सोने आणि चांदी दोघांची एकसाथ घसरण, फेडरल बँकेचा निर्णय आणि युद्धाचा परिणाम

इराण युद्धाच्या रणधुमाळीत आज चांदीची किंमत मोठ्या प्रमाणावर कोसळली आहे. गुरुवारी मल्टी कमोडीटी एक्स्चेंज (MCX ) वर चांदीची किंमत पाहाता पाहाता कोसळली. सायंकाळी ६.१५ वाजता चांदी १२ टक्के घसरणीसह लोअर सर्कीट लागला. म्हणजे झटक्यात चांदी २९ हजार रुपयांनी स्वस्त झाली. या ताज्या घसरणीनंतर चांदी तिच्या ऑल टाईम हाय दरापासून २ लाख रुपयांवरुन जास्त घसरली आहे. दुसरीकडे सोन्याने देखील मान टाकली आहे. मल्टी कमोडीटी एक्स्चेंजवर सोने सहा टक्के घसरले आहे. ज्यामुळे सोन्याची किंमत ९ हजार रुपयांनी कोसळली आहे. अमेरिकेच्या फेड रिझर्व्ह बँकेद्वारे पॉलीसी रेटला स्थिर ठेवण्याशिवाय युद्ध परिस्थिती जोरदार विक्री झाल्याने सोने आणि चांदीचे दर जोरदार घसरले आहेत.

आठवड्याच्या चौथ्या कामकाच्या दिवशी गुरुवारी मल्टी कमोडीटी एक्स्चेंज बाजार सुरु होताच चांदीचा वायदा भाव बुधवारी बंद झालेल्या २,४८,१९४ रुपयांवरुन कोसळून ओपन झाला. बातमी लिहीपर्यंत चांदीचा भाव १२ टक्के कोसळून २,१८,४११ रुपये प्रति किलोवर आला. त्यामुळे १ किलो चांदीची किंमत २९,७०० रुपयांनी कोसळली आहे. चांदीचा आतापर्यंतचा सर्वाधिक दर २९ जानेवारी रोजी ४,२०,०४८ रुपये प्रति किलो होता. या दरात आतापर्यंत खूपच घसरण झाला आहे.ताजी घसरण पाहाता चांदी सर्वोच्च दराहून आता २ लाख रुपये प्रति किलो स्वस्त झाली आहे.

चांदीत मोठी घसरण

चांदीसोबतच,सोन्याच्या दरातही मोठी घसरण दिसत आहे. मल्टी कमोडीटी एक्स्चेंज MCX वर बुधवारी सोन्याचा भाव १० ग्रॅममागे १,५३,०२५ रुपयांवर बंद झाला होता. ; मात्र, गुरुवारी त्यात ६% ची मोठी घसरण होऊन तो १,४३,८४४ रुपयांवर पोहोचला. याचा अर्थ असा की, २४-कॅरेट सोन्याच्या १० ग्रॅमचा दर ९,००० रुपयाने कमी झाला आहे. शिवाय, सोन्याच्या आतापर्यंतच्या सर्वोच्च दराशी जो १,९३,०९६ रुपये इतका होता. तुलना करता, सोन्याचा वायदा भाव सध्या ५०,००० रुपयांच्या सवलतीवर  व्यवहार करत आहेत.

सोन्या-चांदीच्या दरातील घसरणीची कारणे

अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हने व्याजदर ‘जैसे थे’ ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.मध्यपूर्वेतील संघर्षामुळे वाढलेला जागतिक तणाव आता अत्यंत गंभीर पातळीवर पोहोचला असून, त्यामुळे आर्थिक भवितव्य अंधकारमय दिसत आहे असे कारण यामागे देण्यात आले आहे. फेडरल रिझर्व्ह बँकेच्या या भूमिकेमुळे सोने आणि चांदी या दोन्हीच्या किमतींवर दबाव निर्माण झाला आहे.

गुंतवणूकदार आता अमेरिकन डॉलरकडे ?

स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ ठप्प होण्याची शक्यता आणि आखाती देशांमधील तेल आणि वायू प्रकल्पांवर झालेले हल्ले, यामुळे कच्च्या तेलाच्या किंमतीत वेगाने वाढ झाली आहे. या परिस्थितीमुळे जागतिक महागाईचे सावट निर्माण झाले आहे. शिवाय, गुंतवणूकदार आता अमेरिकन डॉलरकडे वळत आहेत. ज्याला ‘सुरक्षित चलन’ मानले जाते. आणि अलीकडच्या काही दिवसांत डॉलरचे मूल्य लक्षणीयरीत्या वधारले आहे. सोन्या आणि चांदीच्या दरातील ही घसरण प्रामुख्याने उच्च धोरणात्मक व्याजदर आणि अमेरिकन डॉलरची वाढती ताकद या कारणांमुळे ही घसरण झाली असल्याचे मानले जात आहे.