आर्थिक संकट टाळण्यासाठी योग्य नियोजन; जाणून घ्या सुरुवातीचे बचत, विमा पर्याय
आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यासाठी केवळ कमावणे पुरेसे नसते, तर योग्य ठिकाणी बचत करणे आणि अनपेक्षित संकटांपासून कुटुंबाला सुरक्षित ठेवणे तितकेच महत्त्वाचे असते. सुरुवातीच्या काळात प्रत्येकाने गुंतागुंतीच्या पर्यायांमध्ये न पडता बेसिक बचत योजना आणि विम्याची निवड केली पाहिजे. हा आर्थिक पाया भविष्यात उद्भवणाऱ्या मोठ्या आर्थिक अडचणींना तोंड देण्यास मदत करतो.
भविष्यातील गरजा पूर्ण करण्यासाठी आणि वैद्यकीय किंवा कौटुंबिक आपत्कालीन परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी योग्य विमा व बचत असणे आवश्यक आहे. अनेकदा नागरिक आकर्षक परताव्याच्या नादात चुकीचे पर्याय निवडतात. यामुळे आर्थिक नुकसान होते. सुरक्षित आर्थिक नियोजनासाठी सुरुवातीला आवश्यक असणारे मुख्य विमा प्रकार आणि बचत खात्यांचे पर्याय समजून घेणे प्रत्येकासाठी फायदेशीर ठरेल आर्थिक साक्षरतेच्या दृष्टीने प्रत्येकाने कोणते बेसिक बचत आणि विमा पर्याय निवडले पाहिजेत, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
बेसिक बचत पर्याय
पैशांची बचत करण्यासाठी आणि भविष्यातील गरजा पूर्ण करण्यासाठी सर्वात सुरक्षित आणि सोपे पर्याय खालीलप्रमाणे आहेत: इमर्जन्सी फंड: कोणत्याही गुंतवणुकीपूर्वी प्रत्येकाकडे किमान 6 महिन्यांच्या घरखर्चाइतका आणीबाणीचा निधी असणे आवश्यक आहे. हा निधी बँकेच्या बचत खात्यात (Savings Account) किंवा लिक्विड फंडमध्ये ठेवता येतो, जो गरजेच्या वेळी तातडीने काढता येतो.
नियतकालिक ठेव आणि मुदत ठेव (RD/FD)
पोस्ट ऑफिस किंवा बँकेत आवर्ती ठेव (Recurring Deposit) आणि फिक्स डिपॉझिट (Fixed Deposit) करणे हा सर्वात सुरक्षित पर्याय आहे. यात ठराविक चक्रवाढ व्याजाने हमी परतावा (Guaranteed Returns) मिळतो.
सार्वजनिक भविष्य निर्वाह निधी (PPF)
केंद्र सरकारची ही योजना दीर्घकालीन बचतीसाठी आणि टॅक्स वाचवण्यासाठी (Section 80C) सर्वोत्तम मानली जाते. यात मिळणारा परतावा पूर्णपणे करमुक्त असतो.
नॅशनल
सेव्हिंग सर्टिफिकेट (NSC): पोस्ट ऑफिसची ही योजना अल्प ते मध्यम अवधीच्या सुरक्षित बचतीसाठी अत्यंत लोकप्रिय आहे.
बेसिक विमा पर्याय
कुटुंबाला आणि स्वतःला अनपेक्षित आर्थिक संकटांपासून वाचवण्यासाठी दोन विमे असणे अत्यंत बंधनकारक आहे:
टर्म लाईफ इन्शुरन्स
हा विम्याचा सर्वात बेसिक आणि महत्त्वाचा प्रकार आहे. जर कुटुंबातील कमावत्या व्यक्तीचे काही बरेवाईट झाले, तर त्याच्या कुटुंबाला आर्थिक आधार मिळण्यासाठी टर्म प्लॅन अत्यंत गरजेचा आहे. यात कमी प्रीमियममध्ये मोठे कव्हरेज मिळते.
हेल्थ इन्शुरन्स
अचानक उद्भवणाऱ्या वैद्यकीय उपचारांचा आणि हॉस्पिटलचा खर्च खिशाला परवडणारा नसतो. कुटुंबातील सर्व सदस्यांसाठी एक सर्वसमावेशक ‘फॅमिली फ्लोटर’ हेल्थ इन्शुरन्स असणे आवश्यक आहे, ज्यामुळे आजारपणाच्या काळात जमा केलेली सर्व बचत खर्च होत नाही.
आपल्या कौटुंबिक आणि वैयक्तिक आर्थिक गरजेनुसार योग्य बचत खाती आणि सरकारी व्याजदरांची सविस्तर माहिती घेण्यासाठी तुम्ही एचडीएफसी बँक सेव्हिंग्स गाईड च्या अधिकृत पोर्टलला भेट देऊ शकता. तसेच, वैयक्तिक विमा पॉलिसी निवडताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, यासाठी पॉलिसीबाझार इन्शुरन्स डिक्शनरी वरून माहितीची पडताळणी करू शकता.
