फ्लेक्स फ्यूल गाड्या खरेदी करणं फायद्याचं की घाईगडबडीचं? पेट्रोलपेक्षा मायलेज किती कमी मिळणार?

स्वस्त E85 इंधनामुळे भारतात फ्लेक्स फ्यूल गाड्यांची जोरदार चर्चा सुरू आहे. या वाहनांची सुरुवातीची किंमत नियमित पेट्रोल मॉडेल्सपेक्षा जास्त आहे. सध्या देशभरात मर्यादित इंधन स्थानके असल्याने आणि पेट्रोलच्या तुलनेत मायलेज कमी मिळत असल्याने, ही गाडी आताच खरेदी करणे कितपत शहाणपणाचे ठरेल याबाबत तज्ज्ञांमध्ये दुमत आहे.

प्रदूषण कमी करणाऱ्या आणि परदेशातून तेल आयातीवरील अवलंबित्व कमी करणाऱ्या अशा इंधनांना सरकार सातत्याने प्रोत्साहन देत आहे. या दिशेने, नुकतेच E85 पेट्रोल लाँच करण्यात आले आहे. सध्या ते मर्यादित ठिकाणीच उपलब्ध आहे, परंतु येत्या काही वर्षांत देशभरात सुमारे 5,000 इंधन केंद्रे उभारण्याची सरकारची योजना आहे. यासोबतच फ्लेक्स फ्युएल तंत्रज्ञानासह वाहनेही बाजारात येऊ लागली आहेत. पण प्रश्न असा आहे की, आजच्या काळात फ्लेक्स फ्युएल कार खरेदी करणे तुमच्यासाठी शहाणपणाचे ठरेल की ते घाईघाईने होईल?

काय आहे E85 पेट्रोल?

E85 हे एक इंधन आहे जे सुमारे 85 टक्के इथेनॉल आणि 15 टक्के पेट्रोलसह मिसळले जाते. सरकारने आता इथेनॉल आधारित इंधनालाही 100 टक्के मान्यता दिली आहे. यामुळे प्रदूषण कमी होईल आणि देशाला कच्च्या तेलाच्या आयातीवर कमी अवलंबून राहावे लागेल, असा दावा केला जात आहे. फ्लेक्स फ्युएल तंत्रज्ञान असलेली वाहने भारतात सादर करण्यात आली आहेत. टू-व्हीलर सेगमेंटमध्ये हिरोने फ्लेक्स फ्युएल बाईक सादर केली आहे, तर मारुती सुझुकीने आपल्या लोकप्रिय वॅगनआरचे फ्लेक्स फ्युएल मॉडेल लाँच केले आहे..

किंमतीत किती फरक आहे?

मारुती वॅगनआरच्या फ्लेक्स फ्यूल मॉडेलची एक्स-शोरूम किंमत सुमारे 7.24 लाख रुपये ठेवण्यात आली आहे. ही गाडी सामान्य वॅगनआरपेक्षा 84 हजार रुपये महाग आहे. हिरोच्या फ्लेक्स फ्युएल बाईक देखील सामान्य मॉडेल्सपेक्षा थोड्या महाग आहेत. त्याच वेळी, E85 पेट्रोल E20 पेट्रोलपेक्षा सुमारे 20 रुपये प्रति लिटर स्वस्त असल्याचे म्हटले जात आहे. पहिल्या दृष्टीक्षेपात हा करार अगदी योग्य वाटू शकतो, परंतु संपूर्ण चित्र वेगळे आहे.

