सगळ्याचं लक्ष सोनं-चांदीकडे असताना तिसऱ्याच धातूच्या किमती वाढल्या, अचानक किमतीत तेजी, असं का?

सोमवारी तांब्याच्या किमतींनी नवा विक्रम गाठला. जगातील अग्रगण्य कमोडिटी बाजारपेठ असलेल्या लंडन मेटल एक्सचेंजवर (LME), तांब्याच्या किमती प्रति मेट्रिक टन $14,533 पर्यंत वाढल्या. याने जानेवारीमध्ये नोंदवलेला प्रति टन $14,527.50 चा पूर्वीचा विक्रम मागे टाकला. नंतर किमती किंचित नरमल्या आणि 0.7% वाढीसह प्रति टन सुमारे $14,518 वर व्यवहार झाला. तांब्याच्या किमतींमधील ही वाढ प्रामुख्याने अमेरिकेबाहेरील पुरवठ्याबद्दल वाढत्या चिंतेमुळे झाली आहे. कमकुवत अमेरिकन डॉलरनेही धातूंच्या किमतींना आधार दिला आहे. कमकुवत डॉलरमुळे इतर चलनांमध्ये व्यवहार करणाऱ्या खरेदीदारांसाठी डॉलरमधील धातू तुलनेने स्वस्त होतात, ज्यामुळे मागणीला आधार मिळतो.

जागतिक तांब्याच्या पुरवठ्याबाबतची सर्वात रंजक परिस्थिती अमेरिका आणि उर्वरित जग यांच्यात दिसून येत आहे. अमेरिकेतील तांब्याचा साठा विक्रमी पातळीवर पोहोचला आहे. COMEX च्या गोदामांमध्ये तांब्याचा साठा अंदाजे 766,795 शॉर्ट टन, म्हणजेच अंदाजे 6.96 लाख मेट्रिक टन झाला आहे. याचे एक प्रमुख कारण म्हणजे, अमेरिकेच्या संभाव्य आयात शुल्काच्या भीतीमुळे व्यापारी आणि उत्पादकांनी मोठ्या प्रमाणात तांबे अमेरिकेकडे पाठवायला सुरुवात केली आहे. तज्ञांच्या मते, जोपर्यंत शुल्काबाबतची अनिश्चितता कायम आहे, तोपर्यंत तांब्याच्या किमती जास्त राहू शकतात आणि अमेरिकेकडे होणारा धातूचा पुरवठा सुरू राहू शकतो.

दुसरीकडे, अमेरिकेबाहेर तांब्याची उपलब्धता कमी होत असल्याचे दिसते. लंडन मेटल एक्सचेंजवरील रद्द केलेल्या वॉरंट्सची पातळी ५१% वर पोहोचली आहे. याचा अर्थ असा की, येत्या काही आठवड्यांत १.२१ लाख टनांपेक्षा जास्त तांबे एक्सचेंजच्या प्रणालीतून बाहेर जाऊ शकते. दरम्यान, शांघाय फ्युचर्स एक्सचेंजच्या गोदामांमधील तांब्याचा साठा मार्चच्या मध्यापासून सुमारे ८५% ने कमी होऊन ६३,००० टनांवर आला आहे. जानेवारी २०२४ नंतरची ही सर्वात कमी पातळी आहे. चीन हा जगातील तांब्याचा सर्वात मोठा ग्राहक आहे, त्यामुळे तेथील घटत्या साठ्यामुळे पुरवठ्याबद्दलची चिंता आणखी वाढली आहे.

तांब्यांच्या किमतींमधील तेजीचा परिणाम इतर मूलभूत धातूंवरील झाला. जस्त १.१% ने वाढून प्रति टन $३,९८८ वर पोहोचले, तर ॲल्युमिनियम ०.७% ने वाढून $३,३१५ वर आणि कथील ०.४% ने वाढून प्रति टन $५५,१०० वर पोहोचले. दुसरीकडे, निकेल ०.७% ने घसरून $१६,७२५  वर आले आणि शिसे ०.३% ने कमजोर होऊन प्रति टन $१,९०३ वर आले, एकूणच, अमेरिकेतील वाढता साठा आणि अमेरिकेबाहेरील घटती उपलब्धता यामुळे तांब्याच्या बाजारपेठेत एक मोठी तफावत निर्माण झाली आहे, जर जागतिक पुरवठ्यातील दबाव कायम राहिला, तर तांब्याच्या किमतीमधील वाढीचा कल कायम राहण्याच्या शक्येतवर बाजारपेठ लक्ष ठेवून राहील.