GK : साप की विंचू ? कुणाचे विष जास्त खतरनाक? वाचा…
Snake vs Scorpion : विंचू आणि साप या दोघांकडेही स्वसंरक्षणासाठी आणि शिकारीसाठी विष असते. परंतु, या दोघांच्या विषाची तीव्रता आणि त्याचा शरीरावर होणारा परिणाम वेगवेगळा असतो. दोन्हीबाबत महत्त्वाची माहिती जाणून घेऊयात.
विंचवाचे विष: विंचवाच्या बहुतेक प्रजातींचे विष मानवासाठी प्राणघातक नसते. मात्र, काही विशिष्ट प्रजातींचे विष थेट मज्जासंस्थेवर (Nervous System) परिणाम करते, ज्यामुळे तीव्र वेदना आणि सूज येऊ शकते.
सापाचे विष: सापाचे विष अधिक जटिल असते. काही सापांचे विष रक्ताभिसरण थांबवते (Hemotoxic), तर काहींचे विष मज्जासंस्थेला अर्धांगवायू (Neurotoxic) देते. सापाच्या एका दंशातून शरीरात जाणाऱ्या विषाचे प्रमाण विंचवाच्या तुलनेत जास्त असते.
मृत्यूचे प्रमाण: जागतिक स्तरावर विंचवाच्या डंखापेक्षा सापाच्या चाव्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूंची संख्या अधिक आहे. सापाचे विष शरीरात वेगाने पसरते आणि योग्य उपचार न मिळाल्यास मृत्यूचा धोका जास्त असतो.
विषाची तीव्रता: जर केवळ विषाच्या तीव्रतेचा (Potency) विचार केला, तर काही विशिष्ट विंचवांचे विष सापाच्या विषापेक्षा जास्त घातक असू शकते. परंतु, विंचू एकावेळी अत्यंत कमी प्रमाणात विष सोडत असल्याने ते सापाच्या तुलनेत कमी जीवघेणे ठरते.
निष्कर्ष: दोन्हीपैकी कोणाचे विष जास्त धोकादायक आहे हे त्यांच्या प्रजातीवर अवलंबून असते. तरीही, सापाकडे असलेल्या विषाचे प्रमाण आणि त्याच्या शरीराची रचना पाहता, सामान्यतः सापाला विंचवापेक्षा जास्त धोकादायक मानले जाते.
