GK : एक लिटर समुद्राच्या पाण्यापासून किती मीठ तयार होते?
एका लिटर समुद्राच्या पाण्यापासून किती मीठ मिळेल, हे त्या समुद्रातील क्षारतेवर अवलंबून असते. सर्वसाधारणपणे समुद्राच्या पाण्याची क्षारता 3.5% असते. याबाबत सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.
सरासरी प्रमाण: एका लिटर समुद्राच्या पाण्यापासून साधारणपणे 35 ग्रॅम मीठ तयार होते. जर आपण संपूर्ण महासागराचा विचार केला, तर त्यातील एकूण मिठाचे प्रमाण इतके आहे की त्याने संपूर्ण पृथ्वीवर 500 फूट जाडीचा थर तयार होऊ शकतो.
पाण्याचे बाष्पीभवन : मीठ तयार करण्याची सर्वात जुनी आणि नैसर्गिक पद्धत म्हणजे बाष्पीभवन. समुद्राचे पाणी वाफ्यांमध्ये साठवले जाते आणि सूर्याच्या उष्णतेमुळे पाण्याची वाफ होऊन खाली मिठाचे खडे उरतात.
क्षेत्रानुसार फरक : सर्वच समुद्रात मिठाचे प्रमाण सारखे नसते. उदाहरणार्थ, मृत समुद्रामध्ये एका लिटर पाण्यात सुमारे 300 ते 340 ग्रॅम मीठ असते, जे सामान्य समुद्रापेक्षा 10 पटीने जास्त आहे.
मिठातील घटक : समुद्राच्या पाण्यात केवळ खाण्याचे मीठ नसते. त्यात मॅग्नेशियम, कॅल्शियम आणि पोटॅशियमचे क्षारही असतात. शुद्धीकरणाच्या प्रक्रियेत यातील अनावश्यक क्षार काढून टाकले जातात.
शुद्धीकरण : वाफ्यातून मिळालेले कच्चे मीठ थेट खाण्यासाठी वापरता येत नाही. त्यात असलेली वाळू, चिखल आणि इतर खनिजे काढून टाकण्यासाठी त्यावर कारखान्यांमध्ये प्रक्रिया केली जाते आणि त्यात 'आयोडीन' मिसळले जाते.
