
India America Trade Deal : अमेरिका आणि भारत यांच्यात अंतरिम व्यापार करार झालेला आहे. या कराराअंतर्गत दोन्ही देशांनी अनेक वस्तूंच्या व्यापाराचा मा४ग खुला केला आहे. या करारामुळे भारत तसेच अमेरिका या दोन्ही देशांना फायदा होणार असल्याचे सांगितले जात आहे. दरम्यान, याच कराराअंतर्गत भारताने रशियाकडून तेल खरेदी बंद करण्यास सहमती दर्शवल्याचा दावा अमेरिकेकडून केला जात आहे. असे असतानाच आता मोठी माहिती समोर आली आहे. भारत सरकारने तेल रिफायनरी कंपन्यांना महत्त्वाचा आदेश दिला आहे. या आदेशामुळे आता वेगवेगळ्या चर्चांना उधाण आले आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार केंद्र सरकारने भारतातील सरकारी तेल रिफायनरी कंपन्यांना महत्त्वाचा आदेश दिला आहे. या आदेशाअंतर्गत या कंपन्यांनी अमेरिका आणि व्हेनेझुएला या दोन देशांकडून कच्च्या तेलाची खरेदी करावी, अस सांगण्यात आले आहे. भारताने रशियाऐवजी अमेरिका आणि व्हेनेझुएलाकडून कच्चे तेल खरेदी करण्यास सहमती दाखवली आहे, असा दावा अमेरिकेकडून केला जात आहे. असे असतानाच सरकारने हा आदेश दिला आहे. दुसरीकडे सरकारने हा आदेश दिलेला असला तरीही रशियाकडून तेल खरेदी पूर्णपणे बंद करण्याच्या निर्णयाबाबत भारताने अद्याप सार्वजनिकरित्या काहीही सांगितलेले नाही. उर्जेची सुरक्षा आणि पुरवठा स्त्रोतांतील विविधता यालाच आमचे प्राधान्य असेल, असे भारताने सांगितलेले आहे.
सूत्रांच्या माहितीनसार रिफायनरी कंपन्यांनी स्पॉट मार्गेटमध्ये टेंडर जारी करताना अमेरिकन तेल कंपन्यांना प्राधान्य द्यावे आणि व्हेनेझुएलाच्या व्यापाऱ्यांशी चर्चा करून तेल खरेदी करा, असे सरकारकडून सांगण्यात आले आहे. सरकारने तेल खरेदीबाबत नवा आदेश दिलेला असला तरीही अमेरिकन आणि व्हेनेझुएलाच्या कच्च्या तेलाच्या काही मर्यादा
आहेत. कारण अमेरिकन कच्च्या तेलात सल्फरचे प्रमाण कमी असते. भारतातील रिफायनरीज या मध्यम आणि जास्त सल्फर असलेल्या तेलांवर प्रक्रिया करण्यासाठी तयार करण्यात आलेल्या आहेत. त्यामुळे भारतीय रिफायनरी कंपन्यांसाठी अमेरिकन तेल तेवढेसे उपयुक्त नाही.
दुसरीकडे अमेरिकेकडून तेल खरेदी करायचे असल्यास वाहतूक खर्च जास्त आहे. तेल खरेदीसाठी भारताकडे पश्चिम आफ्रिका, कजाकिस्तान असे जवळचे पर्याय आहेत. त्यामुळे आता भविष्यात नेमके काय होणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.