इंग्रजी फ्लॉप पण हिंदी सुपरहिट, 60 लाख बजेट अन् कमाई 5 कोटी, जिंकले 7 फिल्मफेयर, गाण्यांनी तर रचला इतिहास

1965 Superhit Film: आजच्या काळात चित्रपट अनेक भाषांमध्ये डब करून रिलीज करणं ही सामान्य बाब झाली आहे. मात्र एक काळ असा होता, जेव्हा चित्रपट निर्माते नव्या प्रयोगांसाठी मोठे धोके पत्करत होते. त्या वेळी तंत्रज्ञानही मर्यादित होतं, पण तरीही काही दिग्दर्शक आणि कलाकारांनी वेगळा विचार करून जागतिक स्तरावर पोहोचण्याचा प्रयत्न केला. अशाच एका धाडसी प्रयोगातून निर्माण झालेला चित्रपट म्हणजे गाइड.

या चित्रपटात देव आनंद आणि वहीदा रहमान मुख्य भूमिकेत होते. चित्रपट हिंदी आणि इंग्रजी अशा दोन्ही भाषांमध्ये एकाच वेळी शूट करण्याची योजना होती. सुरुवातीला दिग्दर्शनाची जबाबदारी चेतन आनंद यांच्याकडे होती आणि दोन्ही आवृत्त्यांसाठी एकाच सेटचा वापर केला जात होता.

मात्र, एका गाण्याच्या शूटिंगदरम्यान कॅमेरा प्लेसमेंटवरून हिंदी आणि इंग्रजी टीममध्ये मोठा वाद झाला. परिस्थिती इतकी बिघडली की हिंदी व्हर्जनची शूटिंग मध्येच थांबवावी लागली. हा निर्णय निर्मात्यांसाठी कठीण होता पण परिस्थितीमुळे पर्याय उरला नव्हता.

दिग्दर्शनात बदल आणि नव्याने उभारणी

वाद वाढल्यानंतर देव आनंद यांनी आधी इंग्रजी आवृत्ती पूर्ण करण्याचा निर्णय घेतला. त्याच काळात चेतन आनंद यांनी प्रोजेक्ट सोडला. त्यानंतर त्यांच्या भावाने, विजय आनंद यांनी हिंदी आवृत्तीची धुरा सांभाळली.

विजय आनंद यांनी संपूर्ण स्क्रिप्ट नव्याने लिहिली आणि कथानकाच्या क्लायमॅक्समध्येही मोठे बदल केले. त्यामुळे हिंदी आणि इंग्रजी आवृत्त्यांमध्ये लक्षणीय फरक दिसून आला. मात्र, हाच बदल पुढे जाऊन चित्रपटासाठी निर्णायक ठरला.

इंग्रजी फ्लॉप, हिंदी सुपरहिट

चित्रपटाची इंग्रजी आवृत्ती अमेरिकेत प्रदर्शित झाली पण तिला अपेक्षित प्रतिसाद मिळाला नाही आणि ती फ्लॉप ठरली. उलट, भारतात प्रदर्शित झालेली हिंदी आवृत्ती प्रचंड गाजली आणि सुपरहिट ठरली.

‘गाता रहे मेरा दिल’ आणि ‘पिया तोसे नैना लागे रे’ यांसारखी गाणी आजही रसिकांच्या ओठांवर आहेत. सुमारे 60 लाखांच्या बजेटमध्ये तयार झालेल्या या चित्रपटाने तब्बल 5 कोटींची कमाई केली. तसेच, या चित्रपटाला 7 फिल्मफेअर पुरस्कारांनीही गौरवण्यात आले.

आजही कायम असलेली लोकप्रियता

या चित्रपटात देव आनंद, वहीदा रहमान आणि अनवर हुसैन यांनी उत्कृष्ट अभिनय सादर केला आहे. चित्रपटाची कथा, संगीत आणि मांडणी आजही प्रेक्षकांना तितकीच भावते. IMDb वरही या चित्रपटाला चांगली रेटिंग मिळाली आहे, जी त्याच्या लोकप्रियतेची साक्ष देते.