इंधन संकटात CNG कार VIP, सरकार सर्वात जास्त लक्ष का? जाणून घ्या
पश्चिम आशिया संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमतीत चढ-उतार होत आहेत, परंतु सरकारच्या धोरणामुळे CNG वाहनांना प्राधान्य मिळत आहे.
सध्या CNG कारचे मागणी वाढली आहे. असंही म्हणता येईल की CNG कारची चमक चांगलीच वाढली आहे. 2026 मध्ये, पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या संघर्षाचा परिणाम आता जगभरातील ऊर्जा बाजारांवर दिसून येत आहे. याचा प्रभाव भारतातील पेट्रोल पंप आणि स्वयंपाकघरांपर्यंत देखील पोहोचत आहे.
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी धोका वाढत असताना भारत सरकारने ऊर्जा पुरवठा सुरक्षित करण्यासाठी विशेष धोरण अवलंबले आहे. या धोरणात CNG वाहने आता रस्त्यावरील VIP मानली जात आहेत.
सरकारच्या प्राधान्य यादीत अव्वल
याचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे सरकारचा नैसर्गिक वायू नियंत्रण आदेश. पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाने देशांतर्गत गॅस वितरणासाठी प्राधान्य यादी तयार केली आहे. सिटी गॅस डिस्ट्रिब्युशन (CGD) क्षेत्र या यादीत सर्वात वर आहे. यामध्ये घरांसाठी पाईप नॅचरल गॅस (PNG) आणि वाहनांसाठी CNG प्रथम गॅस दिला जातो. गॅसची कमतरता असली तरी खत कारखाने किंवा वीज कारखान्यांसारख्या उद्योगांचा पुरवठा कमी झाल्यामुळे सरकार सामान्य लोकांच्या स्वयंपाकघर आणि दैनंदिन प्रवासावर परिणाम होऊ देत नाही.
किंमतींवर सरकारचे नियंत्रण
पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमती आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किंमतीवर अवलंबून असतात, परंतु CNG ची किंमत ठरवण्याचा मार्ग वेगळा आहे. त्यातील एक मोठा भाग घरगुती फॉर्म्युलाद्वारे निश्चित केला जातो आणि त्यावर कमाल मर्यादेही आहेत. यामुळे, जागतिक स्तरावर गॅसच्या किंमती वेगाने वाढत असतानाही दिल्ली किंवा नोएडामधील CNG पंपावरील किंमती तुलनेने स्थिर राहतात.
सार्वजनिक वाहतुकीचा कणा
भारतातील मोठ्या शहरांमध्ये सार्वजनिक वाहतुकीचा मोठा भाग CNG वर चालतो. उदाहरणार्थ, दिल्ली परिवहन महामंडळाच्या बसेस आणि मोठ्या संख्येने ऑटो-रिक्षा CNG वर चालतात, अचानक CNG च्या किमती खूप वाढल्या, पुरवठा बंद झाला तर शहरांच्या वाहतूक व्यवस्थेवर वाईट परिणाम होऊ शकतो आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या महागड्या वाहतुकीमुळे महागाई देखील वाढू शकते.
CNG चे महत्व वाढत
सरकारच्या गॅस आधारित अर्थव्यवस्थेच्या योजनेत CNG हे एक महत्त्वाचे इंधन मानले जात आहे. भारत आता कृष्णा-गोदावरी खोरे आणि दीर्घकालीन आयात करारासारख्या देशांतर्गत गॅस स्रोतांवर अधिक भर देत आहे.
पेट्रोलच्या विक्रमी किंमतींदरम्यान, CNG आता केवळ एक स्वस्त पर्याय नाही तर मध्यमवर्गीयांसाठी सर्वात समंजस इंधन बनत आहे. त्यामुळे सध्याच्या इंधन संकटात तुमची CNG कार अक्षरशः रस्त्यावर VIP सारखी दिसत आहे.
