Nag Panchami 2022: नागांशी संबंधित आहे प्रयागराजचे तक्षक मंदिर, जेथे पूजा केल्याने दूर होतो कालसर्प दोष

नागपंचमी (Nag panchami) हा सण श्रावण (Shrawan) महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या (Shukla Paksh) पाचव्या दिवशी साजरा केला जातो. या दिवशी नाग देवतेशी संबंधित प्रमुख मंदिरांमध्ये पूजा करण्याचा नियम आहे. नागांशी संबंधित पवित्र तीर्थक्षेत्र तक्षक तीर्थाला विशेष महत्त्व आहे. अधोलोकात राहणाऱ्या आठ प्रमुख नागांमध्ये तक्षक हा सापांचा स्वामी मानला जातो. त्यांची पूजा केल्याने अडथळे आणि अशुद्धता दूर होतात. असे मानले जाते की, श्रावण महिन्यात तक्षक यात्रेत पूजा केल्याने व्यक्ती आणि त्याचे वंशज सर्पदोषांपासून मुक्त होतात.

कुठे आहे तक्षक तीर्थ

सर्पांशी संबंधित पवित्र तक्षक मंदिर प्रयागराजमध्ये यमुनेच्या तीरावर आहे. प्रयागराजच्या दरियााबाद परिसरात असलेल्या या पवित्र स्थानाला बडा शिवाला म्हणतात. रस्ता, रेल्वे आणि हवाई मार्गाने येथे पोहोचता येते.

तक्षक मंदिराशी संबंधित पौराणिक कथा

तक्षक तीर्थशी संबंधित कथा श्री प्रयाग महात्म्य शताध्यायीच्या 92 व्या अध्यायात वर्णन केलेली आहे. ज्यानुसार अश्विनीकुमार यांनी किष्किंधा पर्वतावर पारदचा रसराज बनवला होता. तेथून ते गुहेत निघून गेले. यानंतर अश्विनी पुन्हा रसराज घेण्यासाठी तेथे गेली असता त्यांना पारडाचे भांडे कोरडे पडलेले दिसले. यानंतर अश्विनी स्वर्गात पोहोचली आणि त्यांनी ही माहिती इंद्राला दिली. तेव्हा इंद्राने चोराची ओळख शोधण्यास सांगितले. तक्षक नागाला ही घटना कळताच तो पाताळहून आला आणि प्रयागराजच्या यमुना तीरावर राहू लागला. खूप शोधाशोध करूनही तक्षक नाग सापडला नाही. तेव्हा देवगुरु बृहस्पतीने त्याचे रहस्य उघड केले. तक्षक नागाने तीर्थक्षेत्रांचा राजा प्रयागराज येथे आश्रय घेतला आहे. तो नेहमी भगवान श्रीकृष्णात आपले चित्त ठेवतो. त्यामुळे त्याला मारणे अशक्य आहे. हे कळल्यावर देव शांत झाले. आजपर्यंत तक्षक नाग या पवित्र तीर्थावर वास करत असल्याचे मानले जाते. श्रीकृष्णाने मथुरेतून हाकलून दिल्यावर तक्षक नागाने तक्षकेश्वर कुंडात आश्रय घेतल्याचे सांगितले जाते.

तक्षक तीर्थाचे धार्मिक महत्त्व

विष्णु पुराणानुसार तक्षक तीर्थ हे पुण्य देणारे मानले जाते. पद्मपुराणानुसार प्रत्येक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील पंचम तक्षक तिर्थावर रुद्राभिषेक आणि शिवपूजनाचे महत्त्व आहे. मार्गशीर्ष, अघान आणि शवन महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या पाचव्या दिवशी भाविक पूजेसाठी तक्षक तीर्थावर येतात. तक्षक कुंडात स्नान, पूजा आणि दान केल्याने सर्पदंश इत्यादी विघ्नांपासून मुक्ती मिळते, अशी मान्यता आहे.

(वरील माहिती उपलबध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे.याच्या तथ्यांबद्दल आम्ही कुठलाही दावा करीत नाही,तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही)