
हिंदू संस्कृतीत घराचे मंदिर हे केवळ प्रार्थनास्थळ मानले जात नाही, तर सकारात्मक ऊर्जा, मानसिक शांती आणि देवाशी असलेल्या नात्याचे केंद्र मानले जाते. वास्तुशास्त्रानुसार, जर मंदिर चुकीच्या दिशेने, चुकीच्या ठिकाणी किंवा चुकीच्या मार्गाने घरात ठेवले तर त्याचा थेट परिणाम घरातील वातावरण, मनाची शांती आणि कौटुंबिक आनंदावर होऊ शकतो. अनेक वेळा अजाणतेपणी केलेली एखादी छोटीशी चूकही तणाव, अशांतता आणि नकारात्मक ऊर्जेचे कारण बनते. चला तर मग जाणून घेऊया घराचे मंदिर ठेवण्यासाठी कोणती दिशा शुभ आहे आणि मंदिर ठेवण्यासाठी कोणत्या जागा टाळल्या पाहिजेत. घरातील सकारात्मकता टिकवून ठेवण्यासाठी वास्तुशास्त्रात काही सोपे पण प्रभावी नियम सांगितले आहेत.
सर्वप्रथम घर नेहमी स्वच्छ, हवेशीर आणि प्रकाशमान ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. मुख्य प्रवेशद्वार मोकळे व स्वच्छ असावे, कारण याच ठिकाणाहून सकारात्मक ऊर्जा घरात प्रवेश करते. घरात अनावश्यक, तुटलेल्या किंवा वापरात नसलेल्या वस्तू साठवू नयेत, कारण त्या नकारात्मक ऊर्जा वाढवतात. ईशान्य दिशेला (उत्तर-पूर्व) विशेष महत्त्व असून या भागात देवघर, ध्यानाची जागा किंवा स्वच्छ मोकळी जागा ठेवावी. या दिशेत नेहमी प्रकाश आणि स्वच्छता असणे सकारात्मकतेसाठी शुभ मानले जाते.
घरातील स्वयंपाकघर आग्नेय दिशेला असावे आणि स्वयंपाक करताना चेहरा पूर्व किंवा उत्तर दिशेकडे असावा. बेडरूममध्ये जड कपाटे दक्षिण किंवा पश्चिम दिशेला ठेवावीत आणि झोपताना डोके दक्षिण किंवा पूर्वेकडे असावे. घरात नियमितपणे अगरबत्ती, धूप किंवा दिवा लावल्याने वातावरण शुद्ध होते. घरात तुलसी, मनी प्लांट यांसारखी हिरवी झाडे ठेवल्याने सकारात्मक ऊर्जा वाढते. तसेच घरात शांतता, सौहार्द आणि प्रेमाचे वातावरण राखणे हे कोणत्याही वास्तु नियमांपेक्षा अधिक प्रभावी सकारात्मकतेचे साधन मानले जाते. वास्तुशास्त्रात ईशान्य कोन (उत्तर-पूर्व दिशा) हे देवांचे स्थान मानले आहे. घराचे मंदिर नेहमी याच दिशेने असावे. या दिशेने मंदिर असल्याने घरात सुख-शांती टिकून राहते आणि सकारात्मक ऊर्जेचे प्रसारण होते. जर ईशान्य दिशेला जागा नसेल तर उत्तर किंवा पूर्व दिशा देखील निवडू शकता. अनेक वेळा नकळतपणे आपण अशा ठिकाणी मंदिरे ठेवतो ज्यामुळे वास्तू दोष निर्माण होतात.
अनेकदा लोक मंदिरात आपल्या पूर्वजांचे फोटो ठेवतात, जे वास्तुनुसार चुकीचे आहे. पूर्वजांचे स्थान पूजनीय आहे, परंतु ते देवतांबरोबर मंदिरात ठेवू नयेत. आपण त्यांचे फोटो दक्षिणेकडील भिंतीवर लावू शकता. पूजा करताना व्यक्तीने पूर्व किंवा उत्तर दिशेकडे तोंड करणे चांगले मानले जाते. पूर्व दिशा ज्ञानाचे प्रतीक आहे आणि उत्तर दिशा संपत्ती आणि समृद्धीचे प्रतीक आहे.