GK : महिलांना दाढी व मिशा का नसतात? वाचा कारण
पुरूषांना दाढी आणि मिशा असतात मात्र महिलांना का नसतात असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल. वैद्यकीय संशोधनानुसार आणि मानवी शरीरशास्त्राच्या आधारे, महिलांना पुरुषांसारखी दाढी आणि मिशी नसण्यामागे मुख्यत्वे हार्मोन्स कारणीभूत असतात. याची सविस्तर माहिती जाणून घेऊयात.
'अँड्रोजन' हार्मोन्सचा अभाव : पुरुषांमध्ये 'अँड्रोजन' नावाचा हार्मोन्सचा समूह असतो, ज्यामध्ये टेस्टोस्टेरॉन प्रमुख आहे. हे संप्रेरक चेहऱ्यावरील केसांच्या मुळांना उत्तेजित करते, ज्यामुळे दाढी-मिशी येते. महिलांमध्ये या संप्रेरकाचे प्रमाण अत्यंत कमी असते.
इस्ट्रोजेनचे प्राबल्य : महिलांच्या शरीरात इस्ट्रोजेन हे मुख्य हार्मोन असते. हे हार्मोन शरीरातील केसांची वाढ मर्यादित ठेवते आणि त्वचा मऊ राखण्यास मदत करते. इस्ट्रोजेनमुळे चेहऱ्यावरील केस बारीक आणि विरळ राहतात, ज्याला 'व्हेलस हेअर' म्हणतात.
केसांच्या मुळांची संवेदनशीलता : प्रत्येक स्त्री आणि पुरुषाच्या चेहऱ्यावर केसांची मुळे असतात, मात्र महिलांच्या केसांची मुळे अँड्रोजनला तेवढा प्रतिसाद देत नाहीत. पुरुषांमध्ये ही मुळे टेस्टोस्टेरॉनमुळे जाड आणि गडद केस तयार करतात, तर महिलांमध्ये ती सुप्त अवस्थेत राहतात.
अनुवांशिकता आणि उत्क्रांती : मानवी उत्क्रांतीच्या प्रक्रियेत स्त्री आणि पुरुषांच्या शरीराची रचना वेगवेगळी झाली आहे. नैसर्गिक निवडीनुसार, पुरुषांमध्ये दाढी हे परिपक्वतेचे लक्षण मानले गेले, तर महिलांमध्ये विरळ केस हे सौंदर्याचे आणि प्रजनन क्षमतेचे लक्षण म्हणून उत्क्रांत झाले.
पीसीओएस (PCOS) आणि हार्मोनल असंतुलन : काही महिलांच्या चेहऱ्यावर थोडे केस दिसतात, त्याला वैद्यकीय भाषेत 'हिरसुटिझम' म्हणतात. हे सहसा शरीरात टेस्टोस्टेरॉनचे प्रमाण वाढल्यामुळे किंवा पॉलीसिस्टिक ओव्हरी सिंड्रोम (PCOS) मुळे होते. सामान्य परिस्थितीत मात्र हार्मोन्सच्या संतुलनामुळे दाढी-मिशी येत नाही.
