चीनला मोठा झटका! टाटा ग्रुप आता स्वतः बनवणार ‘LFP’ बॅटरी सेल्स; आत्मनिर्भरतेच्या दिशेने मोठे पाऊल

भारतीय इलेक्ट्रिक वाहन (EV) क्षेत्रात दबदबा निर्माण करण्यासाठी टाटा ग्रुप आता चिनी बॅटऱ्यांवरील आपले अवलंबित्व संपवणार आहे. कंपनीने स्वतः बॅटरी निर्मितीचा मेगा प्लॅन तयार केला आहे. या स्वदेशी तंत्रज्ञानामुळे आगामी काळात टाटाच्या इलेक्ट्रिक गाड्या अधिक सुरक्षित, किफायतशीर आणि पूर्णपणे ‘मेड इन इंडिया’ असणार आहेत. भारतातील सर्वात मोठी कार कंपनी असलेल्या टाटा मोटर्स लवकरच वाहनांमध्ये चिनी बॅटरीचा वापर बंद करणार आहे. टाटा समूहाचे बॅटरी युनिट प्रथमच आपल्या तंत्रज्ञानाचा वापर करून सेल बनवण्याच्या तयारीत आहे. चीनच्या कडक निर्बंधांमुळे ही भारतीय कंपनी आत्मनिर्भर होण्याच्या प्रयत्नात असताना टाटा समूहाने हा निर्णय घेतला आहे. ब्लूमबर्गच्या नुकत्याच आलेल्या अहवालात हा दावा करण्यात आला आहे.

ब्लूमबर्गच्या रिपोर्टमध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, टाटा समूहाची बॅटरी कंपनी अग्रटास एनर्जी स्टोरेज सोल्युशन्स प्रायव्हेट लिमिटेड गुजरातमधील साणंद येथे बांधल्या जाणार् या आपल्या नवीन कारखान्यात एलएफपी (लिथियम आयर्न फॉस्फेट) बॅटरी सेलची पायलट उत्पादन लाइन तयार करीत आहे. ही पहिलीच वेळ असेल जेव्हा कंपनी आपल्या तंत्रज्ञानासह एलएफपी बॅटरी सेल विकसित करेल. पायलट उत्पादनाचा अर्थ असा आहे की मर्यादित संख्येने बॅटरी प्रथम बनविल्या जातील आणि त्यांची गुणवत्ता आणि कार्यक्षमता तपासली जाईल. यानंतर मोठ्या प्रमाणात उत्पादन सुरू होईल.

चिनी अभियंते काम करतील

या रिपोर्टनुसार, भारत, दक्षिण कोरिया आणि चीनच्या अभियंत्यांची एक टीम या प्रकल्पावर एकत्र काम करणार आहे. त्यांचे काम बॅटरी बनवण्याची प्रक्रिया सुधारणे आणि प्रारंभिक बॅचची गुणवत्ता तपासणे असेल. सर्व चाचण्या यशस्वी झाल्यानंतर कंपनी व्यावसायिक स्तरावर बॅटरीचे उत्पादन सुरू करेल. यासाठी बंगळुरूमध्ये 400 मिलियन डॉलरपेक्षा जास्त खर्च करून बॅटरी संशोधन केंद्र देखील उभारले जात आहे.

कठोरतेनंतर चीनची रणनीती बदलली

असे सांगितले जात आहे की, यापूर्वी टाटांनी चिनी कंपनीकडून बॅटरी तंत्रज्ञान घेण्याची योजना आखली होती, परंतु चीन सरकारने महत्त्वपूर्ण बॅटरी तंत्रज्ञानाच्या निर्यातीवर कठोर नियम लादले आहेत. यामुळे टाटांनी आपली रणनीती बदलण्याचा आणि स्वत:चे तंत्रज्ञान विकसित करण्याचा निर्णय घेतला. हीच समस्या रिलायन्स आणि जेएसडब्ल्यू समूहासारख्या भारतीय कंपन्यांनाही भेडसावत आहे, ज्यांना बॅटरी तंत्रज्ञान मिळणे कठीण जात आहे.

भारताच्या ईव्ही क्षेत्रासाठी मोठी बातमी का आहे?

जर टाटा आपले बॅटरी तंत्रज्ञान विकसित करण्यात यशस्वी झाले तर भारताचे परदेशी कंपन्यांवर, विशेषत: चीनवरील अवलंबित्व लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते. यामुळे देशात ईव्ही बॅटरीचे देशांतर्गत उत्पादन वाढेल, नवीन रोजगार निर्माण होतील आणि भविष्यात इलेक्ट्रिक वाहनांच्या किंमतीही कमी होण्याची शक्यता आहे. त्याच वेळी, भारत एक मजबूत बॅटरी उत्पादन केंद्र बनण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलू शकतो.