BS7 नियमांमुळे भारतात डिझेल कार्सचा युग संपुष्टात येणार?

वाढत्या प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केंद्र सरकार लवकरच BS7 उत्सर्जन नियम लागू करण्याच्या तयारीत आहे. या कडक नियमांमुळे ऑटोमोबाईल कंपन्यांना डिझेल इंजिन बदलणे किंवा बंद करणे भाग पडू शकते. परिणामी, ग्राहकांचा कल आता हायब्रीड आणि इलेक्ट्रिक वाहनांकडे वेगाने सरकत आहे.

भारतात एक काळ असा होता जेव्हा प्रत्येक दुसरी नवीन कार डिझेल इंजिनसह विकली जात होती. सुमारे 10 वर्षांपूर्वी नवीन कारच्या विक्रीत डिझेल कारचा वाटा सुमारे 50 टक्के होता. पण आता परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. पेट्रोल, हायब्रीड आणि इलेक्ट्रिक वाहनांच्या वाढत्या लोकप्रियतेच्या पार्श्वभूमीवर डिझेल कारची मागणी सातत्याने कमी होत आहे. BS7 (भारत स्टेज-7) उत्सर्जन नियमांमुळे आता या बदलाला आणखी गती मिळू शकते. अशा परिस्थितीत मोठा प्रश्न असा आहे की, BS7 लागू झाल्यानंतर डिझेल कार बंद केल्या जातील का?

काय आहेत BS7 नियम?

BS7 हे नवीन प्रदूषण मानक असेल, जे भविष्यात भारतात लागू केले जाऊ शकते. वाहनांमधून निघणारा धूर आणि प्रदूषण कमी करणे हा त्यांचा उद्देश आहे. तथापि, सरकारने अद्याप BS7 लागू करण्याची अधिकृत तारीख जाहीर केलेली नाही. मात्र, केंद्रीय रस्ते वाहतूक मंत्री नितीन गडकरी यांनी वाहन कंपन्यांना नव्या नियमांची तयारी सुरू करण्यास सांगितले आहे. असे मानले जात आहे की, पुढील 2-3 वर्षांत बीएस 7 नियम लागू केले जाऊ शकतात.

BS7 डिझेल कार बंद करणार का?

सध्या डिझेल कारची विक्री पूर्णपणे बंद करण्याचा कोणताही अधिकृत निर्णय घेण्यात आलेला नाही. पण BS7 नियम लागू झाल्यानंतर अनेक डिझेल कार बाजारातून बाहेर पडल्याचे मानले जात आहे. वास्तविक, नवीन उत्सर्जन नियमांची पूर्तता करण्यासाठी कंपन्यांना डिझेल इंजिनमध्ये मोठे बदल करावे लागतील. त्यासाठी मोठे आणि महागडे फिल्टर्स बसवावे लागतील. एक्झॉस्ट सिस्टमचे आणखी आधुनिकीकरण करावे लागेल. ॲडब्लूचा अधिक वापर केला जाईल आणि इंजिन तंत्रज्ञान अधिक प्रगत करावे लागेल. या सर्व बदलांमुळे कार बनवण्याचा खर्च वाढेल. याचा परिणाम ग्राहकांवरही होणार असून डिझेल कारच्या किंमती वाढू शकतात.

कोणत्या डिझेल कारवर सर्वाधिक परिणाम होऊ शकतो?

BS7 नियम लागू झाल्यानंतर काही लोकप्रिय डिझेल मॉडेल्सवर परिणाम होऊ शकतो. अद्याप कोणत्याही कंपनीने अधिकृतपणे कोणती कार बंद केली जाईल हे सांगितलेले नाही. टोयोटा इनोव्हा क्रिस्टाचे 2.4 लीटर डिझेल इंजिन बंद केले जात असल्याचा दावा मीडिया रिपोर्ट्समध्ये करण्यात आला आहे. टोयोटा फॉर्च्युनरचे 2.8 लीटर डिझेल इंजिन देखील भविष्यात ठरवले जाऊ शकते. टाटा हॅरियर आणि टाटा सफारीमध्ये आढळणारे 2.0 लीटर डिझेल इंजिनही अपडेट करावे लागेल. जीप कंपास, जीप मेरिडियन आणि एमजी हेक्टरमध्ये वापरल्या जाणार् या समान इंजिनमध्येही नवीन नियमांमुळे बदलांची मागणी केली जाईल. महिंद्राला BS7 च्या पूर्ततेसाठी 2.2 लीटर एमहॉक डिझेल इंजिन अपग्रेड करावे लागेल.

ऑटो कंपन्या काय तयारी करीत आहेत?

BS7 पाहता, बहुतेक वाहन निर्मात्यांना यापुढे केवळ डिझेल इंजिनवर अवलंबून राहायचे नाही. अनेक कंपन्या इलेक्ट्रिक कार (ईव्ही), मजबूत हायब्रिड कार आणि प्लग-इन हायब्रिड (पीएचईव्ही) मॉडेल्स बाजारात आणण्याच्या तयारीत आहेत. प्लग-इन हायब्रीड कारमध्ये बॅटरी आणि पेट्रोल इंजिन दोन्ही असतात. यामुळे चांगले मायलेज मिळते आणि चार्ज संपला तरीही कार पेट्रोल इंजिनवर चालू शकते. यामुळेच भविष्यात त्यांना डिझेल कारला पर्याय म्हणून विचार केला जात आहे.

आता मी डिझेल कार खरेदी करू का?

जर आपली गरज लांब पल्ल्याची, उच्च मायलेज आणि हायवे ड्रायव्हिंगची असेल तर डिझेल कार या क्षणी एक चांगला पर्याय आहे. परंतु जर आपण 8-10 वर्ष कार वापरण्याची योजना आखत असाल तर हायब्रिड किंवा इलेक्ट्रिक पर्यायांचा देखील विचार करणे चांगले होईल. येत्या काही वर्षांत कंपन्यांचे लक्ष हळूहळू डिझेलपासून नवीन तंत्रज्ञानाकडे वळण्याची शक्यता आहे. तथापि, हे लक्षात ठेवणे महत्वाचे आहे की BS7 नियमांची तारीख आणि अंतिम तरतुदी अद्याप जाहीर केलेली नाहीत. त्यामुळे सध्या डिझेल कारवर पूर्णपणे बंदी असेल, असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही.