वात विश्वासू आणि सन्मानाने मिळणारा आधार ठरते. सोन्यावर कर्ज घेणे म्हणजे फक्त पैसे उभारणे नव्हे, तर ते त्वरित मदत आणि कमी त्रास देणारा सोपा पर्याय आहे.

अनेकजण विचार करतात की, माझ्याकडे 10 ग्रॅम सोन्याची चेन किंवा अंगठी आहे, तर बँक नेमके किती कर्ज देईल? व्याज किती लागेल आणि EMI कसा काढला जातो? आजच्या (फेब्रुवारी 2026) सोन्याच्या भावानुसार आणि RBIच्या नवीनतम नियमांनुसार हे सगळे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

RBIच्या नियमांनुसार बँका सोन्याच्या मूल्याच्या ठराविक टक्केवारीपर्यंतच कर्ज देतात, ज्याला Loan to Value (LTV) रेशो म्हणतात. सध्या छोट्या कर्जांसाठी (2.5 लाखांपर्यंत) 85% पर्यंत, 2.5 ते 5 लाखांपर्यंत 80% आणि त्यापेक्षा जास्त रकमेसाठी 75% पर्यंत कर्ज मिळू शकते. म्हणजे सोन्याचे मूल्य जितके जास्त, तितके कर्ज जास्त मिळण्याची शक्यता.

आज मुंबईत २२ कॅरेट सोन्याचा भाव (जो बहुतेक दागिन्यांसाठी वापरला जातो) प्रति 10 ग्रॅम सुमारे १,३८,९०० ते १,४७,७०० रुपये आहे (विविध स्त्रोतांनुसार थोडा फरक पडतो, पण सरासरी १,४०,००० च्या आसपास). २४ कॅरेट सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम १,५१,००० ते १,५६,००० रुपये आहे. जेव्हा तुम्ही दागिने बँकेत घेऊन जाता, तेव्हा बँक प्रथम सोन्याचे वजन आणि शुद्धता तपासते. दागिन्यात खडे, मणी किंवा इतर धातू असतील तर त्यांचे वजन वजा केले जाते – फक्त निव्वळ सोन्यावर कर्ज मिळते. मेकिंग चार्जेस किंवा घडणावळीची किंमत धरली जात नाही.

समजा तुमच्या १० ग्रॅम २२ कॅरेट सोन्याचे मूल्य १,४०,००० रुपये आहे. LTV नुसार छोट्या कर्जात ८५% पर्यंत मिळू शकते, म्हणजे सुमारे १,१९,००० रुपये. सामान्यतः ७५ ते ८०% च्या दरम्यान १,०५,००० ते १,१२,००० रुपये किंवा त्यापेक्षा जास्त मिळू शकते. आजच्या उच्च भावामुळे १० ग्रॅम सोन्यावर ९०,००० ते १,२०,००० रुपये आरामात कर्ज मिळण्याची शक्यता आहे.

गोल्ड लोनचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे व्याजदर वैयक्तिक कर्जापेक्षा खूप कमी असतो. प्रमुख बँकांमध्ये (जसे SBI, HDFC, ICICI) व्याजदर सध्या ८.५% ते १२% p.a. पर्यंत आहेत. SBI सारख्या बँकांमध्ये ८.७५% पासून सुरू होऊ शकतात, तर काही NBFC मध्ये ९.५% ते १८% पर्यंत जाऊ शकतात. परतफेडीचे पर्यायही सोपे आहेत. तुम्ही दरमहा EMI भरू शकता, ज्यात मुद्दल आणि व्याज दोन्ही समाविष्ट असतात. किंवा अनेक बँकांमध्ये फक्त दरमहा व्याज भरून मुद्दल शेवटी एकदाच (Bullet Repayment) भरण्याचा पर्याय आहे. काही ठिकाणी Overdraft सुविधा असते, ज्यात गरजेप्रमाणे पैसे वापरता येतात आणि व्याज फक्त वापरलेल्या रकमेवर लागते.

उदाहरणार्थ, १ लाख रुपयांचे कर्ज १०% व्याजदराने १२ महिन्यांसाठी घेतले तर EMI सुमारे ८,८०० ते ९,००० रुपये पडू शकते. फक्त व्याज भरायचे असेल तर दरमहा ८३०-९०० रुपये लागतात. कर्ज घेताना काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा. क्रेडिट स्कोरची चिंता नाही, कारण हे सिक्युअर्ड लोन आहे. प्रोसेसिंग फी साधारण ०.५% ते १% असते. बिस्किट किंवा कोइन्सवर काही बँका फक्त दागिन्यांवर कर्ज देतात, त्यामुळे अटी तपासा. आणि सर्वात महत्त्वाचे, वेळेवर व्याज किंवा EMI भरले नाही तर बँक सोने लिलावात काढू शकते, म्हणून परतफेडीचे नियोजन आधीच करा.

आजच्या सोन्याच्या भावामुळे १० ग्रॅम सोन्यावर ९०,००० ते १,२०,००० रुपये पर्यंत जलद, कमी कागदपत्रांसह आणि कमी व्याजात कर्ज मिळू शकते. संकटकाळी सोने गहाण ठेवणे हा स्मार्ट आणि सुरक्षित निर्णय ठरतो. गरज पडली तर जवळच्या बँकेत जाऊन आजच भाव आणि दर तपासून घ्या, कारण ते रोज बदलतात!

(टीप- वरच्या लेखात दिलेली माहिती ही प्राथमिक स्वरुपाची आहे. या लेखाच्या माध्यमातून गुंतवणूक करण्याचा सल्ला दिलेला नाही. कुठेही प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष गुंतवणूक करायची असेल किंवा कोणताही आर्थिक निर्णय घ्यायचा असेल तर त्या-त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्या)