इलेक्ट्रिक गाड्यांची वाढती क्रेझ ठरणार रोजगाराची सुवर्णसंधी; ‘या’ क्षेत्रात तरुणांना मिळणार लाखो नोकऱ्या

पर्यावरणपूरक प्रवासाकडे वळणाऱ्या भारतामध्ये आता ईव्ही इकोसिस्टम रोजगाराचे सर्वात मोठे केंद्र बनत आहे. इंजिनिअरिंग, बॅटरी तंत्रज्ञान आणि ऊर्जा प्रणाली यांसारख्या तांत्रिक क्षेत्रातील तज्ज्ञ तरुणांसाठी ही एक सुवर्णसंधी असेल. केवळ वाहन निर्मितीच नाही तर चार्जिंग इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि रीसायकलिंग क्षेत्रातही कोट्यवधी अप्रत्यक्ष नोकऱ्या उपलब्ध होणार आहेत.

भारतातील इलेक्ट्रिक वाहन (ईव्ही) क्षेत्र वेगाने वाढत आहे आणि येत्या काही वर्षांत ते देशातील रोजगाराचे प्रमुख साधन बनू शकते. टॅलेंट कंपनी एडेको इंडियाच्या नवीन रिपोर्टनुसार, 2030 पर्यंत ईव्ही उद्योगात 3 कोटी ते 4 कोटी नवीन रोजगार निर्माण होऊ शकतात. त्यामुळे दरवर्षी 15 ते 20 टक्के नोकरभरतीत वाढ होण्याचा अंदाज आहे.

लोकांना थेट रोजगार मिळेल रिपोर्टमध्ये म्हटले आहे की, 2030 पर्यंत निर्माण झालेल्या एकूण नोकऱ्यांपैकी 10 ते 15 टक्के तरुणांना थेट फायदा होईल, तर 85 ते 90 टक्के अप्रत्यक्षपणे ईव्ही क्षेत्राशी जोडले जातील. म्हणजेच पुरवठा साखळी, सेवा, चार्जिंग स्टेशन्स, बॅटरी निर्मिती, लॉजिस्टिक्स आणि इतर संबंधित क्षेत्रांमध्ये मोठ्या संख्येने रोजगारही निर्माण होतील. 100 हून अधिक कंपन्यांकडून मिळालेल्या माहितीच्या आधारे हा रिपोर्ट तयार करण्यात आला आहे. आगामी काळात केवळ कारखान्यातील कामगारांनाच नव्हे तर अभियांत्रिकी, बॅटरी तंत्रज्ञान, ऊर्जा व्यवस्था, सेमी कंडक्टर्स, मोटर डिझाइन आणि पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स अशा क्षेत्रांतील तज्ज्ञांची मागणी देखील वेगाने वाढेल असे सांगण्यात आले आहे.

या कारणांमुळे मागणी वाढू शकते अडेको इंडियाचे संचालक आणि जनरल स्टाफिंगचे प्रमुख दीपेश गुप्ता म्हणाले की, सध्या पॅसेंजर ईव्ही मार्केटमध्ये भारताचा वाटा सुमारे 4 टक्के आहे, तर इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर मार्केटमध्ये त्याचा वाटा 17 टक्के आहे. ते म्हणतात की, जर भारताने आपले उत्पादन आणि कुशल मनुष्यबळ वाढवले तर जागतिक ईव्ही पुरवठा साखळीत तो आणखी मोठी भूमिका बजावू शकतो. अनेक राज्ये आता नवीन इलेक्ट्रिक वाहन धोरणे राबवत असल्याकडे त्यांनी लक्ष वेधले.

तरुणांना कायमस्वरूपी नोकऱ्या मिळतील अहवालात असेही म्हटले आहे की सुरुवातीला 40 ते 50 टक्के नोकऱ्या कंत्राटी किंवा फ्लेक्सी स्टाफिंगच्या स्वरूपात असू शकतात, ज्या नंतर कायमस्वरुपी नोकऱ्यांमध्ये बदलू शकतात. बॅटरी रीसायकलिंग देखील एक वाढत्या उदयोन्मुख क्षेत्र बनले आहे. आर्थिक वर्ष 2022 ते 2026 दरम्यान, या बाजाराने 55 टक्के वार्षिक सरासरी वाढ (सीएजीआर) नोंदविली आहे.

त्याच वेळी, ईव्ही चार्जिंग पायाभूत सुविधांशी संबंधित क्षेत्रात पुढील 10 वर्षांत नवीन प्रतिभावंतांची मागणी 45 टक्क्यांनी वाढण्याचा अंदाज आहे. ‘मेक इन इंडिया’ मोहिमेसह ईव्ही क्षेत्राचा विस्तार केल्याने भारताचे कच्च्या तेलावरील अवलंबित्व कमी होईल, ऊर्जा सुरक्षा वाढेल आणि 2070 पर्यंत निव्वळ-शून्य उत्सर्जनाचे लक्ष्य साध्य करण्यास मदत होईल, असे अहवालात म्हटले आहे.