घटस्फोटानंतर दुसऱ्या लग्नासाठी भारतीय सर्वप्रथम काय पाहतात? समोर आले सत्य!
घटस्फोट आता भारतात जीवनाच्या अंताप्रमाणे नव्हे तर नवीन सुरुवातीच्या रूपात पाहिला जाऊ लागला आहे. एका अलीकडील अभ्यासानुसार, पाच पैकी तीन तलाकशुदा लोक आता आपल्या नवीन नातेसंबंधांबाबत यापेक्षा जास्त सावध झाले आहेत आणि त्यांच्या अनुभवांच्या आधारे काही अशा अटी ठरवल्या आहेत ज्या ते आता कोणत्याही किंमतीवर सोडण्यास तयार नाहीत.
आजच्या भारतात घटस्फोट आता फक्त एका नातेसंबंधाच्या दु:खद अंताप्रमाणे पाहिला जात नाही. तर तो एक नवीन आणि उत्तम आयुष्याची सुरुवात म्हणून पाहिला जात आहे. भारतीय समाजातील मोठ्या भागाने आता ही जुनी विचारसरणी मागे सोडून दिली आहे की तलाक म्हणजे आयुष्याला पूर्णविराम. पण घटस्फोटानंतर पुन्हा डेटिंग आणि प्रेमाच्या जगात पाऊल टाकताना हे भारतीय. यापेक्षा जास्त स्पष्टता आणि परिपक्वतेने पुढे जातात. ते आपल्या भूतकाळातील अनुभवांच्या आधारे चांगल्या प्रकारे समजून घेतात की एखाद्या नात्यात त्यांच्यासाठी सर्वात जास्त आवश्यक गोष्ट काय आहे.
मॅचमेकिंग अॅपच्या स्टडीत खुलासा
मॅचमेकिंग अॅप Rebounce च्या एका रोचक स्टडीच्या अलीकडील अहवालाने या बदलावर मोहर उमटवली आहे. स्टडीनुसार, २०२५ मध्ये पुन्हा डेटिंग सुरू करणाऱ्या ५ पैकी ३ घटस्फोटीत सिंगल्स आता आपल्या पार्टनरबाबत खूप स्पष्ट दिसत आहेत. त्यांच्याकडे आता अशा डील ब्रेकर्स (करार न करण्याच्या अटी)ची यादी आहे जी त्यांच्या पहिल्या लग्नात नव्हती. हा ट्रेंड दाखवतो की आता लोक आपला आनंद आणि मानसिक शांततेशी करार करण्याऐवजी आपल्या अनुभवांमधून शिकून अधिक संतुलित आणि आनंदी आयुष्याकडे वाटचाल करत आहेत.
२७ ते ४० वर्षे वयोगटातील लोकांवर अभ्यास
हा अभ्यास देशातील टियर १, २ आणि ३ शहरांतील ५,८३४ सक्रिय डेटर्समध्ये केला गेला आहे. सर्वेक्षणात समाविष्ट सर्व सहभागी २७ ते ४० वर्षे वयोगटातील होते जे एकतर घटस्फोटीत होते किंवा आपल्या पार्टनरपासून वेगळे झाले होते.
अभ्यासाच्या निष्कर्षांवर Rebounce चे संस्थापक आणि CEO रवी मित्तल यांनी सांगितले, ‘हे सर्वेक्षण दुसऱ्या लग्नाबाबत समाजाच्या विचारसरणीत येत असलेल्या स्पष्ट बदलाचे दर्शन घडवते. आता लोक फक्त करार करणे किंवा परिस्थितीशी जुळवून घेण्यासाठी तयार नाहीत.’ ‘दुसरे लग्न आता यापेक्षा जास्त स्पष्टता आणि परस्पर सहमतीवर आधारित आहे. घटस्फोटीत सिंगल्स आता भावनिकदृष्ट्या अधिक परिपक्व झाले आहेत. त्यांना माहित आहे की भूतकाळात काय चुकले आणि कोणत्या कारणांमुळे त्यांना दुखापत झाली. याच कारणाने ते जुने पॅटर्न पुन्हा न अवलंबण्याचा पूर्ण प्रयत्न करत आहेत.’
इमोशनल अनअवेलेबिलिटी आता मान्य नाही
अभ्यासादरम्यान पाहिले गेले की नातेसंबंधांच्या नवीन समजुतीत आता सर्वात मोठा डील ब्रेकर म्हणजे इमोशनल अनअवेलेबिलिटी किंवा साथीदारासाठी भावनिकदृष्ट्या उपलब्ध नसणे आहे. अभ्यासात समाविष्ट अनेक लोकांनी हे मान्य केले की आपल्या पहिल्या लग्नात त्यांनी पार्टनरचे थंड वर्तन किंवा भावनिक अंतराला त्यांचे स्वभाव समजून दुर्लक्ष केले होते. पण आता ते याला आपल्या मानसिक आरोग्यासाठी सर्वात मोठा धोका मानतात.
मुंबईची ३५ वर्षीय तारिणी म्हणाली, ‘शांतता ही ताकद नाही. भावनिकदृष्ट्या उपलब्ध नसलेल्या पार्टनरसोबत शांततेने तालमेल बसवणे हे ना तुमच्या मानसिक आरोग्यासाठी चांगले आहे ना तुमच्या लग्नासाठी. आता मी हे समजले आहे की असे नातेसंबंध व्यर्थ असतात.’
पैसा हाही आवश्यक घटक
दिल्लीची ३३ वर्षीय समीरा म्हणाली, ‘पैसा हा आणखी एक आवश्यक क्षेत्र आहे. पण याचा अर्थ असा नाही की घटस्फोटीत सिंगल्स पैशालाच प्राधान्य देतात. मी काम करते. मला कोणत्या प्रोव्हायडर (कमावून खाऊ घालणाऱ्या) चा शोध नाही. मला फक्त इतके हवे की माझा पार्टनर आपल्या आर्थिक स्थितीबाबत प्रामाणिक असावा आणि फक्त दिखाव्यासाठी आपल्या हैसियतपेक्षा जास्त खर्च करणारा नसावा.’
