तिजोरीतल्या सोन्यामुळं पडेल पैशांचा पाऊस, हे स्मार्ट निर्णय घेतले तर व्हाल श्रीमंत; वाचा काय करावं?
भारतीय संस्कृतीमध्ये सोन्याला केवळ एक मौल्यवान धातू मानले जात नसून परंपरा आणि आर्थिक सुरक्षेचे प्रतीक मानले जाते. अनेक जण सोन्याचे दागिने किंवा नाणी खरेदी करून ती थेट बँक लॉकरमध्ये किंवा घरातील तिजोरीत सुरक्षित ठेवतात. मात्र, आर्थिक तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारे पडून राहिलेले सोने केवळ भविष्यात भाव वाढण्याची प्रतीक्षा करते, त्यातून कोणतेही नियमित उत्पन्न मिळत नाही. त्यामुळे सोन्याकडे केवळ सुरक्षित संपत्ती म्हणून न पाहता, त्यातून अतिरिक्त कमाई कशी करता येईल, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.
अनेक कुटुंबांकडे सोन्याचे दागिने किंवा बिस्किटे असतात, जी फक्त सण-समारंभातच तिजोरीबाहेर येतात. वेळेनुसार सोन्याचे मूल्य वाढत असले तरी, तोपर्यंत ते निष्क्रिय पडून असते आणि त्यातून कोणतीही कमाई होत नाही. आर्थिक दृष्टिकोनातून विचार केल्यास, ही अशी संपत्ती आहे जिचा आपण पुरेपूर वापर करत नाही. त्यामुळे हे सोने नुसते साठवून ठेवण्यापेक्षा त्यातून आर्थिक फायदा मिळवण्याचे मार्ग शोधले पाहिजेत.
अचानक पैशांची गरज भासल्यास सोने विकण्याची अजिबात गरज नाही. अशा वेळी 'गोल्ड लोन' (सुवर्णकर्ज) हा एक उत्तम पर्याय ठरतो. बँक किंवा वित्तीय संस्थेकडे सोने तारण ठेवून तुम्ही सहज कर्ज मिळवू शकता आणि कर्ज फेडल्यानंतर तुमचे सोने तुम्हाला परत मिळते. वैयक्तिक कर्जाच्या (Personal Loan) तुलनेत या कर्जाचा व्याजदर कमी असतो आणि प्रक्रियाही जलद होते. मात्र, कर्ज ही एक आर्थिक जबाबदारी असल्याने खऱ्या गरजेच्या वेळीच याचा वापर करण्याचा सल्ला तज्ज्ञ देतात.
सोन्यातून नियमित कमाई करण्यासाठी 'गोल्ड मोनेटायझेशन स्कीम' हा एक उत्तम पर्याय आहे. या योजनेअंतर्गत तुम्ही तुमचे सोने बँकेत जमा करून त्यावर बँकेकडून निश्चित व्याज मिळवू शकता. मात्र, यात एक महत्त्वाची अट असते—बँकेत जमा केलेले सोने वितळवून त्याचे मानक स्वरूपात (Standard form) रूपांतर केले जाते. त्यामुळे ज्यांच्याकडे सोन्याची नाणी किंवा बिस्किटे (बार) आहेत, त्यांच्यासाठी ही योजना अत्यंत फायदेशीर मानली जाते.
ज्यांना सोन्यात केवळ गुंतवणूक करायची आहे, त्यांच्यासाठी प्रत्यक्ष सोने खरेदी करण्याव्यतिरिक्त इतरही आधुनिक पर्याय उपलब्ध आहेत. 'सॉवरेन गोल्ड बाँड्स' (Sovereign Gold Bonds) मध्ये गुंतवणूक केल्यास सोन्याच्या वाढत्या किमतींचा फायदा मिळतोच, शिवाय त्यावर सरकारकडून निश्चित व्याजही मिळते. तसेच, 'गोल्ड ईटीएफ' (Gold ETF) च्या माध्यमातून तुम्ही फिजिकल सोने न बाळगता सोन्यात गुंतवणूक करू शकता. यामुळे साठवणूक, चोरीची भीती, शुद्धतेची चिंता आणि मेकिंग चार्जेस (घडणावळ) यांसारख्या गोष्टींची चिंता उरत नाही.
सोने ही दीर्घकालीन सुरक्षित गुंतवणूक नक्कीच आहे, पण केवळ तिजोरीत बंदिस्त ठेवल्यास तिचा उपयोग मर्यादित राहतो. उत्तम आर्थिक नियोजन म्हणजे केवळ नवीन संपत्ती खरेदी करणे नव्हे, तर आधीपासून असलेल्या संपत्तीचा हुशारीने वापर करणे होय. तुमच्या गरजेनुसार गोल्ड लोन, गोल्ड मोनेटायझेशन स्कीम, सॉवरेन गोल्ड बाँड किंवा गोल्ड ईटीएफ यांसारख्या पर्यायांचा अवलंब करून तुम्ही तुमच्या सोन्याला खऱ्या अर्थाने उपयुक्त आणि 'कमावते' बनवू शकता.
(टीप- वरच्या लेखात दिलेली माहिती ही प्राथमिक स्वरुपाची आहे. या लेखाच्या माध्यमातून गुंतवणूक करण्याचा सल्ला दिलेला नाही. कुठेही प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष गुंतवणूक करायची असेल किंवा कोणताही आर्थिक निर्णय घ्यायचा असेल तर त्या-त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञांचा सल्ला जरूर घ्या)
