
आपण दररोज कार्यालयात किंवा इमारतीत येण्या-जाण्यासाठी लिफ्टचा वापर करतो. लिफ्टमध्ये शिरल्यावर आपली पहिली नजर तिथे असलेल्या आरशावर पडते. अनेकजण या आरशाचा उपयोग स्वतःला पाहण्यासाठी किंवा सेल्फी काढण्यासाठी करतात.

पण तुम्हाला माहीत आहे का, लिफ्टमध्ये आरसा लावण्यामागे केवळ फॅशन किंवा सौंदर्य हे कारण नसून यामागे एक मोठे मानसशास्त्रीय (Psychological) कारण दडलेले आहे.

सुरुवातीच्या काळात जेव्हा लिफ्टचा शोध लागला, तेव्हा त्या आजच्या तुलनेत त्या खूपच हळू चालायच्या. प्रवाशांना लिफ्टमध्ये उभे असताना वेळ खूप जात असल्याचे जाणवायचे. त्यामुळे त्यांना कंटाळा यायचा.

अनेकांनी लिफ्टच्या संथ गतीबद्दल तक्रारी करण्यास सुरुवात केली. यावर उपाय म्हणून इंजिनिअर्सनी विचार केला की, लिफ्टची गती वाढवण्यापेक्षा लोकांचे लक्ष दुसरीकडे वळवणे सोपे आहे.

त्यामुळे मग लिफ्टमध्ये आरसा लावण्यात आला. आरसा लावल्यामुळे लोक स्वतःला पाहण्यात किंवा कपडे नीट करण्यात व्यस्त होतात. ज्यामुळे त्यांना प्रवासाच्या वेळेचा विसर पडतो.

दुसरे महत्त्वाचे कारण म्हणजे क्लॉस्ट्रोफोबिया (Claustrophobia). अनेकांना बंद आणि लहान जागेत राहण्याची भीती वाटते. लिफ्ट ही एक छोटी आणि बंदिस्त जागा असते, जिथे गुदमरल्यासारखे वाटू शकते.

आरशामुळे त्या छोट्या जागेचा आभास (Illusion) निर्माण होतो आणि ती जागा मोठी वाटते. यामुळे प्रवाशांना मानसिकरीत्या मोकळेपणा जाणवतो. तसेच त्यांची भीती कमी होण्यास मदत होते.

थोडक्यात सांगायचे तर, लिफ्टमधील आरसा हा फक्त चेहरा पाहण्यासाठी नसून तो आपला प्रवास सोपा करण्यासाठी लावला जातो. यामुळे लोकांचे लक्ष दुसरीकडे वळते आणि त्यांना लिफ्टची गती कमी असल्याचा कंटाळा येत नाही. तसेच, आरशामुळे छोटी जागा मोठी वाटते, ज्यामुळे मनातली भीती कमी होते.