पितृपक्षात यंदा बदललं तिथीचं गणित! ३० सप्टेंबरलाच चतुर्थी-पंचमी श्राद्ध, जाणून घ्या कारण
पितृपक्षात यंदा तिथींच्या गणितामुळे एक महत्त्वाचा बदल पाहायला मिळणार आहे. ३० सप्टेंबरला चतुर्थी आणि पंचमी या दोन्ही तिथींचे श्राद्ध एकाच दिवशी केले जाणार आहे.
पितृपक्षात पूर्वजांच्या स्मरणार्थ श्राद्ध, तर्पण आणि पिंडदान करण्याची परंपरा आहे. यंदा मात्र श्राद्धाच्या तारखांमध्ये थोडा बदल पाहायला मिळणार आहे. ३० सप्टेंबरला चतुर्थी आणि पंचमी या दोन्ही तिथींचे श्राद्ध एकाच दिवशी केले जाणार आहे. त्यामुळे पंचमीचे श्राद्ध १ ऑक्टोबरला न करता ३० सप्टेंबरलाच का केले जाणार आहे, याबाबत अनेकांच्या मनात प्रश्न निर्माण झाला आहे. नेमकं यामागचं कारण काय आहे, जाणून घेऊया.
३० सप्टेंबरला चतुर्थी-पंचमी श्राद्ध
यंदा ३० सप्टेंबर २०२६, बुधवार हा दिवस चतुर्थी आणि पंचमी या दोन्ही श्राद्धांसाठी महत्त्वाचा आहे. चतुर्थी तिथी २९ सप्टेंबरच्या संध्याकाळी ५ वाजून ९ मिनिटांनी सुरू होऊन ३० सप्टेंबरला दुपारी २ वाजून ५५ मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. या दिवशी श्राद्धासाठी महत्त्वाचा अपराह्न काळ दुपारी १ वाजून २२ मिनिटांपासून ३ वाजून ४५ मिनिटांपर्यंत आहे. त्यामुळे अपराह्न काळात चतुर्थी तिथी उपस्थित असल्याने चतुर्थीचे श्राद्ध ३० सप्टेंबरलाच केले जाईल.
पंचमीचे श्राद्धही याच दिवशी का?
चतुर्थी तिथी संपल्यानंतर ३० सप्टेंबरला दुपारी २ वाजून ५५ मिनिटांनी पंचमी तिथी सुरू होईल. मात्र, त्यावेळी श्राद्धासाठीचा अपराह्न काळ अद्याप सुरू असेल आणि तो दुपारी ३ वाजून ४५ मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. त्यामुळे पंचमी तिथीलाही श्राद्धासाठी आवश्यक अपराह्न काळाचा काही भाग मिळत आहे. याच कारणामुळे पंचमीचे श्राद्धही ३० सप्टेंबरलाच केले जाणार आहे.
१ ऑक्टोबरला पंचमीचे श्राद्ध का नाही?
पंचमी तिथी १ ऑक्टोबरला दुपारी १२ वाजून ३५ मिनिटांपर्यंत राहणार आहे. मात्र, त्या दिवशी श्राद्धासाठीचा मुख्य अपराह्न काळ सुरू होईपर्यंत पंचमी तिथी समाप्त झालेली असेल. त्यामुळे पंचमीचे श्राद्ध १ ऑक्टोबरला न करता ३० सप्टेंबरलाच केले जाणार आहे.
श्राद्धाची तारीख ठरवताना हे लक्षात ठेवा
पितृपक्षातील श्राद्धाची तारीख ठरवताना केवळ सूर्योदयाच्या वेळी कोणती तिथी आहे, हे पाहणे पुरेसे नसते. संबंधित तिथी अपराह्न काळात उपस्थित आहे की नाही, यालाही महत्त्व दिले जाते. यंदा चतुर्थी आणि पंचमीच्या बाबतीत अशीच परिस्थिती निर्माण झाल्याने दोन्ही श्राद्ध एकाच दिवशी येत आहेत. त्यामुळे ज्या कुटुंबांमध्ये या तिथींना श्राद्ध केले जाते, त्यांनी स्थानिक पंचांगानुसार योग्य वेळ लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.
(डिस्क्लेमर : वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)
