Gold : दिवाळीत सोनं खरेदी करताय? फक्त हॉलमार्क पाहू नका; फसवणूक टाळण्यासाठी ‘हा’ कोड तपासा
दिवाळी जवळ येत आहे. दिवाळीमध्ये लोक सोनं खरेदी करत असतात. लोंकाच्या दुकानाबाहेर रांगा लागतात. यामुळे सोन्याच्या दुकानात ग्राहकांची गर्दी होते. ह्या काळात सोनं जास्त विकलं जातं. सोने खरेदी करताना काळजी घ्या. तुम्ही दक्ष न राहिल्यास, तुम्हाला भेसळयुक्त दागिने विकले जाऊ शकतात. शुद्ध सोने कसे ओळखावे..? चला जाणून घेऊयात.

दिवाळी सण जवळ आल्याने देशात सोन्याची खरेदी वाढत आहे. सोने खरेदी करण्यासाठी लोक दुकानांसमोर रांगा लावत आहेत. यामुळे सोन्याच्या दुकानांमध्ये ग्राहकांची गर्दी झाली आहे. या मागणीमुळे सोमवारपासून सोन्याच्या दरातही आणखी वाढ झाली आहे. दिवाळीच्या निमित्ताने सोने खरेदी केल्याने शुभशकुन होतो, असा अनेकांचा ठाम विश्वास आहे. त्यामुळे या सणासाठी आपल्या ऐपतीनुसार शक्य तितके सोने खरेदी करण्यास ते उत्सुक आहेत.
मात्र, सोने खरेदी करताना काही गोष्टी तपासल्या पाहिजेत. अन्यथा, फसवणूक होण्याची शक्यता असते. विशेषतः लहान दुकानांमधून खरेदी करण्यापूर्वी तुम्ही अधिक सावधगिरी बाळगली पाहिजे. अनेक ग्राहकांना वाटते की फक्त हॉलमार्क पाहणे पुरेसे आहे. पण फक्त हॉलमार्क पाहणे पुरेसे नाही. तुम्ही खरेदी करत असलेले सोने शुद्ध आहे की नाही हे तुम्ही तपासले पाहिजे. हे तुम्ही काही मार्गांनी ओळखू शकता.
बनावट सोन्याला आळा घालण्यासाठी आणि ग्राहकांना शुद्ध सोने उपलब्ध होईल याची खात्री करण्यासाठी, केंद्र सरकारने सोन्यावर हॉलमार्किंग अनिवार्य केले आहे. तुम्ही जे सोने खरेदी करत आहात ते शुद्ध आणि अस्सल आहे, याची खात्री करण्यासाठी हे चिन्ह उपयुक्त ठरते. भारतीय मानक ब्युरो (BIS) हॉलमार्किंगची सुविधा पुरवते. तथापि, काही लोक बनावट हॉलमार्कचाही वापर करू शकतात. त्यामुळे, केवळ हॉलमार्क पाहूनच काम भागत नाही. हॉलमार्कवरील विशिष्ट ओळख कोड (युनिक आयडेंटिफिकेशन कोड) देखील तपासला पाहिजे.
हॉलमार्क युनिक आयडेंटिफिकेशन कोड प्रत्येक सोन्याच्या दागिन्यासाठी अद्वितीय असतो. त्यात अक्षरे आणि अंक असतात. हा सहा-अंकी अल्फान्यूमेरिक कोड आहे. तुम्हाला BIS Care मोबाईल ॲप किंवा वेबसाइट उघडून, तुम्ही खरेदी करत असलेल्या सोन्याच्या दागिन्यावरील कोड टाकावा लागेल. असे केल्याने त्या दागिन्याशी संबंधित सर्व माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
सराफाच्या नोंदणी तपशिलांसोबत, सोन्याची शुद्धता, हॉलमार्किंग कोठे केले आहे... यासारखे तपशीलही दिसतील. हॉलमार्किंगची तारीखही दाखवली जाईल. ॲपमधील तपशिलांची तुम्ही खरेदी केलेल्या सोन्याच्या दागिन्यांशी आणि बिलांशी तुलना करा. काही तफावत आढळल्यास काळजी घ्या. तुम्हाला काही शंका असल्यास, तुम्ही BIS मान्यताप्राप्त हॉलमार्किंग केंद्राशी संपर्क साधून त्याची तपासणी करून घेऊ शकता.