खर्चाचे सोपे गणित

समजा एखादी व्यक्ती दर महिन्याला 500 किमी गाडी चालवते आणि तिची कार 20 किलोमीटर प्रति लिटर मायलेज देते. अशा परिस्थितीत त्याला सुमारे 25 लिटर पेट्रोलची गरज भासणार आहे. जर पेट्रोलची किंमत 102 रुपये प्रति लिटर असेल तर त्याचा मासिक खर्च सुमारे 2,550 रुपये असेल. आता फ्लेक्स फ्युएल कारबद्दल बोलूया. इथेनॉलमध्ये पेट्रोलपेक्षा कमी ऊर्जा असते, त्यामुळे त्याचे मायलेजही कमी असू शकते. जर मायलेज 25 टक्के ते 15 किलोमीटर प्रति लिटर कमी झाले तर 500 किलोमीटर धावण्यासाठी सुमारे 33 लिटर इंधन लागेल. जर E85 पेट्रोलची किंमत 82 रुपये प्रति लिटर मानली गेली तर मासिक खर्च सुमारे 2,706 रुपये असेल. म्हणजेच, स्वस्त इंधन असूनही एकूण खर्च वाढू शकतो.

हे खरोखर फायदेशीर ठरेल का?

जर तुम्ही केवळ इंधनाच्या किंमतीकडे पाहिले तर E85 स्वस्त आहे, परंतु कमी मायलेजमुळे त्याचा वापर जास्त असू शकतो. दुसरीकडे, फ्लेक्स फ्यूल कार खरेदी करण्यासाठी तुम्हाला सुरुवातीला सुमारे 84 हजार रुपये अधिक खर्च करावे लागतील. अशा परिस्थितीत, केवळ इंधन बचतीच्या आधारे या अतिरिक्त रकमेची भरपाई करण्यास अनेक वर्षे लागू शकतात. म्हणूनच, आर्थिक दृष्टिकोनातून, फ्लेक्स इंधन वाहने प्रत्येक ग्राहकासाठी विन-विन डील म्हणता येणार नाहीत. मात्र, येत्या काही वर्षांत हे चित्र बदलू शकते. उत्पादन जास्त असल्याने इंधनाच्या दरातील फरक वाढू शकतो. तसेच फ्लेक्स इंधन असलेल्या वाहनांच्या किंमतीही कमी केल्या जाऊ शकतात.

उपलब्धता हे देखील एक मोठे आव्हान आहे.

E85 पेट्रोल सध्या भारतात सुरुवातीच्या टप्प्यात आहे. हे फारच कमी पेट्रोल पंपांवर उपलब्ध आहे. अशा परिस्थितीत, फ्लेक्स इंधन वाहन खरेदी केल्यानंतरही बर् याच लोकांना सामान्य E20 पेट्रोल वापरावे लागू शकते. सध्या सरकारने देशभरातील 48 पेट्रोल पंपांवर E85 इंधनाची विक्री सुरू केली आहे. डिसेंबर 2026 पर्यंत त्याची उपलब्धता 500 पेट्रोल पंपांपर्यंत वाढवण्याचे सरकारचे लक्ष्य आहे. तर 2027 च्या अखेरपर्यंत सुमारे 5,000 पेट्रोल पंपांवर E85 उपलब्ध करून देण्याची योजना आहे.

मायलेज नेहमीच कमी असेल का?

इथेनॉलमध्ये पेट्रोलपेक्षा कमी ऊर्जा असते, म्हणून मायलेज सहसा काही प्रमाणात कमी असू शकते. तथापि, याचा अर्थ असा नाही की वाहनाची कामगिरी खराब होईल. योग्य इंजिन ट्यूनिंगसह, फ्लेक्स इंधन वाहने देखील चांगली ड्रायव्हिंग आणि चांगला इंजिन प्रतिसाद देऊ शकतात.

त्याची तुलना डिझेलशी करा?

केवळ मायलेजबद्दल बोलायचे झाले तर डिझेल अजूनही सर्वात पुढे मानले जाते. डिझेलची ऊर्जा क्षमता जास्त असते, त्यामुळे वाहने कमी इंधनाने जास्त अंतर कापतात.

मात्र इथेनॉलचा सर्वात मोठा फायदा हा आहे की त्याचे उत्पादन भारतातच होऊ शकते. यामुळे परदेशी तेलावरील अवलंबित्व कमी होईल आणि शेतकऱ्यांना देखील फायदा होऊ शकेल. हेच कारण आहे की सरकार आगामी काळात फ्लेक्स फ्युएल तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देत आहे.